ABD Donanması’nın geleceğin su altı savaş yeteneklerini şekillendirecek olan ve şu anda SSN(X) olarak bilinen Yeni Nesil Saldırı Denizaltısı projesi, önemli gecikmelerle karşı karşıya. Kongre Araştırma Servisi’nin (CRS) Çarşamba günü Kongre’ye sunduğu raporda, denizaltının geliştirme ve tedarik takviminin ciddi ölçüde kaydığı belirtildi.
Donanma, 2026 mali yılı bütçe teklifinde SSN(X) programı için yaklaşık 623 milyon dolar araştırma ve geliştirme talebinde bulunmasına rağmen, hizmetin geçen yıl üretim başlangıcını 2030’lardan 2040’lara ertelemesiyle saldırı denizaltısının genel zaman çizelgesi değişmedi.
Gecikmenin Olası Etkileri ve Endişeler
CRS raporu, bu gecikmenin ABD’nin küresel deniz gücü ve savaş kabiliyetleri üzerindeki olası etkisini vurgulayarak, özellikle “ABD’nin gelecekte su altı üstünlüğünü sürdürme ve ABD Donanması görevlerini yerine getirme kabiliyeti” konusundaki endişeleri dile getiriyor.
Rapora göre, 2025 mali yılı bütçe sürecinde ilk SSN(X)’in planlanan tedariki, “Donanmanın toplam bütçesindeki kısıtlamalar nedeniyle” beş yıl ertelendi; yani 2035 mali yılından 2040 mali yılına çekildi. Geçtiğimiz yıldan önce SSN(X) programının 2031’de başlaması planlanıyordu ve zaten bir erteleme yaşamıştı.
Donanmanın 2025 mali yılı bütçe teklifinde de belirtildiği gibi, “SSN(X) inşasının 2030’ların ortalarından 2040’ların başlarına ertelenmesi, denizaltı tasarım endüstrisi için önemli bir zorluk teşkil ediyor.” Bu durumun, Columbia sınıfı denizaltısı ile gelecekteki SSN(X) için tasarım programları arasındaki “uzayan boşluktan” kaynaklandığı ifade edildi.
SSN(X)’in İddialı Hedefleri ve Özellikleri
SSN(X) için planlar oldukça iddialı. Donanmaya göre, yeni nesil denizaltı “daha yüksek hız, artırılmış yatay [yani torpido odası] yük kapasitesi, geliştirilmiş imzalar, esneklik” sağlayacak ve “tam spektrumlu su altı savaşı yürütecek.”
Virginia sınıfının gizlilik kabiliyetlerini ve Seawolf sınıfının hızlı saldırı fonksiyonlarını modelleyeceği bildirilen SSN(X)’e otonom sistemlerin entegre edilmesi bekleniyor. Planlar ayrıca denizaltının, geliştirme aşamasında ciddi gecikmelerle karşı karşıya olan ve şu anda 2029’da iki yıl gecikmeli olarak teslim edilmesi planlanan Columbia sınıfının esnekliğini ve operasyonel dayanıklılığını da içermesini öngörüyor.
Columbia ve Virginia sınıfları gibi, SSN(X) de nükleer enerjiyle çalışacak. Su altında yaklaşık 7.800 tonluk orijinal Virginia sınıfı denizaltı tasarımından daha büyük olması ve muhtemelen 10.100 tonu aşması bekleniyor. Yeni nesil denizaltının tedarik maliyetinin şu anda 7,1 ila 8,7 milyar dolar arasında olması öngörülüyor.
Gemi İnşasındaki Genel Sorunlar
ABD Donanması’nın ABD gemi inşasını yeniden başlatma çabalarında gecikmeler acil bir konu olmaya devam ediyor ve Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi (GAO) bunu “sürekli bir acil durum” olarak tanımlıyor. Bu durum, SSN(X) projesindeki gecikmelerin daha geniş bir problematik alanın parçası olduğunu gösteriyor.
