Ortadoğu’da İsrail ile İran arasındaki gerilimin 12 günlük savaşın ardından ilan edilen ateşkesle düşme eğilimi göstermesine rağmen, Amerika Birleşik Devletleri’nin komşu Yunanistan’daki askeri varlığını önemli ölçüde artırdığı gözlemleniyor. Yunan basınına yansıyan analizlere göre, bu artışta Girit’teki Souda Körfezi ve kuzeydeki Dedeağaç (Alexandroupolis) Limanı kilit noktalar olarak öne çıkıyor. Bu durum, ABD’nin bölgedeki stratejik önceliklerinin evrildiğine işaret ediyor.
Souda Körfezi: Doğu Akdeniz’in Lojistik Merkezi
Kathimerini gazetesinin “Öncelikler evrilirken ABD Yunanistan’daki askeri varlığını genişletiyor” başlıklı haberine göre, Ortadoğu’da artan gerilim ve Washington’daki değişen öncelikler doğrultusunda ABD, Yunanistan’daki “kilit tesisleri daha fazla kullanmaya” başladı. Bu kilit noktalar arasında Girit Adası’nda bulunan Souda donanma üssü, “Akdeniz’deki en iyisi” olarak tanımlanıyor ve özellikle Ortadoğu’daki son gerilim döneminde merkezi bir rol oynadı.
Haberde belirtildiğine göre, ABD son aylarda İran’ın balistik füze saldırılarına karşı İsrail’in savunmasını güçlendirmek amacıyla Doğu Akdeniz’e donanma ve hava kuvvetleri konuşlandırdı. Souda Körfezi, bu operasyonda savaş gemileri ve uçaklar için lojistik ve operasyonel bir merkez olarak hizmet verdi.
ABD ve Yunanistan arasında imzalanan “Karşılıklı Savunma İşbirliği Anlaşması” (MDCA), Girit’teki Souda üssünü uzun zamandır “kritik bir varlık” olarak kabul ediyor. Son dönemde buradaki depolama kapasitesi artırıldı ve füze savunması için bölgeye gönderilen Arleigh Burke sınıfı destroyerler için destek imkanları geliştirildi. Souda’ya konuşlandırılan uçak ve insansız hava aracı (İHA) savar sistemlerinin yanı sıra, ABD, Yunanistan Hava Kuvvetleri tarafından konuşlandırılan Patriot füze bataryaları da dahil olmak üzere Yunanistan Silahlı Kuvvetleri’nden de destek aldı. Bu, müttefikler arası işbirliğinin sahada ne kadar etkili olduğunu gösteriyor.
Dedeağaç: NATO’nun Doğu Kanadında Yükselen Lojistik Merkezi
Washington yönetimi, dikkatini aynı zamanda doğuya, Dedeağaç’a doğru da çeviriyor. Dedeağaç, NATO’nun doğu kanadında büyüyen bir lojistik merkezi olarak stratejik önem kazanıyor. Bu liman, Karadeniz bölgesindeki dinamikler ve Ukrayna’daki savaş nedeniyle daha da kritik bir konuma geldi.
Habere göre, ABD’li askeri bir heyetin ABD askerleri tarafından kullanılan tesisleri incelemek üzere Temmuz ayının ortasında Dedeağaç’ı ziyaret etmesi bekleniyor. ABD’li yetkililerin denetim yapacağı alanlar arasında liman ve yakınlardaki Giannoulis askeri kampı da bulunuyor. Şu an için ABD’nin bu kamptaki varlığı sınırlı olmayı sürdürüyor, ancak gelecekteki potansiyeli değerlendiriliyor.
Dedeağaç limanı, özellikle Bulgaristan ve Romanya’ya giden kuvvetler ve askeri kargo için temel bir giriş noktası işlevi görüyor. Buranın stratejik önemi aynı zamanda, Karadeniz’e kıyısı olmayan devletler için (Karadeniz’e erişimin kısıtlı olması durumunda) ticari mallar ve enerji için bir geçiş koridoru olmasında yatıyor. Bu durum, limanın hem askeri hem de ekonomik açıdan çok yönlü bir rol oynayabileceğini gösteriyor.
Yunanistan’ın ABD Savunma Planlamasındaki Stratejik Önemi
Haberde belirtildiğine göre, ABD’nin Souda ve Dedeağaç’a olan artan ilgisi, Atina açısından, Yunanistan topraklarının ABD’nin savunma planlamasındaki uzun vadeli stratejik önemini teyit ediyor. Bu esnada ABD’deki Donald Trump yönetimi ise Avrupa ve Ortadoğu’da uzun süredir sürdürdüğü taahhütlerinden uzaklaşma sinyalleri veriyor.
Analistler, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) içinde Rusya-Ukrayna savaşı gibi çatışmalara daha az müdahil olma yönünde baskı yapan büyüyen bir hizip olduğunu belirtiyor. Bu yaklaşım, aynı zamanda ABD-Çin rekabetinin şiddetlendiği Hint-Pasifik bölgesine doğru stratejik bir kaymayı savunan Elbridge Colby ve diğer yetkililerin görüşlerini yansıtıyor.
Haberde ayrıca, “İsrail’in güvenliğinden uzaklaşmanın basit bir mesele olmadığının açıkça ortaya çıktığı” savunulurken, “ABD yönetiminin merkezindeki önceliklerde yaşanan değişim, bölgesel güçlerin artık görmezden gelemeyeceği daha geniş bir eğilime işaret ediyor” değerlendirmesine yer verildi. Bu durum, Yunanistan’ın ABD’nin Doğu Akdeniz ve Karadeniz stratejilerindeki rolünün artmaya devam edeceğini gösteriyor.
