İspanya merkezli Forward Technical Trade SL adlı şirketin, Avrupa Birliği yaptırımlarını delerek Rusya’nın savunma sanayiine yönelik 110 tonluk dev bir dövme tezgahı sattığı iddia edildi. Militarnyi tarafından yapılan habere göre, büyük kalibreli topçu namlularının üretiminde kullanılabilecek yetenekteki bu makinenin satışı, Hong Kong merkezli bir paravan firma üzerinden gerçekleştirildi.
Gümrük Davası Sayesinde Ortaya Çıkan Satış
The Insider tarafından edinilen bilgilere göre, İspanyol firma, Avusturya üretimi Gesellschaft für Fertigung (GFM) imzalı, 1983 yapımı bu ikinci el dövme tezgahını, 1.3 milyon dolar bedelle Rus şirketi AZK Group’a sattı. Bu şüpheli satış, Rusya’da görülen bir gümrük davası sayesinde gün yüzüne çıktı. AZK Group, Rus gümrük makamlarıyla ithal edilen makinenin teknik sınıflandırması konusunda anlaşmazlığa düştü.
Gümrük, cihazı radyal dövme makinesi olarak sınıflandırırken, şirket bunun rotasyonel dövme makinesi olduğunu öne sürdü. Bu teknik ayrım, tezgahın ne amaçla kullanılabileceğiyle doğrudan ilgiliydi. İhracat işlemi, İspanya’nın Albacete kentinden yapıldı ve kargo, Hong Kong merkezli Scorpion’s Holding Group Limited adlı şirket adına sevk edildi. Rusya’daki gümrük işlemleri ise Nijniy Novgorod Gümrüğü üzerinden gerçekleştirildi.
Dövme Tezgahlarının Savunma Sanayiindeki Kritik Rolü
Uzmanlara göre, bu tür dövme tezgahları, topçu namlusu gibi yüksek dayanıklılık ve hassasiyet gerektiren parçaların üretimi için kritik öneme sahip. Özellikle uzun menzilli silah sistemlerinde, namluların içindeki yiv ve setlerin dövme işlemiyle yüksek hassasiyetle üretilmesi, balistik performans ve atış doğruluğu açısından belirleyici rol oynuyor.
İngiltere merkezli araştırma enstitüsü RUSI, Rusya’nın Sovyetler döneminden bu yana Avusturya üretimi GFM markalı dövme tezgahlarını topçu sistemlerinde kullandığını ve bu makinelerin savaş kapasitesinde hayati rol oynadığını belirtiyor. 1975’ten itibaren Perm kentindeki tesislerde bu tür makinelerin kullanımına başlanmış ve o dönemlerde toplamda 26 adet dövme tezgahı ithal edilmişti.
Rusya’nın Üretim Yeteneği ve Savaşın Etkisi
Militarnyi tarafından yapılan habere göre, Rusya’nın radyal dövme tezgahlarını üretme kabiliyeti bulunmuyor. Bu bağlamda, 2011 yılında Perm merkezli “Motovilikha Fabrikaları”nın Genel Müdürü Nikolay Buhvalov, kendi tezgahlarını 2017’ye kadar üretme sözü vermişti. Ancak o tarihten bu yana proje hakkında hiçbir gelişme raporlanmadı.
Bugün gelinen noktada, Ukrayna savaşında yoğun topçu mühimmatı kullanımı, namluların hızla aşınmasına yol açıyor. Bu durum, yeni namlu üretimini stratejik öneme taşıyor. Yeterli yedek namlu olmaması, sahadaki topçu birliklerinin görev dışı kalmasına neden olabiliyor.
Bu olaya ek olarak, Ukrayna istihbarat birimleri, Çin’in de Rusya’ya savunma sanayiinde kullanılmak üzere çeşitli üretim tezgahları ve özel kimyasallar sağladığını ortaya koymuştu. Bu yardımlar, genellikle firma isimlerinin değiştirilmesi, yan şirketlerin kullanılması ve yönlendirilmiş sevkiyatlar yoluyla yaptırımları delerek gerçekleşiyor. Bu son iddia, Batı’nın Rusya’ya uyguladığı yaptırımların delinmesine yönelik küresel ağların karmaşıklığını bir kez daha gözler önüne seriyor.
