Devlete ait Ukrayna Demiryolları’nın (Ukrzaliznytsia) CEO’su Oleksandr Pertsovskyi, artan Rus saldırıları ve azalan kargo trafiği nedeniyle borç yükünü hafifletmek için kapsamlı bir kurtarma planı hazırladığını duyurdu. Ülkenin yük ve yolcu taşımacılığında hayati bir rol oynayan ve 170 bin kişiyi istihdam eden şirket, savaşın getirdiği yıkım ve maliyet artışları nedeniyle geleneksel iş modelini sürdüremez hale geldi.
Pertsovskyi, hükümete sunulan kurtarma planının onaylanmaması durumunda, şirketin gelecek yıl düşük tarifeleri, onarım masraflarını ve borç ödemelerini karşılamak için devlet bütçesinden 30 milyar Grivna (yaklaşık 728 milyon dolar) enjeksiyonuna ihtiyaç duyacağını belirtti.
Savaşın Yıkıcı Etkisi: %50 Kargo Düşüşü ve Artan Maliyetler
Ukrayna Demiryolları’nın kargo trafiği, Rusya’nın tam ölçekli işgalinin başladığı 2022’den bu yana neredeyse %50 oranında azaldı. CEO Pertsovskyi, savaştan önce yılda 300 milyon tonun üzerinde kargo taşıdıklarını ancak şimdiki “yeni normalin” 160-165 milyon ton civarında olduğunu söyledi. Rusya’nın işgali nedeniyle 100’den fazla kömür madeninin kaybedilmesi, kömür sevkiyatlarında %62’lik bir düşüşe yol açarken, tarım arazilerinin mayınlarla kirlenmesi de tahıl ve diğer sevkiyatları olumsuz etkiledi.
Kargo hacminin azalmasına ek olarak, şirketin işletme maliyetleri de katlanarak arttı. Pertsovskyi’nin açıkladığı verilere göre, elektrik maliyeti %216, dizel %57 ve ücretler %65 artarken, yıllardır endekslenmeyen navlun tarifeleri bu maliyet artışlarını karşılayamaz hale geldi. Şirket, savaş hasarlarını gidermek için bugüne kadar 10 milyar Grivna (242 milyon dolar) harcadığını, ancak oluşan zararın tamamını onarmak için çok daha fazlasına ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
728 Milyon Dolarlık Finansman İhtiyacı ve Borç Krizi
Ukrayna Demiryolları, mevcut operasyonel zorlukların yanı sıra ağır bir borç yükü altında. Şirket, 2022’de 895 milyon dolarlık Eurobond ödemelerini ertelemek için bir anlaşma yapmıştı. Bu borcun 594.9 milyon dolarlık kısmı Temmuz 2024’te, 300 milyon dolarlık kısmı ise Temmuz 2026’da vadesi dolacak. Önümüzdeki yıl yaklaşık 60 milyar Grivna tutarında bir toplam ödeme yapması gereken şirket, alacaklılarla borçların yeniden yapılandırılması için görüşmelerini sürdürüyor.
Pertsovskyi, “Tüm bu faiz oranlarını ve anaparayı ödeyecek ekonomik temele sahip değiliz” diyerek durumun ciddiyetini vurguladı. Ancak, piyasayla şeffaf ve öngörülebilir bir şekilde çalışmanın hayati önem taşıdığını da sözlerine ekledi.
Tarife Artışına Tepkiler ve Çözüm Arayışları
Şirketin kurtarma planı, daha yüksek tarifelerin yanı sıra maliyet kesintileri ve yeni gelir kaynakları öneriyor. Ancak önerilen tarife artışları, ülkenin en büyük çelik üreticisi ArcelorMittal Kryvyi Rih gibi önemli müşterilerin tepkisiyle karşılaştı. Şirketin CEO’su Mauro Longobardo, “Bu ekstra maliyeti son kullanıcıya aktaramayız ve tüm pazarı kaybederiz” diyerek tarife artışlarının sektör için yıkıcı olacağını savundu.
Bu tepkiler, Ukrayna Demiryolları’nın karşı karşıya olduğu ikilemi gözler önüne seriyor: Şirket finansal olarak ayakta kalmak için acil gelir artışına ihtiyaç duyarken, bu adımlar en büyük müşterilerini kaybetme riskini taşıyor. Ukrayna ekonomisi ve savaş çabaları için hayati bir damar olan demiryolu ağının geleceği, hükümetin bu hassas dengeyi nasıl kuracağına bağlı olacak.
