İsviçre’den İade Edilen Yedi Tarihî Eser Bodrum Kalesi’nde Tanıtıldı

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, İsviçre makamları tarafından 2 Haziran 2025’te Türkiye’ye iade edilen yedi tarihî eseri Bodrum Kalesi’nde kamuoyuna tanıttı. Geç Tunç Çağı ve Roma dönemine ait olan eserlerin iadesi, 2022 yılında Türkiye ile İsviçre arasında imzalanan “Kültür Varlığı Kaçakçılığının Önlenmesine İlişkin Anlaşma” kapsamında gerçekleşti.

İş Birliği Protokolü Meyvelerini Verdi

Bakan Ersoy, 2022’de imzalanan protokolün etkinliğine vurgu yaparak, İsviçre’de yakalanan bu eserlerin, protokol çerçevesinde Türk makamlarıyla kurulan bağlantı sonucu iade edildiğini belirtti. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen titiz çalışmalarla, eserlerin Anadolu kökenli olduğu ve izinsiz çıkarıldığı ispatlandı.

Bakan Ersoy, bu iadenin ne ilk ne de son olacağını, Kaçakçılıkla Mücadele Daire Başkanlığı’nın dünya genelinde izinsiz çıkarılmış tüm eserlerin takibini büyük bir özveriyle sürdürdüğünü ifade etti.

Kaçakçılıkla Mücadelede Yerel ve Uluslararası Başarı

Ersoy, kaçakçılıkla mücadelenin sadece uluslararası iş birlikleriyle değil, aynı zamanda yerel düzeyde yürütülen eğitim ve caydırıcı tedbirlerle de başarılı olduğunu vurguladı:

Vatandaş Eğitimi: Kökeni olan noktalarda vatandaşlar ve köy halkı eğitiliyor; onların ihbarları sayesinde büyük eserler daha ülkeden çıkarılmadan yakalanıyor.

900 Bini Aşkın Eser Engellendi: Emniyet, Jandarma ve Gümrük Muhafaza Genel Müdürlüklerinin operasyonları sayesinde son beş yılda 900 bini aşkın eserin yurt dışına çıkarılmadan müzelerimize kazandırıldığı açıklandı.

Koleksiyonerlere Güçlü Mesaj

Bakan Ersoy, yurt dışından iade edilen her eserin, uluslararası koleksiyonerlere yönelik güçlü ve caydırıcı bir mesaj taşıdığını belirtti:

“Artık dünyadaki koleksiyonerler biliyorlar ki, eğer Türkiye-Anadolu kökenli izinsiz çıkarılmış bir eseri portföylerine katarlarsa ve bunu gün ışığına çıkarırlarsa, Türk hükümeti anında fark edecek ve ne kadar sürerse sürsün, eserlerin ülkesine geri dönmesini sağlayacak.”

Bu durumun, kaçak kültür varlıklarına ilgi duyan koleksiyonerlerin Türk eserlerine ilgisini azalttığı ve definecileri yıldırmanın en önemli yollarından biri olduğu kaydedildi.

İade Edilen Eserlerin Detayları

İsviçre Federal Kültür Ofisi tarafından bir cezai soruşturma kapsamında ele geçirilen eserler, arkeolojik ve kültürel açıdan büyük önem taşıyor:

Dönem Eser Tipi Özellikler Önemi
Geç Tunç Çağı Kadın ve erkek adak heykelcikleri Yüz ve kemer bölümleri yaldızla bezeli. Tanrılara sunulan kült objeleri; Uluburun Batığı’ndaki benzer örneklerle örtüşmesi Anadolu kökenini kanıtlıyor.
Antik Dönem Granülasyon tekniğiyle üretilmiş altın küpe. Granülasyon tekniği (nadir). Antik Anadolu’daki gelişmiş kuyumculuk sanatının özgün ve zarif örneği.
Roma Dönemi Cam şişeler (Balsamarium, minyatür amphora) Cam üfleme tekniğiyle yapılmış. Gündelik yaşam ve mezar hediyesi olarak kullanılan zanaat becerilerine ışık tutuyor.
Erken Orta Çağ Çok kollu kandile (polykandelon) ait yağ kapları Yeşil-sarı camdan yapılmış. Dini ritüellerde ve mimari süslemede kullanılmış olabileceğine işaret ediyor.