Dubai, Abu Dabi, Türkiye ve Suudi Arabistan’daki havalimanlarının önümüzdeki on yılda yüz milyonlarca ek yolcuya kapı açacağı yönünde bir genişleme planı söz konusu. Bu hamleler, Heathrow’un yaklaşık üç katı kapasite hedefini akıllara getiriyor ve İstanbul Havalimanı’nın kapsamlı genişleme projeleriyle paralel ilerliyor. 2018’de açılan İstanbul Havalimanı, üç ek genişleme aşamasıyla altı piste ulaşmayı ve yıllık yolcu kapasitesini 200 milyona çıkarmayı hedefliyor; bu da Dubai’nin mevcut kapasitesiyle yarışır bir noktaya taşınıyor.
Dubai Airports CEO’su Paul Griffiths, bölgenin talebini yönlendirecek mega bir merkez olmayı amaçladıklarını ifade etti ve 2027 yılı itibarıyla yılda 100 milyon ziyaretçi beklediklerini belirtti. Ancak bu kapasite bile 2050’de dolacağını öngören tahminler, genişlemenin ne denli kapsamlı olduğunu gösteriyor. Griffiths, dünya nüfusunun önemli bir kısmına kısa mesafelerde ulaşmanın büyük bir çekim gücü yarattığını vurguluyor: “Üçte ikiden fazlası dört saatlik, kalan kısmı ise sekiz saatlik uçuş mesafesinde; bu, muazzam bir çekim alanı yaratıyor.”
Artık rekabetin odak noktası yalnızca ABD ve Avrupa değil şeklinde görünen tablo, Dubai’nin BAE’deki rakibi Abu Dabi’nin bile yılda 45 milyon yolcu kapasitesine ulaştığı gerçeğini yeniden hatırlatıyor. FT, Orta Doğu’daki havalimanlarının genişleme yarışını hızlandırdığını ve bu yarışın artık bölgeler arası rekabetin ötesinde küresel bağlantı merkezleri yaratmaya yöneldiğini belirtiyor. İstanbul Havalimanı CEO’su Selahattin Bilgen’in sözleri de bu bölgesel yarışta konum avantajının altını çiziyor: “İstanbul’un Afrika, Asya ve Avrupa’nın ortasında olması büyük bir avantaj sağlıyor.”
İstanbul Havalimanı ve Dubai’nin kapasite hedefleri birbirine paralel. İstanbul, üç ek pist ile 200 milyon yolcu hedefini güçlendirecek ve Dubai’nin 200 milyonluk kapasitesiyle rekabet edebilir bir konuma gelecek. FT raporunda İstanbul’un aktarma uçuşlarında güneydeki merkezlerle rekabet ettiği; aynı zamanda kendi başına da turizm destinasyonu olma rolünü sürdürdüğü ifade ediliyor. Havalimanı yöneticileri ve BT uzmanları arasında yetenek çekişmesi de bu rekabetin bir parçası olarak öne çıkıyor; İstanbul Havalimanı planlama ve BT başkanları, Dubai’deki pozisyonları nedeniyle yetenek kaybını önlemek adına yeni projeler yürütüyorlar. “Yeteneklerimizi korumak için yenilerini yetiştiriyoruz,” diyen Bilgen, hareketli bir bölgesel merkezler ekosisteminin döngüsel etkisini vurguluyor.
Suudi Arabistan’ın mega planı: Riyadh Air ise bu bölgede küresel bir bağlantı merkezi olma hedefini güçlendiriyor. Veliaht Prens Mohammed bin Salman’ın vizyonu doğrultusunda kurulan havayolu, beş yılda 100 destinasyona ulaşmayı planlıyor ve 182 uçaklık siparişlerinin bütünüyle büyümeyi tetikleyeceği konuşuluyor. Riyadh Air’ın iç denemelerini tamamladığı ve Noel döneminde halka açılacağı belirtilirken, CEO Tony Douglas da Riyad’a küresel bir bağlantı merkezi olmanın gerekliliğini vurguluyor: “Başka bir merkezde aktarmasız bağlantılar kurmak kabul edilemez.”
