Pazartesi günü yayınlanan kapsamlı bir Senato raporu, Amtrak’ın amiral gemisi projesi olan yeni nesil Acela trenlerindeki gecikmelerin dört yılı aştığını ve beraberinde ciddi bir mali yük getirdiğini ortaya koydu. 2,3 milyar dolarlık yenileme programı, teknik aksaklıklar ve planlama hataları nedeniyle eleştirilerin odağında.
Mali Kayıplar ve Bakım Giderleri
Cumhuriyetçi Senato Ticaret Komitesi Başkanı Ted Cruz tarafından vurgulanan rapora göre, projedeki aksamalar doğrudan finansal kayıplara yol açtı:
Gelir Kaybı: Yeni trenlerin hizmete girememesi nedeniyle 287 milyon dolar tutarında bilet geliri kaybedildi.
Ek Maliyetler: Eski Acela filosunun ömrünü uzatmak amacıyla yapılan plansız bakım harcamaları bütçeyi zorladı.
Kapasite Farkı: Yeni tren setlerinin mevcut filoya göre %27 daha fazla kapasite sunması bekleniyordu; bu gecikme, her seferde potansiyel yolcu kaybı anlamına geliyor.
Gecikmelerin Temel Nedenleri ve Teknik Sorunlar
Raporda, gecikmelere neden olan “hayalperest ve sorumsuz” kararların altı çiziliyor. Özellikle Biden yönetiminin, henüz inşa edilmemiş raylarda çalışacak vagonlar için ödeme yapması sert bir dille eleştirildi. Amtrak ise savunmasında şu noktalara dikkat çekti:
Güvenlik Standartları: Yeni vagonların hükümetin yüksek hız şartnamelerine ve yeni güvenlik testlerine uygun hale getirilmesi süreci uzattı.
Altyapı Yetersizliği: Yüksek hızlara ulaşılabilmesi için sadece trenlerin değil, rayların ve havai hatların (katener sistemi) modernize edilmesi gerekiyor.
Tasarım Uyuşmazlığı: 2023 tarihli bir denetim raporu, tren setlerinin tasarımı ile mevcut ray yapısı arasında uyum sorunları olduğunu tespit etmişti.
Neden Yeni Trenler Daha Yavaş Çalışıyor?
Ağustos ayında hizmete giren yeni setlerin, eski nesle göre daha yavaş bir zaman çizelgesiyle işletilmesi rapordaki bir diğer kritik eleştiri konusu. Amtrak Başkanı Roger Harris, bu durumun sinyalizasyon sistemi optimizasyonundan kaynaklandığını belirtti. Harris’e göre, tüm eski Acela trenleri hizmetten çıkarılmadan sinyal sistemini yüksek hıza göre ayarlamak teknik olarak mümkün değil.
Hız artışlarının ancak 2026 sonlarında başlaması öngörülüyor. Ancak Boston-Washington hattındaki bazı tarihi demiryolu köprülerinin kavisli yapısı, hız artışının “marjinal” seviyede kalmasına neden olacak.
Gelecek Hedefleri ve Finansal Durum
Senato raporu, Amtrak’a gelecekteki alımlarda kendine özgü teknik özellikler dayatmak yerine, dünyada kendini kanıtlamış teknolojilere öncelik vermesini tavsiye ediyor. Amtrak ise 2021 altyapı yasasından gelen 22 milyar dolarlık fonla şu hedeflere odaklanmış durumda: Zararları %15 azaltarak 2028’e kadar operasyonel kârlılığa ulaşmak. Bölgesel ve uzun mesafeli tren filolarını tamamen yenilemek. Kuzeydoğu Koridoru’ndaki altyapı darboğazlarını gidermek.
