Avrupa hükümetleri, potansiyel bir çatışma durumuna hazırlanırken kafa karıştırıcı bir stratejik ikilemle karşı karşıya: Savunma sanayilerini yüz binlerce insansız hava aracı (İHA) ve diğer silahları hızla üretebilecek kapasiteye ulaştırmak, ancak aynı zamanda depoların hızla eskimeye mahkum ekipmanlarla dolmasını engellemek. Avrupa Komisyonu Savunma Sanayii Direktörü Francois Arbault’nun ifade ettiği gibi, bu “bilmece” henüz çözülebilmiş değil. Arbault, “Savaşta veya herhangi bir çatışmada olmanın gerektirdiği ölçeği kucaklamaya hazırken, ekipman yığmadan nasıl hazır olabiliriz?” diye sorarak, hazırlıklı olmanın yeni bir tanımını yapma ihtiyacını vurguluyor.
Savaş Ekonomisine Geçişin İsteksizliği
Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgalinden sonra, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron gibi bazı liderler “savaş ekonomisine” geçiş çağrısında bulunsa da, Avrupa ülkeleri bu dramatik söylemi benimsemekte isteksiz davrandılar. Tüm NATO üyeleri savunma harcamalarını artırırken, hiçbiri ekonomisini tamamen savaş çabalarına öncelik verecek şekilde yeniden düzenlemedi. Fransız gece görüş ekipmanı üreticisi Exosens’in CEO’su Jérôme Cerisier, Ukrayna’nın hayatta kalma ihtiyacına sahip olduğunu, oysa Batı Avrupa’nın aynı hızda hareket etme zorunluluğuyla karşı karşıya olmadığını belirtti.
Stoklamak Yerine Kapasite ve İnovasyon Vurgusu
Avrupa Komisyonu’ndan Arbault, inovasyonun hızı nedeniyle, hazır olmanın binlerce İHA’yı depolamak anlamına gelmediğini, zira bir gün saldırıya uğranılırsa bu stokların hızla “tamamen kullanılmaz hale geleceğini” ifade etti. Bu görüş, hazırlığın fiziksel stoktan ziyade üretim kapasitesi ve teknolojik çevikliğe kayması gerektiğini öne sürüyor. Ortak Avrupa Yıkıcı Girişim Başkanı André Loesekrug-Pietri, Ukrayna’da İHA geliştirme döngüsünün 8-10 hafta sürdüğünü, Batı Avrupa’da ise bu sürecin aylar veya yıllar aldığını belirterek, hız farkına dikkat çekti.
Bu ikilemin üstesinden gelmenin bir yolu olarak, yatırım şirketi Jolt Capital’dan Marie Nicod, çok sayıda potansiyel sistem üretebilecek endüstriyel ve teknolojik yapı taşlarına ve bileşenlere sahip olmayı önerdi. Böylece, hareketsiz stoklar yerine, farklı senaryolarda kullanılabilecek çok sayıda ürüne dönüşebilecek bileşenler hazır tutulmuş olacak.
Sanayinin Rolü ve Finansman Sorunu
Fransa Silahlanma Genel Müdürlüğü’nden Olivier Lecointe, üretimi hızlandırmanın hazırlığın bir parçası olduğunu ancak savaş boyunca yetecek kadar stok yapmanın mantıksız olduğunu söyledi. Lecointe’e göre asıl önemli olan, sektörün hızla üretim yapabilmesini sağlamak için gerekli yatırımın yapılması; yani yeni makineler satın almak ve insanları işe almak. Ancak Lecointe, sipariş gelmeden üretim kapasitesi satın almanın kamu harcamaları açısından boşa giden para olacağını ve vatandaşların bunu onaylamayacağını belirterek finansman sorununa işaret etti.
Aresia CEO’su Sylvain Rousseau ise, sanayinin darboğazları tespit etmek için hızlandırılmış üretim senaryoları eğitimi yapması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, sivil üretim hatlarını askeri üretime kaydırmanın “çok büyük bir maliyete” yol açtığını ve sipariş olmadıkça bu hazırlık maliyetini kimin karşılayacağı sorununun çözülmesi gerektiğini ekledi. Bu durum, şirketlerin yatırımlarını haklı çıkarmak için gelecekteki talep hakkında görünürlüğe ihtiyaç duyduğunu gösteriyor.
Yeni Çalışma Yolları: Sivil Hatları Uyarlama
Lecointe, DGA’nın, sivil endüstriyel üretim hatlarının yalnızca birkaç alet değiştirilerek askeri seri üretime nasıl uyarlanabileceğini incelemek için şirketlerle çalıştığını belirtti. Amaç, bir krizin büyük bir siparişi haklı çıkaracağı güne hazır olmak ve bu durumda “düğmeye basıp üretime başlayabilmek.” Ayrıca, silahlı kuvvetlerin, Ukrayna’dakine benzer şekilde yeni ekipmanları daha hızlı test etmeye istekli hale geldiğini ve bunun endüstriyle yeni, daha hızlı bir işbirliği döngüsü gerektirdiğini söyledi.
