İstanbul’da doğada bulunan mantarları keşfetmek ve toplamak oldukça popüler olsa da, uzmanlar bu konuda önemli uyarılar yapıyor. Doğada rastgele toplanan mantarların zehirli olup olmadığını belirlemek hayli zordur ve yanlış tanımlamalar ciddi sağlık riskleri taşıyabilir. Bu nedenle, özellikle doğadan toplanan mantarların tüketimi büyük dikkat ve uzman bilgisi gerektirir.
Son zamanlarda, özellikle sonbahar aylarında artan mantar zehirlenmesi vakaları sağlık kuruluşlarını zor durumda bırakıyor. İstanbul genelinde geçtiğimiz ay yaklaşık 60 kişi mantar zehirlenmesi nedeniyle hastaneye başvurdu. Uzmanlar, bu artışın hava koşullarındaki değişiklikler ve mantarların doğadaki yayılımıyla ilişkili olduğunu belirtiyor.
Mantar Zehirlenmelerinin Ciddiyeti ve Belirtileri
İç hastalıkları uzmanı Dr. Güngör Sitar, mantar zehirlenmesi vakalarında ilk belirtilerin genellikle 5 saat ile 24 saat arasında ortaya çıktığını ifade ediyor. Hasta kişilerde şiddetli mide bulantısı, kusma, karın ağrısı gibi şikayetler görülüyor. Bu semptomlar hafif olabileceği gibi, ciddi durumlarda karaciğer ve böbrek yetmezliği gibi daha ağır komplikasyonlara neden olabilir.
Uzmanlar, özellikle ‘amanita’ ve ‘galerina’ türleri gibi zehirli mantarların, marketlerde satılan kültür mantarlarına çok benzediğine dikkat çekiyor. Zehirli mantarların sporlarının doğada yayılması ve insanlar tarafından yanlışlıkla toplanması, bu tür zararlı mantarların giderek daha fazla görülmesine yol açıyor. Ayrıca, bazı hastaların uzun süre aynı yerde mantar toplayıp tükettiği ve bu mantarların sporlarının farklı bölgelerde de bulunabileceği de gözlemleniyor.
Ölümlere ve Detaylı Klinik Tabloya Yol Açan Zehirlenmeler
Geçtiğimiz hafta, aynı aileden 3 kişinin zararlı mantarları tüketmesi sonucu ciddi sağlık sorunları yaşadığı bildirildi. Aile bireylerinin, genellikle “beyaz mantar” olarak bilinen ve aslında oldukça tehlikeli olan amanita mantarını tüketmeleriyle hastaneye kaldırıldılar. Bu mantarların, içerdiği toksinler nedeniyle hızla karaciğer fonksiyonlarını bozup, ciddi karaciğer yetmezliğine neden olduğu vurgulanıyor.
Hastaların tedavisi yoğun bakımda gerçekleştirildi ve acil diyaliz gibi hayati müdahaleler uygulandı. Hastaların durumu, hızla gelişen toksik etkiler nedeniyle oldukça kritik seviyelere ulaştı. Bazı hastalar, karaciğer nakli veya başka ileri tedavilerle hayatlarına tutundu, diğerleri ise tedaviye yanıt verdi ve iyileşme sağladı.
Mantar Toplamanın Riskleri ve Güvenlik Önerileri
Uzmanlar, doğada rastgele toplanan mantarların kesinlikle tüketilmemesi gerektiğine vurgu yapıyor. Özellikle açık havadaki pazarlarda, tezgahların üzerinde veya paketlenmemiş halde satılan mantarlara karşı dikkatli olunması şart. Eğer mantar, miktar veya şekil açısından şüpheli ise, uzman bir mikologdan yardım alınmalı veya kesinlikle tüketilmemelidir.
İşte dikkat edilmesi gereken önemli noktalar:
- Toplanan mantarların etiketsiz veya paketlenmemiş olması
- Tezgah üzerinde açık satılan ve doğrudan toplanmış mantarların alınmaması
- Ormanlarda toplanan mantarların, uzman görüşü olmadan tüketilmemesi
- Mevsim ve bölge şartlarına uygun olmayan mantarların sağlıklı olup olmadığı konusunda uzman görüşü alınması
Özellikle Anadolu yakasında Taşdelen, Aydos Ormanı, Beykoz ve Şile gibi bölgelerdeki doğa alanlarında mantar toplamaya çıkanların, dikkatli olması büyük önem taşıyor. Ayrıca, mantarların görünüm, koku ve dokusunun da uzmanlar tarafından değerlendirilmesi gerektiği unutulmamalıdır.
