Rusya Savunma Bakanlığı yaptığı açıklamada, ABD’nin Ukrayna’daki savaşı sona erdirmek için arabuluculuk çabalarının kritik bir aşamaya geldiği bir dönemde, Belarus’ta Oreshnik isimli nükleer kapasiteli füze sisteminin aktif hale getirildiğini duyurdu. Bakanlık, bu olayı gösteren bir video yayımlayarak, savaş sırasında kullanılmak üzere orman boyunca ilerleyen mobil orta menzilli balistik füze sistemlerini gözler önüne serdi.
Salı günü yapılan açıklama, Belarus Devlet Başkanı Alexander Lukashenko’nun başta bu füzelerin ülkeye geldiği yönündeki ifadelerinin ardından geldi. Lukashenko, Belarus’a toplamda on adete kadar Oreshnik sisteminin konuşlandırılabileceğini belirtmişti. Bu gelişme, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in ay başında yaptığı açıklamalarda, yıl sonuna kadar bu füzelerin savaş görevine alınacağını bildirmesiyle paralellik gösteriyor.
Gelişen Durumlar ve Ukrayna ile Artan Gerilim
Putin, Rusya’nın Ukrayna’daki operasyonel kazanımlarını genişletmek isteyerek, bu füze sistemlerinin potansiyel kullanımıyla ilgili dikkat çekici uyarılar yaptı. Moskova, Belarus’taki Oreshnik sistemlerinin menzilinin yaklaşık 5.000 kilometreye ulaştığını ve bu füzelerin Polonya ve Brüksel gibi önemli hedeflere sadece birkaç dakika içinde ulaşabileceğini vurguladı. Bu füzelerin taşıdığı savaş başlıklarının nükleer ya da konvansiyonel olabileceği tespit edilmekte olup, herhangi bir hedefi vurma öncesinde nükleer olup olmadığının önceden bilinmesi imkânsızdır.
Orta menzilli balistik füzeler, 500 ila 5.500 kilometre arasında uçuş yapabilmekte ve bu tür silahlar, 2019 yılında ABD ve Rusya tarafından imzalanan Sovyet dönemi nükleer silahların sınırlandırılması anlaşmasından muaf tutulmuştur. Ayrıca, Rusya’nın Belarus’a taktiksel nükleer silahlar konuşlandırdığı ve bu silahların toplam sayısının birkaç düzine olduğu biliniyor. Aynı zamanda, Putin’in Belarus ile imzaladığı güvenlik anlaşması, Minsk’e karşı kullanılabilecek nükleer silahlar konusunda ülkeye geniş yetki sağladı.
Füze Sistemlerinin Bölgedeki Etkisi ve Uluslararası Tepkiler
Rus devlet medyası, Oreshnik sistemlerinin Polonya’daki hava üslerine ulaşma süresinin sadece 11 dakika, NATO’nun Brüksel merkezine ise yaklaşık 17 dakika olduğunu öne sürerek, bu gelişmenin stratejik açıdan büyük önem taşıdığını belirtti. Füzenin hedefe varmadan önce, taşıdığı savaş başlığının nükleer ya da konvansiyonel olup olmadığını belirlemek mümkün değil.
Belarus’un, yaklaşık 9,5 milyon nüfusu ile ülkesinde uzun süredir iktidarda olan Lukashenko, Rusya ile yakın ilişkiler kurmuş ve ülkesinin birkaç düzine nükleer silah kapasitesine sahip olduğunu açıklamıştı. Ayrıca, 2024 yılında tekrar imzalanan güvenlik sözleşmesiyle birlikte, Rusya’nın Belarus’taki füze sistemlerini kullanması halinde bile Moskova’nun Minsk’e müdahale edeceği öngörülüyor. Bu düzenlemeler bağlamında, Rusya’nın yeni nükleer doktrini, herhangi bir konvansiyonel saldırıya karşılık olarak nükleer cephenin de kullanımını mümkün kılarak, Batı ülkelerini ciddi biçimde uyardı.
Belarus’un Rusya’ya askeri ve siyasi bağımlılığı, uzun zamandır uluslararası toplum tarafından izleniyor. Muhalif lider Sviatlana Tsikhanouskaya, Oreshnik füzelerinin Belarus topraklarına konuşlandırılmasının, ülkeyi daha da derin bir şekilde Moskova’ya bağımlı hale getirdiğini dile getiriyor ve bölgenin güvenlik ortamını ciddi anlamda etkilediğini vurguluyor.
