Performansa ilişkin 19 Aralık’ta yapılan genel müfettiş denetimine göre, Savunma Bakanlığı, 2024 sözleşmesinde Lockheed Martin’i F-35’in zayıf sürdürülebilirlik performansından sürekli olarak sorumlu tutmadı.
F-35 Ortak Program Ofisi’nin, Haziran 2024 hava aracı idame sözleşmesinde yüklenici performansını yeterince denetlemediği tespit edildi ve bu durum, %50 uçak hazırlık oranına rağmen “ekonomik düzenleme” olmaksızın Lockheed Martin’e 1 Temmuz 2025 itibarıyla 1,7 milyar dolar ödeme yapılmasına neden oldu.
Her ne kadar Tam Görev Yetenekli, Görev Yetenekli ve Hava Aracı Kullanılabilirlik oranları askeri hizmetlerin asgari gereksinimlerini karşılamasa da, bakanlık yine de 1 milyar dolardan fazla ödeme yaptı.
Bir OIG notunda, “2024 Mali Yılında tüm F-35 uçakları için ortalama Hava Aracı Kullanılabilirlik oranı yüzde 50 idi, bu da uçağın zamanın yarısında uçmaya müsait olmadığı anlamına geliyor” diyor.
Savunma Bakanlığı Genel Müfettiş Ofisi tarafından gerçekleştirilen denetim, JPO’nun, havacılık ve uzay şirketinin performansını izlerken bile Lockheed Martin’i F-35’in sürdürülmesine ilişkin “zayıf performanstan” sorumlu tutmadığını ortaya çıkardı.
Denetim, “Bunun nedeni, F-35 JPO’nun uçak hazırlık performansını veya diğer ölçülebilir sözleşme gerekliliklerini içermemesi ve hava aracı sürdürme sözleşmesinde malzeme denetimi ve devlet mülkiyeti raporlama gerekliliklerini uygulamaması nedeniyle meydana geldi” diyor.
Denetim ayrıca, JPO’nun F-35 uçak sahalarındaki performans gerekliliklerini denetlemek için sözleşme görevlisinin temsilcilerini etkili bir şekilde kullanmadığını da ortaya çıkardı.
JPO, F-35 üretimi ve idame sözleşmelerinin yapılması ve kapsamlı bir idame planının sürdürülmesiyle görevlendirildi.
F-35 Müşterek Taarruz Uçağı uçağı, savunma bakanlığının en büyük satın alma programıdır ve uçağın hizmet ömrü boyunca satın alınması, işletilmesi ve bakımının tahmini maliyeti 2 trilyon doların üzerindedir.
F-35’lerin hizmet ömrü yaklaşık 8.000 uçuş saatidir, ancak Simple Flying raporuna göre F-35A varyantının testleri potansiyel olarak üç hizmet ömrüne kadar dayanabileceğini, yani 24.000 uçuş saatine kadar dayanabileceğini gösterdi.
OIG ofisi, Tedarik ve Sürdürme’den Sorumlu Savunma Müsteşarı’na ve F-35 JPO Program İcra Görevlisine bu durumu düzeltmesi için tavsiyelerde bulundu.
Ofis tarafından öne sürülen temel tavsiyeler arasında, sözleşmenin, askerlik hizmeti performans gerekliliklerini destekleyen teşvik ölçütlerini içerecek şekilde değiştirilmesi; Sözleşme görevlisinin temsilci sorumluluklarını, Lockheed Martin’in performansına ilişkin “etkili değerlendirme verilerinin” daha etkili bir şekilde izlenmesi ve raporlanması yönünde yönlendirmek; ve F-35 gözetiminin gerekli olduğu tüm üslerdeki uygun personel seviyelerini değerlendirin ve ayarlayın.
Denetimde, “Sürdürmeden Sorumlu Savunma Bakan Yardımcısının Görevlerini Yerine Getiren, Satın Alma ve Sürdürmeden Sorumlu Savunma Müsteşarı ve F-35 JPO Program İcra Görevlisi adına yanıt veren yetkili, genel olarak tavsiyelerimizi kabul etti” ifadesi yer alıyor.
Denetime göre, toplam yedi öneriden altısı çözümlenmiş sayılıyor ancak açık kalıyor ve biri de çözümlenmemiş durumda.
Ofis, Savunma Bakanlığı’nın Satın Alma ve Sürdürme’den sorumlu Müsteşarının, nihai rapordan sonraki 40 gün içinde çözümlenmemiş tavsiyeye ilişkin yorumlarını sunmasını talep ediyor.
Yönetim, üzerinde anlaşmaya varılan eylemleri uyguladığını kanıtlayan belgeleri gösterdiğinde OIG, çözümlenen önerileri kapatacaktır.
