Yeni Güney Galler (NSW) hükümetinin bütçe incelemesi, Sidney Metrosu programının maliyetlerinde ciddi bir artış yaşandığını ortaya koydu. İncelemeye göre, metro projelerinin toplam maliyetine 6 milyar dolar daha eklenmesi gerekiyor. Ulaştırma Bakanı John Graham, bu maliyet aşımlarını eski yönetimin geride bıraktığı “finansman kara delikleri” olarak nitelendirdi.
İlk Tahminlerin İki Katı: City & Southwest ve Metro West
İnceleme, Sidney’de aynı anda üç metro hattı inşa edilmesinin projeleri doğrudan rekabete sokarak fiyatları şişirdiği ve on yıllık inşaat boyunca yapılan kapsam ve tasarım değişikliklerinin ek maliyet baskısı yarattığı sonucuna vardı.
Maliyet aşımlarının boyutları şaşırtıcı:
Metro West Hattı: Sidney şehir merkezi ile Parramatta arasındaki bu hattın maliyetinin, 2032 yılına kadar tamamlanması beklenirken, 27 ila 29 milyar dolar arasında olacağı tahmin ediliyor. Bu, hattın ilk maliyet tahmininden 12 milyar dolardan fazla bir artış anlamına geliyor.
City & Southwest Hattı: Başlangıçta 12 milyar dolar olarak duyurulan bu hattın maliyetinin şimdi 23 milyar dolara kadar çıkması bekleniyor.
Bakan Graham, “bütçe kara delikleri” kapsamında, Metro West projesinden Eastern Creek Speedway’i inşa etmek için kesilen ve demiryolu bütçesine hiç geri dönmeyen 110 milyon dolar gibi özel örneklere dikkat çekti.
Hukuki Belirsizlikler ve Ek Finansman Taahhüdü
Maliyet artışına katkıda bulunan bir diğer unsur da Batı Sidney Havalimanı Metrosu projesindeki hukuki talepler. Özel sektör teslimat ortağı Parklife tarafından açılan davalar nedeniyle bu hattın maliyetinin 1 milyar dolar daha artması gibi yeni bir belirsizlik ortaya çıktı.
Ayrıca, önceki yönetim, bütçeyi aşan ve kamuoyuna açıklanmayan özel yüklenicilere tünel açma paketleri vermekle suçlanıyor.
Bu bulgular ışığında, Minns hükümeti projelerin devam eden teslimatını desteklemek amacıyla Sidney Metro inşaatına 2,4 milyar dolar ek yatırım yapma sözü verdi.
Muhalefet ve Performans Tartışmaları
Gölge Yollar Bakanı Natalie War, belgenin Cuma günü yayınlanma zamanlamasını eleştirerek, hükümetin belgeyi “çöpü dışarı attığını” söyledi ve mevcut yönetimin incelemeyi yaparken kamuoyuna şeffaf davranmadığını savundu.
Tüm maliyet sorunlarına rağmen, Sidney Metrosu’nun işletmeye alındıktan sonraki ilk yıl olan Ağustos 2025 itibarıyla 66 milyondan fazla yolcu taşıdığı kaydedildi. NSW hükümet verileri, bu durumun Liman Köprüsü’nden güneye doğru giden araç sayısında azalmaya yol açtığını gösteriyor.
