İtalya savunma bakanı, Birleşik Krallık’ın üçüncü nesil savaş uçağı Gelişmiş Hava ve Deniz Gücü Programı (GCAP) kapsamında en son teknolojiyi ortaklarıyla paylaşmakta yetersiz kaldığını iddia ederken, bu tutumu büyük bir eleştiriye neden oldu. Guido Crosetto yaptığı açıklamalarda, İngiltere’nin bu konuda göstereceği daha aktif adımların, dünya genelindeki olası düşmanlara büyük avantaj sağlayabileceği konusunda uyardı. Bakan, “İngiltere’nin bu bencilliği, uluslararası güvenliği tehlikeye atıyor” diyerek, ortak teknoloji paylaşımında yaşanan bu çekincenin nelere yol açabileceğini vurguladı.
2025 yılındaki açıklamalarında Crosetto, İngiltere’nin Japonya ve İtalya gibi ülkelerle teknolojiyi paylaşma konusunda çekinceli hareket ettiğini dile getirerek, “İngiltere, bu tutumu sürdüğü müddetçe, dünya kamuoyu ve müttefiklerimiz nezdinde dışlanma riski altında” olduğunu belirtti. Ayrıca, bu konuda Birleşik Krallık’ın ileri seviyedeki teknolojiyi paylaşmayı reddetmesinin, rakip güçler için büyük bir avantaj sağlayabileceğine dikkat çekti. İtalya’nın Leonardo firmasına teknoloji paylaşımı çağrısında bulunan Crosetto, “İlk adımı biz attık, diğerlerinin de takip edeceğine inanıyorum” diyerek, ortak gelişmelerin önünü açmayı amaçladıklarını ifade etti.
Mevcut Durum ve Gelecekteki İşbirliği
İtalya’nın özellikle GCAP programında ilerleme kaydettiği dönemlerde, Fransız-Alman-İspanyol ortaklığındaki FCAS savaş uçağı projesiyle karşılaştırıldığında, gelişmelerin daha sorunsuz gerçekleştiği görülüyor. Bu ay, Birleşik Krallık’ta, üç ülke ortaklığında kurulan bir hükümet ofisi, uçakların 2035 yılına kadar yetiştirilmesi hedefiyle birlikte sensörler, motorlar ve entegrasyon alanlarında sıkı işbirliği yürütüyor. Ayrıca, İtalya’nın savaş uçağı projeleri için yaptığı finansal artırımlar, 2021 tahminlerine kıyasla dramatik şekilde yükseldi. Başbakan Giorgia Meloni ile Japonya Başbakanı Takaichi Sanae’nin geçtiğimiz günlerde yaptığı toplantıda, “Küresel Savaş Hava Programı’nın (GCAP) ilerlemesinden memnuniyet duyuyoruz” ifadeleri yinelendi.
Bu gelişmeler, ülkeler arasındaki işbirliğinin giderek daha stratejik hale geldiğini gösteriyor. Ancak, özellikle teknolojik hizmetlerin paylaşımı ve maliyetler konusunda yaşanan tartışmalar, ilerlemenin önünde engel teşkil edebilir. Yine de, ortak savunma teknolojileri ve projelerinde yaşanan bu atılımlar, küresel güç dengelerini yeniden şekillendiriyor ve bölgesel güvenliği doğrudan etkiliyor.
