Endonezya’nın başkenti Cakarta’nın yaklaşık dört saat güneyinde bulunan Gunung Padang, uzun yıllardır yerel halk tarafından kutsal sayılan ve “Aydınlanma Dağı” olarak adlandırılan bir bölgedir. 19. yüzyıl sonunda Hollandalı yerleşimciler tarafından kayda geçirilen bu teraslı taş yapı, zamanla bilim dünyasının ilgisini çekmiştir. 1979’dan itibaren Endonezyalı araştırmacılar, bölgeyi sistematik biçimde incelemeye başlamışlardır.
Alan, sönmüş bir volkanın zirvesine kurulmuş olup, beş seviyeden oluşan teraslar ve taş merdivenlerle birbirine bağlanmıştır. Jeolog Danny Hilman Natawidjaja öncülüğündeki ekip, yeraltı görüntüleme ve sondaj çalışmaları sonucu yapının farklı dönemlerde şekillendiğine dair bulgular elde etti. En eski katmanların yaklaşık 27 bin yıl öncesine ulaşabileceği öne sürüldü. Ayrıca, yüzlerce kilogram ağırlığındaki andezit taşların nazikçe düzenlenmesi, bilinçli bir planlama olasılığını gündeme getiriyor.
Ancak, bu iddialar arkeoloji camiasında büyük bir şüpheyle karşılanıyor. Uzmanlar, karmaşık taş yapıların ne yazık ki tarımın başlamasından sonra, yaklaşık 11 bin yıl önce gelişmiş olabileceğini düşünüyorlar. Paleolitik çağda yaşamış toplulukların böylesine gelişmiş taş ustalığına ulaşması ise birçok uzmana fazla iddialı geliyor.
Frit Dibble, taşların doğal süreçlerle dizildiğine inanıyor ve yamaçtan yuvarlanan kaya parçalarının zaman içinde hizalanarak yapay bir görünüm oluşturabileceğine dikkat çekiyor. Ayrıca, arkeolog Bill Farley, toprak örneklerinde insan faaliyetinin izlerine rastlamayan kömür ya da kemik kalıntılarını ciddi eksiklikler olarak görüyor.
Yine de, Natawidjaja ve ekibi, katmanlı yapının tamamen tesadüfi bir taş yığını olamayacağı görüşünde birleşiyorlar. Çalışmalar sırasında, büyük bir hançer şeklinde taş ve alandaki farklı geometrilere sahip bloklar tespit edilmiştir. Eleştirmenler ise, doğal kırılma sürecinin de benzer şekiller yaratabileceğine işaret ediyorlar.
Araştırmalardaki Güncel Gelişmeler ve Popüler Kültür
Son yıllarda Gunung Padang, popüler medya ve belgesellerin de gündemine girdi. 2022 yılında yayımlanan “Ancient Apocalypse” adlı belgeselde Graham Hancock, bölgeyi buz çağında kaybolmuş yüksek bir uygarlığın kalıntısı olabileceği iddiasıyla tanıttı. Pek çok arkeolog, bu teoriyi spekülatif bulurken, Endonezyalı uzman Lutfi Yondri, bölgenin kültürel önemine vurgu yaparak, bu iddiaları dikkatli değerlendirmeye çağırdı.
Yeniden yapılan yeraltı taramalarında boşluklar ve odacıklar bulunmuşsa da, bunların doğal volkanik süreçlerin sonucu mu yoksa insan yapısı yapılar mı olduğu henüz kesin değil. Guinness Dünya Rekorları, hâlâ Mısır’daki Basamaklı Djoser Piramidi’ni dünyanın en eski piramidi olarak kabul ediyor. Ancak, yapılan bazı çalışmalar, bu katmanların yaklaşık MÖ 25 binlere kadar uzanabileceğini gösteriyor. Eğer bu tarih doğrulanırsa, insanlık tarihine dair bildiklerimiz büyük ölçüde değişebilir.
