Orta Doğu’da yaşanan tırmanış, enerji sektöründe derin sarsıntılar yaratarak piyasaları altüst etti. Bağdat ve Erbil’de duyulan patlama sesleri, güvenlik kaygılarını körüklerken, bu gelişmeler petrol fiyatlarında ani ve keskin yükselişlere yol açtı. S&P Global Platts verilerine göre, Dubai ham petrolü varil başına 153,25 doları aşarak tarihin en yüksek seviyesine ulaştı. Bu durum, 2008’deki Brent petrol rekorunu geride bırakarak piyasalarda yeni bir dönemi işaret ediyor. Benzer şekilde, Umman ham petrolü de 147,79 dolarla kendi zirvesini yeniledi ve uzmanlar bu artışın temel nedenini Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat kesintilerine bağlıyor.
Bu gerilimler, küresel enerji arzını derinden etkilemeye devam ediyor. Şubat ayında günlük 19 milyon varil olan petrol sevkiyatları, Mart ayında 11,6 milyon varile düşerek yaklaşık yüzde 30’luk bir kayıp yaşadı. Artan maliyetler ve tedarik sorunları nedeniyle Asya rafinerileri üretimlerini azaltmak zorunda kaldı. Uzmanlar, mevcut fiyatların sınırlı ticaret dolayısıyla doğal olmayan bir seviyeye ulaştığını ve Dubai petrolünün swap priminin Şubat’taki 90 sentten Mart’ta 56 dolara fırlamasının arz sıkışıklığını net bir şekilde gösterdiğini belirtiyor.
Sevkiyat Kesintileri ve Üretim Daralması
Hürmüz Boğazı’ndaki çatışma riskleri, petrol geçişlerini durma noktasına getirerek küresel arz zincirinde büyük boşluklar oluşturdu. Bu durum, özellikle Asya’ya yönelik sevkiyatları ciddi şekilde azalttı. Rafinerilerin karşı karşıya kaldığı zorluklar, üretim kısıntılarını zorunlu hale getirdi ve uzmanlar bu sürecin enerji piyasalarındaki dengesizliği pekiştirdiğini vurguluyor.
Alternatif Kaynaklara Yöneliş
Orta Doğu’dan gelen arzın azalmasıyla birlikte, rafineriler Brezilya ve Batı Afrika petrolüne kaydı. Bu eğilim, Brezilya ham petrolünün varil başına primini 12-15 dolar bandına çıkararak rekor kırdırdı. Benzer artışlar Batı Afrika petrollerinde de görüldü ve uzmanlara göre, artan jeopolitik riskler nedeniyle petrol fiyatlarındaki baskı kısa vadede sürecek.
