İran’ın Körfez ülkelerine karşı kullandığı insansız hava aracı taktiklerinin, savunma sistemlerini zorladığı ve daha ekonomik koruma katmanlarına duyulan ihtiyacı artırdığı görülüyor. Uzmanlar, bu gelişmelerin Orta Doğu’da uzun süreli bir drone çatışması riskini beraberinde getirebileceğini vurguluyor.
Reuters’in raporlarına göre, Körfez savunma bakanlıklarının verileri, 3 Mart tarihi itibarıyla İran’ın bölgeye 540’tan fazla füze ve 1.450’den fazla insansız hava aracı saldırısı düzenlediğini ortaya koyuyor. Bu saldırılarda insansız hava araçlarının oranı yaklaşık dörtte üç, ki bu da Ukrayna’daki doygunluk stratejilerine benzer bir yaklaşımı akla getiriyor. Ancak analistler, bu taktiklerde bazı farklılıklar bulunduğunu belirtiyor.
BAE merkezli Rabdan Akademisi’nden Kristian Patrick Alexander, Ukrayna’da Şahed tipi araçların gece boyunca altyapıyı yıpratmak için kullanıldığını, oysa Körfez’de bu araçların daha geniş füze operasyonlarında birden fazla hedefi aynı anda vurmayı amaçladığını açıklıyor. Körfez ülkeleri, şimdiye kadar bu saldırıların çoğunu önlemeyi başardı; örneğin Birleşik Arap Emirlikleri, 941 insansız hava aracından 876’sını etkisiz hale getirdiğini bildirdi.
Kullanılan savunma araçları arasında ABD yapımı Patriot ve THAAD sistemleri, Rafale savaş uçakları, F-15’ler ve Eurofighter’lar yer alıyor. İsviçre Orta Doğu Enstitüsü’nden Francesco Schiavi, bu müdahalelerin mali yüküne dikkat çekerek, her bir drone için harcanan doların karşılığında Körfez ülkelerinin 20-28 dolar harcadığını ve bireysel savunma araçlarının maliyetinin 1 milyon doları aştığını ifade ediyor.
Uzmanlar, ülkelerin elektronik savaş, sinyal bozucular ve yönlendirilmiş enerji gibi daha ucuz ve ölçeklenebilir çözümlere yönelmesini öneriyor. Alexander, “Kazanan savunma, pahalı sistemleri tüketmeden çok sayıda hedefi ucuza durdurabilendir” diyor. Öte yandan, Federico Borsari, İran’ın cephaneliğinin zayıfladığını belirtiyor.
İzlenmesi Gereken Ana Faktörler
Çatışmalar sürerken, uzmanlar üç önemli konuya odaklanıyor: saldırı türleri, hedefler ve savunma performansı. Alexander, Tahran’ın drone dalgalarını büyük gruplar halinde mi yoksa sıralı paketler olarak mı kullanacağını izlemenin kritik olduğunu söylüyor. Schiavi ise, İran’ın dağınık saldırı yaklaşımının gelecekte doygunluk stratejilerine evrilebileceğini ekliyor.
Şu ana kadar hedefler genellikle askeri üsler ve elçilikler olsa da, uzmanlar enerji tesisleri gibi kritik altyapılara yönelimin bir tırmanma işareti olabileceğini vurguluyor. Sam Bendett, İran’ın Shahed drone’larının menzilini ve cephaneliğini yakından takip etmenin önemini belirtiyor. Ayrıca, Körfez savunmasının ABD teknolojisine bağımlılığı nedeniyle Washington’un rolündeki olası değişiklikler de dikkatle izlenmeli.
