Türkiye’de yerel yönetimler düzeyinde bir ilke imza atan İzmir Büyükşehir Belediyesi, bünyesinde kurduğu Destekli İstihdam Ofisi ile engelli bireylerin ekonomik hayata katılımında ezberleri bozuyor. Özellikle nöroçeşitli ve zihinsel engelli bireyler başta olmak üzere, tüm engel gruplarını kapsayan bu model, sadece iş bulmayı değil, bireyi iş hayatına her yönüyle hazırlamayı hedefliyor. 2 Nisan Dünya Otizm Farkındalık Günü kapsamında daha da anlam kazanan bu çalışmalar, “İŞ-İN Programı” ile meyvelerini vermeye başladı.
Adım Adım İş Hayatı: Teoriden Pratiğe Eğitimler
İŞ-İN Programı, engelli gençlerin sosyal ve profesyonel becerilerini geliştirmeyi amaçlayan yaklaşık üç aylık titiz bir eğitim sürecini kapsıyor. Eğitimlerde sadece teknik bilgiler değil, iş hayatının görünmez kuralları da aktarılıyor. Programın içeriğinde öne çıkan başlıklar şunlar: Profesyonel Yazışma ve İletişim: E-posta yazımı, resmi ve gayri resmi dil ayrımı. İş Görüşmesi Teknikleri: Özgeçmiş (CV) hazırlama, mülakat simülasyonları, doğru tokalaşma ve selamlaşma biçimleri. Sosyal Sınırlar ve Güvenli Alan: İş yerinde kişiler arası mesafe, dokunma türleri ve hiyerarşik iletişim.
Özel Eğitim Uzmanı ve İş Koçu Büşra Alpayım, eğitimlerde “rol oyunları” ve “canlandırmalar” kullanarak gerçek bir iş ortamı atmosferi yarattıklarını belirtiyor. Bu sayede gençler, bir sorunla karşılaştıklarında kime başvuracaklarını ve çözüm yollarını henüz işe başlamadan deneyimliyorlar.
Başarı Tablosu: %80 İstihdam Oranı
Programın başarısı rakamlara da yansımış durumda. Bugüne kadar mezun olan yaklaşık 25 engelli bireyin yüzde 80’i iş gücüne katılarak aktif çalışma hayatına atıldı. Geri kalan yüzde 20’lik dilim için ise iş eşleşme süreçleri ve uygun pozisyon arayışları iş koçları desteğiyle devam ediyor. Şu an üçüncü grubunda 11 genci ağırlayan program, mezuniyet sonrası bu gençleri de doğrudan istihdam piyasasına dahil edecek.
Ailelerin Umudu, Gençlerin Özgüveni
Eğitimlerin teknik kazanımlarının yanı sıra bireyler üzerindeki psikolojik etkisi de oldukça güçlü. Üniversite mezunu Doruk Güngör gibi katılımcılar, öğrendikleri mülakat teknikleri sayesinde kendilerini daha hazır hissederken; aileler, çocuklarının kazandığı özgüvenle geleceğe daha umutla bakıyor.
Doruk’un annesi Semra Güngör’ün ifadesiyle, bu sistem aileleri psikolojik olarak rahatlatırken, gençlerin “biz de çalışabiliriz” inancını pekiştiriyor. Katılımcılardan Şevval Şahin ise aldığı eğitimler sayesinde profesyonel hayatta kendisini çok daha rahat ifade edebileceğini vurguluyor. İzmir’in bu öncü modeli, engelli bireylerin sadece “yardım alan” değil, “üreten ve değer katan” bireyler olarak toplumda yer almasını sağlıyor.
