Dünya Bankası, Türkiye’nin lojistik haritasını yeniden şekillendirecek ve İstanbul Boğazı üzerindeki demiryolu bağlantısını stratejik bir seviyeye taşıyacak olan İstanbul Kuzey Demiryolu Geçiş Projesi (INRAIL) için 2 milyar dolarlık dev bir krediyi onayladı. Bu adım, toplamda 8,3 milyar dolara mal olması beklenen projenin hayata geçirilmesi için uluslararası finans kuruluşlarının başlattığı 6,75 milyar dolarlık koordineli finansman operasyonunun öncüsü niteliğini taşıyor.
Boğaz’daki Demiryolu Darboğazına Son
INRAIL projesi, İstanbul metropol alanını bypass ederek yük ve yolcu taşımacılığında kesintisiz bir akış sağlamayı hedefleyen 127 kilometrelik, elektrikli ve yüksek kapasiteli bir demiryolu hattının inşasını kapsıyor. Projenin en kritik noktası, halihazırda demiryolu altyapısına uygun olarak inşa edilmiş olan Yavuz Sultan Selim Köprüsü’nün raylı sistem ağının devreye alınacak olmasıdır.
Dünya Bankası Türkiye Ülke Direktörü Humberto Lopez, bu yatırımın sadece bir köprü inşası değil, kıtaları birbirine bağlayan stratejik bir vizyon olduğunu vurguluyor. Projenin sağlayacağı temel avantajlar şunlardır: Mevcut durumda yıllık 3 milyon ton olan yük taşıma kapasitesinin, projenin tamamlanmasıyla birlikte 50 milyon tona çıkması (15 kattan fazla artış) öngörülüyor. İstanbul’un iki büyük havalimanı birbirine ve ulusal demiryolu ağına bağlanacak. Güzergahın yarısının tünellerden geçmesi sayesinde, demiryolu hattı doğal afetlere, aşırı sıcaklara ve sellere karşı daha korunaklı hale getirilecek.
Küresel Lojistik Koridorlarının Merkezi: Türkiye
Türkiye; Trans-Hazar (Orta Koridor), Türkiye-AB ve Irak Kalkınma Yolu gibi uluslararası ticaret güzergahlarının kalbinde yer alıyor. INRAIL, bu koridorlar üzerindeki mevcut tıkanıklıkları gidererek Asya, Avrupa ve Orta Doğu arasındaki ticaret akışını hızlandıracak. Bu durum, Türkiye’nin küresel bir lojistik merkezi olma rolünü pekiştirirken lojistik maliyetlerini de önemli ölçüde düşürecek.
Ekonomik Etki ve İstihdam Fırsatları
Projenin ekonomik etkileri sadece taşımacılıkla sınırlı kalmıyor. INRAIL’in, üretim, tarım ve hizmet sektörlerini canlandırarak ulusal ve uluslararası demiryolu koridorları boyunca 414.000’e kadar yüksek ücretli iş (99.000’i tamamen yeni iş olmak üzere) yaratması bekleniyor. Ayrıca, kadın üniversite öğrencilerine yönelik staj programları ile ulaşım sektöründe kadın istihdamının artırılması da projenin sosyal hedefleri arasında yer alıyor.
Çok Taraflı Uluslararası İş Birliği
Dünya Bankası’nın liderliğinde yürütülen bu dev proje; Asya Kalkınma Bankası (ADB), Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB), Avrupa Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Bankası (EBRD), İslam Kalkınma Bankası (IsDB) ve OPEC Uluslararası Kalkınma Fonu gibi kurumların eş güdümlü çalışmasıyla finanse ediliyor. Tek bir tedarik yaklaşımıyla yönetilecek olan süreç, Türkiye’nin ulaşımda sürdürülebilirlik ve karbon emisyonunu azaltma hedeflerine de doğrudan katkı sunacak.
