Türkiye genelinde ehliyet sahibi olmak isteyen binlerce sürücü adayı için direksiyon sınavları adeta birer stres testine dönüştü. Son yıllarda zorlaşan sınav kriterleri ve artan kalma oranları, sürücü adaylarını hem psikolojik hem de ciddi anlamda maddi olarak zorluyor. Birçok aday ilk hakkındaki başarısızlığın ardından katlanarak artan ek ücretlerle karşı karşıya kalırken, sınav komisyonlarının “kırmızı çizgileri” yüzünden tek bir hata bile hayalleri bir sonraki aya ertelemeye yetiyor.
TEK BİR HATA CÜZDANI YAKIYOR
Direksiyon sınavında başarısız olan bir adayın süreci sadece bir sonraki sınava girmek ile sınırlı kalmıyor. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) yönetmeliklerine göre sınavda kalan adayların zorunlu olarak iki saat ek direksiyon dersi alması gerekiyor.
Sınav giriş ücretine bir de bu zorunlu telafi derslerinin ücreti eklendiğinde, adayların cebinden her başarısız denemede binlerce lira ekstra para çıkıyor. Sürücü kursu masraflarının zaten yüksek olduğu bu dönemde, sınavı ikinci veya üçüncü hakka taşımak ehliyet maliyetini neredeyse ikiye katlıyor. Adaylar ise bu durumun hem bütçelerini sarstığını hem de sınav üzerindeki baskıyı artırarak daha fazla heyecan yapmalarına neden olduğunu dile getiriyor.
EN ÇOK BU HATALAR ELİYOR
Direksiyon sınavlarında uygulanan değerlendirme formunda hatalar mavi, sarı ve kırmızı olmak üzere üç gruba ayrılıyor. “Kırmızı” gruptaki hatalar yapıldığı an sınav doğrudan sonlandırılıyor ve aday araçtan indiriliyor.
İstatistiklere göre adayların en çok elendiği ve sınavın son bulmasına yol açan hatalar şunlar:
Sinyal vermeyi unutmak (Kırmızı hata): Sınavın en büyük elenme sebebi kesinlikle sinyaller. Kalkış yaparken, şerit değiştirirken, sağa veya sola dönerken, hatta park alanına girerken verilen tek bir sinyal eksikliği sınavın anında bitmesi anlamına geliyor.
Paralel ve L park esnasında dubalara çarpmak: Sürücü adaylarının en çok korktuğu bölümlerden biri olan park alanlarında, kaldırıma veya dubalara hafifçe dokunmak bile doğrudan elenme sebebi sayılıyor. Ayrıca parkı belirlenen hamle sayısında tamamlayamamak da sık yapılan hatalardan.
Yokuş kalkışında aracı geri kaçırmak: Rampa kalkış alanında aracı 50 santimetreden fazla geri kaçırmak veya aracı hareket ettirmeye çalışırken stop ettirmek adayları en çok yakan hatalar arasında.
Aracı üst üste stop ettirmek (Sarı hata): Manuel araç kullanan ve heyecanına yenik düşen adayların debriyaj-gaz ayarını tutturamayarak aracı stop ettirmesi oldukça yaygın bir hata. Yönetmeliğe göre aracın iki kez stop ettirilmesi kalma sebebi sayılıyor.
Ayna ve kör nokta Kontrolü yapmamak: Şerit değiştirmeden veya harekete geçmeden önce aynaları kontrol etmemek ya da arkaya göz atmamak (kör nokta kontrolü) komisyon üyelerinin en çok dikkat ettiği ve puan kırdığı hususların başında geliyor.
Emniyet kemerini unutmak: Sınavın henüz başında, daha araç hareket bile etmeden heyecandan emniyet kemerini takmayı unutan adaylar, motoru çalıştırdıkları an sınavı kaybedebiliyor.
Sektör temsilcileri ve direksiyon usta öğreticileri, sınavların zorluk derecesinin trafik güvenliği için gerekli olduğunu savunsa da adayların pratik yapma sürelerinin yetersizliğine dikkat çekiyor. Eğitmenler, “14 saatlik zorunlu direksiyon eğitimi, daha önce hiç direksiyon başına geçmemiş bir adayın trafiğe tamamen adapte olması ve bu kadar sıkı bir sınavı tek seferde geçmesi için bazen yetersiz kalabiliyor. Adaylar direksiyon hakimiyetini sağlasa bile arkada oturan komisyon üyelerinin baskısı ve ‘kalırsam yine para ödeyeceğim’ korkusu yüzünden bildiklerini de unutuyorlar” diyerek sürecin psikolojik boyutunun da önemine dikkat çektiler.
