ABD’de gıda fiyatlarındaki yükseliş tüketicilerin bütçesini zorlamaya devam ediyor. Son yedi yılda market fiyatları yüzde 33 artarken, bu yükseliş son 50 yılın en büyük gıda fiyat artışlarından biri olarak kayıtlara geçti. Uzmanlar, pandemi döneminde hızlanan maliyet artışlarının geçici olmadığını ve tüketicilerin artık daha yüksek fiyat seviyelerine uyum sağlamak zorunda kaldığını belirtiyor.
Artan üretim ve lojistik maliyetleri, tedarik zincirindeki sorunlar ve küresel gelişmeler, ABD’de market raflarındaki fiyatların kalıcı olarak yükselmesine neden olan başlıca etkenler arasında gösteriliyor.
Dana Kıyma Fiyatı Yüzde 79 Arttı
ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS) verilerine göre, en dikkat çekici fiyat artışlarından biri dana kıymada yaşandı. Haziran ayında dana kıymanın libre fiyatı 6,82 dolara ulaşırken, bu rakam 2019 yılına göre yaklaşık yüzde 79’luk bir artış anlamına geliyor.
Et ürünlerindeki yükseliş, özellikle hane halkının temel gıda harcamalarını önemli ölçüde artırırken, tüketicilerin alışveriş tercihlerini de değiştirmeye başladı.
Uzmanlar Fiyatların Kalıcı Olduğunu Belirtiyor
Kingsview Wealth Management ortağı Scott D. Martin, enflasyon hızındaki yavaşlamaya rağmen market fiyatlarının eski seviyelerine dönmeyeceğini ifade etti.
Martin’e göre tedarik zinciri aksaklıkları, iş gücü sıkıntısı, taşımacılık maliyetleri ve genel enflasyon baskısı, gıda fiyatlarını kalıcı olarak daha yüksek bir seviyeye taşıdı. Bu nedenle enflasyon oranının düşmesi, ürün fiyatlarının gerileyeceği anlamına gelmiyor.
Pandemi Sonrası Artış Hızlandı
Resmi verilere göre ABD’de 2012-2019 döneminde gıda fiyatları yalnızca yüzde 6,4 artış göstermişti. Ancak COVID-19 salgınının ardından fiyat artışları belirgin şekilde hız kazandı.
Ocak 2021 ile Ocak 2023 arasında gıda fiyatları yaklaşık yüzde 21 yükselirken, sonraki dönemde de yaklaşık yüzde 10 oranında ek artış yaşandı. Böylece son yıllarda market fiyatlarında tarihi bir yükseliş gerçekleşti.
Savaş Ve Hayvancılık Sorunları Etkili Oldu
American Action Forum Başkanı Douglas Holtz-Eakin, yüksek fiyatların arkasında birçok faktör bulunduğunu belirtti.
ABD’deki sığır sürülerinin azalması, hayvan hastalıkları, olumsuz hava koşullarının tarımsal üretimi etkilemesi ve 2022 yılında başlayan Rusya-Ukrayna savaşının küresel emtia piyasalarında yarattığı baskı, gıda fiyatlarının yükselmesinde önemli rol oynadı.
Tüketicilerin Alışveriş Alışkanlıkları Değişiyor
Artan maliyetler nedeniyle ABD’deki tüketiciler daha uygun fiyatlı market markalı ürünlere yöneliyor. Birçok kişi farklı marketlerde fiyat karşılaştırması yaparken, indirim dönemlerinde toplu alışveriş yapmayı ve zorunlu olmayan gıda harcamalarını azaltmayı tercih ediyor.
Uzmanlar, yalnızca düşük ve orta gelir grubunun değil, yüksek gelirli tüketicilerin de market harcamalarında artık daha temkinli davrandığını belirtiyor.
Gıda Fiyatlarında Yeni Zamlar Bekleniyor
Ekonomistler, yükselen gümrük tarifeleri ile ulaştırma ve enerji maliyetlerinin önümüzdeki dönemde de gıda fiyatları üzerindeki baskıyı sürdüreceğini öngörüyor.
Ekonomik Araştırmalar Servisi’nin tahminlerine göre ABD’de gıda fiyatlarının 2026 yılında yüzde 3,1, 2027 yılında ise yine yüzde 3,1 oranında artması bekleniyor. Bu beklentiler, tüketicilerin önümüzdeki yıllarda da yüksek market fiyatlarıyla karşılaşmaya devam edeceğine işaret ediyor.
