İran’ın kısa menzilli hava savunma kapasitesini güçlendirmek amacıyla Çin yapımı yüzlerce taşınabilir hava savunma füze sistemi satın almak için anlaşma yaptığı öne sürüldü. İddialara göre sözleşme, 300 ila 400 arasında insan tarafından taşınabilir hava savunma sistemini kapsıyor. Ancak haberin yayımlandığı ana kadar ne İran ne de Çin tarafından anlaşmayı doğrulayan resmî bir açıklama yapılmadı.
İddiaların doğrulanması halinde bu alım, savaşta zarar gören hava savunma altyapısını yeniden güçlendirmeyi amaçlayan İran’ın son yıllardaki en büyük kısa menzilli hava savunma tedariklerinden biri olacak.
Anlaşmanın Değerinin 70 Milyon Dolar Olduğu Öne Sürülüyor
İddiaya göre anlaşmanın toplam bedeli 60 ila 70 milyon dolar arasında bulunuyor. Sipariş kapsamında Çin üretimi QW-12 ve FN-16 tipi omuzdan atılan hava savunma sistemlerinin İran’a teslim edilmesi planlanıyor.
Sözleşmenin, Hong Kong merkezli Zhongqing Baoshang International Investment adlı şirket aracılığıyla imzalandığı öne sürülürken, ilk sevkiyatın önümüzdeki haftalarda yapılmasının beklendiği iddia edildi.
Bununla birlikte teslimat takvimi, sistem sayısı ve sözleşmenin uygulanmasına ilişkin ayrıntılar konusunda resmî makamlar tarafından doğrulanmış herhangi bir bilgi bulunmuyor.
Sevkiyat Rotası Tartışma Yarattı
Haberlere göre sistemlerin Çin’in Urumçi kentinden hava yoluyla çıkarılması ve ardından Pakistan üzerinden İran’a ulaştırılması planlanıyor.
Ancak sevkiyatın Pakistan’dan kara veya hava yoluyla devam edip etmeyeceği netlik kazanmış değil. Pakistan ordusunun halkla ilişkiler birimi ise ülkenin Çin’den İran’a hava savunma sistemi taşınmasına aracılık edeceği yönündeki iddiaları kesin bir dille reddederek bunların “tamamen uydurma ve asılsız” olduğunu açıkladı.
Bu açıklama, iddia edilen sevkiyat güzergâhına ilişkin belirsizlikleri artırırken, alternatif taşıma rotalarına ilişkin doğrulanmış herhangi bir bilgi de bulunmuyor.
Sistemler Alçak İrtifa Tehditlerine Karşı Geliştirildi
QW-12 ve FN-16 sistemleri, alçaktan uçan savaş uçakları, helikopterler ve insansız hava araçlarına karşı kullanılmak üzere geliştirilen kızılötesi güdümlü, omuzdan atılan karadan havaya füze sistemleri olarak biliniyor.
Taşınabilir yapıları sayesinde küçük birlikler tarafından kısa sürede konuşlandırılabilen bu sistemler, yer değiştirme kabiliyetleri nedeniyle hava saldırılarında tespit edilmelerini zorlaştırıyor.
Uzmanlar, yüzlerce yeni sistemin İran’ın askerî üsleri, füze ve insansız hava aracı tesisleri ile kritik enerji altyapısının alçak irtifadan gelebilecek tehditlere karşı korunmasına katkı sağlayabileceğini, ancak bu silahların uzun menzilli hava savunma sistemlerinin yerini tutmayacağını değerlendiriyor.
Daha Önce De Benzer İddialar Gündeme Gelmişti
Nisan ayında ABD istihbarat değerlendirmelerine dayandırılan başka haberlerde de Çin’in İran’a taşınabilir hava savunma sistemleri göndermeye hazırlandığı öne sürülmüştü. Söz konusu iddialarda sevkiyatın kaynağını gizlemek amacıyla üçüncü ülkelerin kullanılabileceği ileri sürülmüştü.
Çin’in Washington Büyükelçiliği ise o dönemde Pekin yönetiminin çatışmanın hiçbir tarafına silah sağlamadığını açıklayarak bu iddiaları reddetmişti.
Son iddialar, sistem türü, miktar, sözleşme bedeli, aracı şirket ve olası sevkiyat güzergâhı gibi daha ayrıntılı bilgiler içerse de, 300 ila 400 füze sistemi ile 60-70 milyon dolarlık anlaşmaya ilişkin bilgiler henüz bağımsız kaynaklar veya resmî belgelerle doğrulanmış değil. Bu nedenle söz konusu gelişmeler, resmî açıklamalar gelene kadar iddia niteliğini koruyor.
