Çin’de iktidardaki Komünist Parti, eski Politbüro üyesi Ma Xingrui’nin parti üyeliğine son verdi. Merkezi Kırsal Çalışmalar Liderlik Grubu Başkan Yardımcılığı görevinde de bulunan Ma hakkında Nisan 2026’da “ciddi disiplin ve hukuk ihlalleri” şüphesiyle soruşturma başlatılmıştı. Çin yönetimi bu ifadeyi çoğunlukla yolsuzluk soruşturmaları için kullanıyor. Devlet haber ajansı Xinhua’nın aktardığına göre soruşturma sonucunda Ma’nın, bazı kişilere kamu görevlerine seçilme ve atanma süreçlerinde avantaj sağladığı, başkaları için usulsüz biçimde iş ayarladığı öne sürüldü.
Soruşturma raporunda Ma’nın çevresinde çalışan kişilerin ciddi disiplin ve hukuk ihlallerini engellemediği, bu eylemleri tespit etmekte başarısız olduğu ve bazı durumlarda usulsüzlüklere göz yumduğu savunuldu. Ma’nın 2015-2016 yılları arasında Çin’in önemli teknoloji merkezlerinden Shenzhen’in en üst düzey yöneticisi olduğu dönemde özel kalem müdürlüğünü yapan Guo Yonghang hakkında da Mart 2026’da soruşturma başlatılmıştı. Guo’nun, Ma’nın Guangdong eyaleti valiliğine yükseldiği dönemde bölgedeki yönetim kademelerinde hızla ilerlediği belirtildi. Ma’nın 2021’in sonlarında Çin’in kuzeybatısındaki Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nin parti sekreterliğine getirilmesinin ardından terfi alan çok sayıda yetkili hakkında da son aylarda soruşturma açıldığı bildirildi.
Aile Yolsuzluğu Suçlaması
Çinli yetkililer, Ma’nın görevde bulunduğu dönemde değerli hediyeleri yasa dışı biçimde kabul ettiğini ve yakınlarının piyasa değerinin altında fiyatlarla gayrimenkul satın almasına yardımcı olduğunu ileri sürdü. Ma’nın ayrıca siyasi nüfuz, para ve cinsel çıkarların iç içe geçtiği usulsüz ilişkilere karıştığı iddia edildi. Xinhua’nın haberinde, Ma’nın aile üyelerinin resmî konumundan yararlanarak büyük maddi menfaatler elde etmesine izin verdiği belirtildi. Yetkililer bu durumu geniş çaplı “aile yolsuzluğu” olarak tanımladı. Ma’nın yasa dışı biçimde büyük miktarlarda para ve mal varlığı kabul ettiği de öne sürüldü. Ancak soruşturmaya konu olan toplam miktar açıklanmadı. Ma Xingrui’ye suçlamalar hakkında yorum yapmak üzere ulaşılamadığı bildirildi.
Yolsuzluk Operasyonları Genişliyor
Ma’nın partiden ihraç edilmesi, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in uzun süredir yürüttüğü yolsuzlukla mücadele kampanyasının son aşamalarından biri oldu. Xi’nin göreve gelmesinden bu yana sürdürülen soruşturmalar, Komünist Parti’nin yanı sıra devlet yönetimi, ordu, savunma sanayisi ve kamu şirketlerinde görev yapan çok sayıda üst düzey isme uzandı. Çin yönetimi Ocak 2026’da ülkenin en kıdemli generali Zhang Youxia hakkında yolsuzluk soruşturması başlatmıştı. Merkezi Askerî Komisyonun eski başkan yardımcısı He Weidong da Ekim 2025’te Komünist Partiden ihraç edilmişti. Ma’nın ihracıyla birlikte, Xi yönetiminin yalnızca alt ve orta düzey bürokratları değil, Komünist Partinin en etkili karar mekanizmalarında görev yapan isimleri de hedef aldığı görüldü.
Bilim insanı kökenli bir yönetici olan Ma Xingrui, Çin devlet kademelerinde hızlı yükselişiyle biliniyordu. Ma, 2000’li yıllarda Çin’in en büyük uzay aracı ve füze üreticisi olan Çin Uzay Bilimi ve Teknolojisi Şirketinde yöneticilik yaptı. Çin’in kamuya ait havacılık ve uzay sektöründe on yılı aşkın süre çalışan Ma, ülkenin en önemli uzay programlarından bazılarının yönetiminde görev aldı. Daha sonra merkezi hükümet ve yerel yönetimlerde üst düzey görevlere getirilen Ma, Shenzhen yöneticiliği ve Guangdong valiliğinin ardından 2021’de Sincan Uygur Özerk Bölgesi Parti Sekreteri olmuştu.
Savunma Ve Uzay Sektörleri Mercek Altında
Ma Xingrui’nin tasfiyesi, Çin’in savunma, uzay ve havacılık sektörlerine yönelik soruşturmaların derinleştiği bir dönemde gerçekleşti. Şubat 2026’da savcılar, Çin Devlet Savunma Bilim, Teknoloji ve Sanayi İdaresinin eski başkan yardımcısı Zhang Jianhua’yı rüşvet almak ve nüfuzunu kötüye kullanmakla suçladı. Zhang’ın, Ma’nın 2013 yılında savunma sanayisi düzenleme kurumunun başında bulunduğu dönemde yardımcısı olarak görev yaptığı belirtildi. Ma hakkındaki karar, Çin yönetiminin stratejik sektörlerde görev yapmış üst düzey isimlerin siyasi ve mali bağlantılarını daha yakından incelemeye başladığı yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi.
