Slovenya’nın en büyük ulaştırma yatırımlarından biri olan Divača-Koper ikinci demiryolu hattı projesi, Avrupa Birliği tarafından gerçekleştirilen mali denetimi herhangi bir usulsüzlük tespit edilmeden tamamladı. Projeden sorumlu devlet şirketi 2TDK, Avrupa İklim, Altyapı ve Çevre Yürütme Ajansı’nın (CINEA) 2022-2023 dönemini kapsayan incelemesinde uygunsuz maliyet, kamu ihalesi ihlali veya mali düzeltme gerektirecek herhangi bir bulguya rastlanmadığını açıkladı.
Denetim, Avrupa’yı Bağlama Tesisi (CEF) kapsamında 2016 yılında sağlanan finansman çerçevesindeki harcamaları kapsadı. İnceleme sürecinde Glinščica Vadisi’ndeki etüt ve proje çalışmaları, erişim yolları, mühendislik yapıları ile Divača bölgesindeki mevcut demiryolu hattının taşınmasına ilişkin harcamalar değerlendirildi. Denetçiler ayrıca proje yönetim süreçlerini, iç kontrol mekanizmalarını ve hibe sözleşmesine uyumu da ayrıntılı şekilde inceledi.
Önceki Denetimlerde De Benzer Sonuçlar Elde Edildi
2TDK’nin açıklamasına göre CINEA’nın olumlu raporu, daha önce gerçekleştirilen bağımsız incelemelerle de örtüşüyor. Mart 2026’da tamamlanan Avrupa Sayıştayı incelemesi, Slovenya Bütçe Denetleme Ofisi’nin kontrolleri ve 2017 yılında gerçekleştirilen CEF denetiminde de projeye ilişkin herhangi bir mali usulsüzlük tespit edilmemişti.
Şirket, bu sonuçların Avrupa Birliği fonlarının kurallara uygun şekilde kullanıldığını ve proje yönetiminin uluslararası denetim standartlarını karşıladığını gösterdiğini belirtti.
Projenin Bütçesi 1,15 Milyar Avronun Altında Kalacak
Denetim sonuçlarının yanı sıra 2TDK, projenin maliyetine ilişkin güncel değerlendirmesini de paylaştı. Şirket, COVID-19 salgını, Ukrayna’daki savaş, küresel tedarik zinciri sorunları, iş gücü sıkıntısı, yükselen enerji ve inşaat malzemesi fiyatları ile zorlu jeolojik koşullara rağmen yatırım maliyetinin 2019 yılında belirlenen mali çerçevenin içinde kalacağını öngörüyor.
2TDK, toplam yatırım tutarının 1,15 milyar avronun altında gerçekleşmesini beklediğini açıkladı.
Avrupa’daki Benzer Mega Projelerden Ayrışıyor
Divača-Koper projesinin mali performansı, Avrupa Sayıştayı’nın 2026 yılında yayımladığı sınır ötesi ulaşım projelerine ilişkin rapordaki genel tabloyla önemli ölçüde farklılık gösteriyor.
Raporda incelenen sekiz büyük Avrupa altyapı projesinde toplam maliyetlerin ilk tahminlerin ortalama yüzde 82 üzerine çıktığı belirtilirken, beş projede dört ila 22 yıl arasında değişen gecikmeler yaşandığı ifade edildi.
Söz konusu projeler arasında Rail Baltica, Lyon-Turin Demiryolu, Brenner Baz Tüneli, Fehmarn Belt bağlantısı, Bask Y yüksek hızlı demiryolu, Kuzey Avrupa Seine Kanalı, Romanya’nın A1 otoyolu ve Polonya’nın E59 demiryolu hattı yer alıyor.
İşletme İzni Süreci Devam Ediyor
Yaklaşık 27,1 kilometre uzunluğundaki yeni tek hatlı demiryolu, toplam uzunluğu 20,5 kilometreyi bulan yedi tünel ile üç viyadükten oluşuyor. Hat, 3 kV doğru akım elektrifikasyon sistemi ve Avrupa Demiryolu Trafik Yönetim Sistemi (ERTMS) ile donatıldı. Altyapı, saatte 160 kilometre hıza uygun olarak tasarlandı.
Yeni hatta ilk test treni 11 Mart 2026 tarihinde başarıyla işletildi. Ardından 2TDK, 27 Mayıs’ta resmi işletme izni başvurusunu yaparak güvenlik sistemleri, jeoteknik önlemler, çevresel kriterler ve teknik uygunluk kontrollerini kapsayan son onay sürecini başlattı.
Mali Denetim Tamamlandı, Teknik Onay Bekleniyor
CINEA tarafından gerçekleştirilen son inceleme, projenin Avrupa Birliği finansman kurallarına uygun şekilde yürütüldüğünü teyit ederek mali denetim sürecini tamamladı. Ancak bu sonuç, hattın ticari işletmeye açılması için gerekli teknik ve operasyonel yetkilendirme sürecinin yerine geçmiyor.
Yetkililer, işletme izni sürecinin tamamlanmasının ardından Divača-Koper ikinci demiryolu hattının Slovenya demiryolu ağına tam olarak entegre edilmesi ve düzenli tren seferlerinin başlatılması için son aşamaya geçileceğini belirtiyor.
