Türkiye’nin 5. nesil milli muharip uçağı KAAN, geliştirme sürecinde kritik bir eşiği daha geride bıraktı. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen yeni KAAN prototipi, yavaş taksi testini başarıyla tamamladı. Testin ardından gözler, yeni prototiplerin gerçekleştireceği ilk uçuşlara çevrildi.
İlk uçuşunu 21 Şubat 2024 tarihinde yapan P0 prototipi, temel uçuş karakteristikleri, uçuş kontrol sistemi ve platform doğrulama testlerinde kullanılmıştı. Bu deneyimlerden elde edilen veriler doğrultusunda geliştirilen P1 ve P2 prototipleri ise kapsamlı sistem entegrasyonu ve uçuş testleri için hazır hale getirildi.
Yeni Prototipler Geliştirilmiş Sistemlerle Hazırlandı
2026 yılının başında kamuoyuyla paylaşılan P1 ve P2 prototipleri, ilk prototipten elde edilen geri bildirimler doğrultusunda birçok teknik iyileştirme içeriyor. Bu prototipler, yalnızca uçuş performansını doğrulamakla kalmayacak, aynı zamanda aviyonik sistemler, görev bilgisayarı, sensör entegrasyonu ve diğer kritik bileşenlerin gerçek operasyon koşullarındaki performansını da test edecek.
Yavaş taksi testinin başarıyla tamamlanması, uçuş öncesindeki en önemli yer testlerinden biri olarak değerlendiriliyor. Bu süreçte uçağın fren sistemleri, iniş takımları, yönlendirme kabiliyeti ve yer hareketleri detaylı şekilde kontrol ediliyor.
Tam Boy Statik Test Uçuş Güvenliğinin Temelini Oluşturuyor
Modern savaş uçaklarının geliştirme sürecinde en kritik aşamalardan biri tam boy statik testler olarak öne çıkıyor. TUSAŞ’ın yayımladığı GÖKVATAN dergisinde yer alan teknik bilgilere göre, KAAN için hazırlanan tam boy statik test uçağı, uçacak versiyonun birebir yapısal kopyası olarak üretildi.
Bu testlerde uçağın gövdesi, kanatları ve taşıyıcı yapıları operasyon sırasında karşılaşabileceği en yüksek yükler altında sınanıyor. Böylece tasarımın güvenilirliği doğrulanırken olası yapısal zayıflıklar da uçuş öncesinde tespit ediliyor.
200’den Fazla Hidrolik Piston Aynı Anda Çalışıyor
KAAN’ın statik testlerinde son derece gelişmiş bir test altyapısı kullanılıyor. Uçağın üzerine etki eden aerodinamik kuvvetleri simüle edebilmek amacıyla 200’den fazla yüksek kapasiteli hidrolik piston eş zamanlı olarak görev yapıyor.
Yaklaşık 300 özel yükleme pedi sayesinde uygulanan kuvvetler gövdeye dengeli biçimde aktarılıyor. Böylece uçak, gerçek uçuşta karşılaşacağı yükleri yerde güvenli şekilde deneyimleyebiliyor.
Binlerce Sensörle Yapısal Davranış İzleniyor
Statik test sırasında KAAN adeta binlerce sensörle sürekli iletişim halinde bulunuyor.
Testlerde;
- Yaklaşık 5 bin gerinim ölçer kanalı,
- LVDT deplasman sensörleri,
- Yük hücreleri,
- Basınç sensörleri
kullanılarak uçağın en küçük yapısal hareketleri bile anlık olarak kayıt altına alınıyor.
Bu kapsamlı veri toplama sistemi sayesinde mühendisler kanat esnemeleri, gövde deformasyonları, gerilme dağılımları ve yük transferlerini dijital modellerle karşılaştırabiliyor.
Yakıt Tankları ve Basınç Sistemleri De Test Ediliyor
Tam boy statik test yalnızca dış yüklemelerden oluşmuyor. Uçağın dahili yakıt tankları hava veya sıvıyla doldurularak iç basınç dayanımı ölçülüyor.
Bunun yanında yüksek irtifa koşullarını simüle eden diferansiyel basınç testleri uygulanarak gövde panellerinin dayanıklılığı doğrulanıyor. Böylece KAAN’ın farklı irtifalarda güvenli şekilde görev yapabileceği teyit ediliyor.
Kademeli Test Süreciyle Riskler Minimize Ediliyor
Statik testlerde yükler tek seferde uygulanmıyor. Mühendisler, tüm süreci kademeli yükleme yöntemiyle yöneterek uçağın davranışını her aşamada analiz ediyor.
Hidrolik pistonların belirlenen sınırların dışına çıkması durumunda sistem otomatik olarak durduruluyor. Elde edilen tüm veriler eş zamanlı olarak analiz edilerek olası yapısal riskler daha uçuş gerçekleşmeden tespit ediliyor.
İlk Uçuş İçin Kritik Eşik Geride Kaldı
Yeni prototipin gerçekleştirdiği yavaş taksi testi, KAAN programında önemli kilometre taşlarından biri olarak değerlendiriliyor. Yer testlerinin başarıyla tamamlanmasının ardından P1 ve P2 prototiplerinin ilk uçuşlarına yönelik hazırlıkların hız kazanması bekleniyor.
Türkiye’nin milli muharip uçak programında gelinen bu aşama, yalnızca yeni bir savaş uçağının geliştirilmesini değil, aynı zamanda ileri havacılık mühendisliği, test altyapısı ve yerli savunma sanayisinin ulaştığı teknik kabiliyet seviyesini de ortaya koyuyor. Tam boy statik testlerden taksi testlerine kadar geçen her aşama, KAAN’ın güvenli ve başarılı bir şekilde gökyüzüyle buluşması için kritik öneme sahip bulunuyor.
