Avrupa’da sürdürülebilir ulaşımı teşvik eden Ulaşım ve Çevre (Transport & Environment – T&E), Avrupa Birliği politika yapıcılarına uluslararası tren biletlerinden Katma Değer Vergisi’nin (KDV) kaldırılması çağrısında bulundu. Kuruluş, bu adımın demiryolu araçlarına yönelik destekler, güçlü bir sanayi politikası ve havacılık sektöründe iklim hedeflerini gözeten yeni slot düzenlemeleriyle birlikte uygulanmasını önerdi.
T&E’nin Temmuz 2026’da yayımladığı görüş belgesi, Avrupa Parlamentosu’nun Avrupa Komisyonu’nun 2025 yılında açıkladığı yüksek hızlı demiryolu planını geliştirmeye yönelik çalışmalarıyla aynı döneme denk geldi.
KDV Muafiyetiyle Tren Yolculuklarının Ucuzlaması Hedefleniyor
Kuruluş, AB’nin seyahat ve turizm alanındaki KDV kurallarını gözden geçirirken uluslararası yolcu trenlerine birlik genelinde vergi muafiyeti getirilmesini istedi. Buna karşılık havayolu ve yolcu gemisi taşımacılığına tanınan mevcut KDV istisnalarının kaldırılması gerektiği savunuldu.
T&E’nin hesaplamalarına göre uluslararası tren biletlerinde KDV’nin kaldırılması, kamu bütçelerine yıllık yaklaşık 106 ila 117 milyon avro arasında maliyet oluşturacak.
Kuruluşun analizine göre Almanya, İspanya, Belçika, Hollanda ve Hırvatistan uluslararası demiryolu biletlerinden hâlen KDV alırken, Yunanistan da bu vergiyi uyguluyor ancak şu anda sınır ötesi demiryolu seferi bulunmuyor. Verilere göre 2023 yılında bu ülkelerden yaklaşık 16,3 milyon uluslararası demiryolu yolcusu seyahat etti.
Havacılıkta Slot Kurallarının Da Değişmesi İsteniyor
T&E, kısa mesafeli uçuşların trenlerle değiştirilmesinin tek başına yeterli olmayacağını belirterek havaalanlarında boşalan kalkış ve iniş slotlarının uzun mesafeli uçuşlara tahsis edilmesi halinde beklenen emisyon azaltımının sağlanamayacağı uyarısında bulundu.
Bu nedenle kuruluş, havaalanı kapasite artırımları ve slot tahsis kurallarına iklim kriterlerinin eklenmesini öneriyor. Emisyon azaltımının kaldırılan uçuş sayısına göre değil, gerçek sera gazı düşüşüne göre değerlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Demiryolu Sanayisi İçin Ortak Avrupa Stratejisi Önerildi
T&E, demiryolu taşımacılığının büyümesinin önündeki en önemli engellerden birinin yeni tren tedarikindeki gecikmeler olduğuna dikkat çekti.
Kuruluş, Avrupa genelinde ortak teknik standartların oluşturulması, ulusal düzenlemelerin sadeleştirilmesi, üretim kapasitesinin artırılması ve ikinci el trenlerin yeniden kullanılmasını kolaylaştıracak kapsamlı bir Avrupa demiryolu sanayi stratejisinin hazırlanmasını önerdi.
Böylece yeni altyapı yatırımlarının, yeterli sayıda tren bulunamadığı için atıl kalmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Pilot Uluslararası Hatların Süresi Uzatılsın Çağrısı
T&E ayrıca Avrupa Birliği’nin sınır ötesi pilot demiryolu programının 2035 yılına kadar uzatılmasını istedi.
Kuruluş, Prag-Kopenhag ile Napoli-Berlin gibi uluslararası hatların bu program kapsamında desteklendiğini belirtirken, bazı projelerin ise uygun tren bulunamaması nedeniyle ertelendiğini veya tamamen iptal edildiğini ifade etti.
Yenilenebilir Enerji Ve Altyapı Yatırımlarına Destek Talebi
T&E, demiryolu işletmelerinin ulusal yenilenebilir elektrik teşvik sistemlerine dahil edilmesini de önerdi.
Kuruluş ayrıca Trans-Avrupa Ulaşım Ağı (TEN-T) kapsamındaki eksik sınır ötesi demiryolu bağlantılarının yalnızca AB fonlarıyla değil, üye ülkelerin eş zamanlı ulusal yatırımlarıyla da desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Aksi halde yeni uluslararası yüksek hızlı hatların, kapasitesi düşük veya yavaş yerel demiryolu ağlarına bağlanarak beklenen verimin sağlanamayacağı uyarısında bulundu.
