İran yönetimine yakın kaynaklara göre Tahran, ABD ile çatışmaların yeniden genişlemesi halinde misilleme seçeneklerini Orta Doğu dışına taşımayı değerlendiriyor. Bu kapsamda Güney ve Güneydoğu Avrupa’daki ABD bağlantılı askeri varlıkların yanı sıra stratejik dijital altyapıların da olası hedefler arasında ele alındığı bildirildi.
Financial Times’ın 19 Ağustos tarihli haberine göre İranlı askeri planlamacılar, Bulgaristan’daki ABD askeri varlığını incelerken Kıbrıs’taki İngiliz üs bölgelerine yönelik seçenekleri de değerlendiriyor. Ancak söz konusu değerlendirmelerin henüz alınmış bir saldırı kararı anlamına gelmediği belirtiliyor.
Bulgaristan’daki ABD Varlığı Mercek Altında
İran’ın değerlendirdiği Avrupa’daki noktalar arasında Bulgaristan öne çıkıyor. ABD ile savunma iş birliği kapsamında Amerikan kuvvetleri ülkedeki bazı askeri tesislere erişim ve ortak kullanım imkanına sahip bulunuyor.
Bu kapsamda Bezmer Hava Üssü’nün de Tahran tarafından olası misilleme seçenekleri arasında değerlendirildiği aktarılıyor. İran’ın Bulgaristan’daki bir Amerikan askeri tesisini hedef alması, çatışmanın coğrafi kapsamını önemli ölçüde genişletebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Kıbrıs’taki İngiliz Üsleri De Gündemde
İran’ın değerlendirdiği diğer bir bölge ise Kıbrıs. Akrotiri ve Dhekelia, Birleşik Krallık’ın egemenliğindeki üs bölgeleri olarak Doğu Akdeniz’deki önemli askeri merkezler arasında yer alıyor.
Akrotiri, mart ayında İran kaynaklı olduğu değerlendirilen bir insansız hava aracı saldırısının hedefi olmuştu. Saldırıda can kaybı yaşanmazken İngiliz hükümeti, üssün ABD’nin İran’a yönelik operasyonlarında kullanılmadığını açıklamıştı.
Yeni bir çatışma dalgasında Kıbrıs’taki üslerin yeniden gündeme gelmesi, savaşın Avrupa’ya daha fazla yaklaşması anlamına gelebilecek bir gelişme olarak görülüyor.
İran Daha Uzak Menzilli Seçenekleri Değerlendiriyor
Tahran’ın Avrupa’daki askeri noktaları incelemesi, olası bir yeni çatışmada saldırı menzilini genişletme arayışına işaret ediyor. İran’ın balistik füze kapasitesi Güney ve Güneydoğu Avrupa’daki bazı noktaları erişilebilir hale getirebilse de mesafe arttıkça mühimmatın taşıyabileceği savaş başlığı ve isabet kabiliyeti konusunda çeşitli teknik sınırlamalar bulunuyor.
İran daha önce de Orta Doğu dışındaki hedeflere ulaşmayı denemişti. ABD, savaşın ilk döneminde İran’ın Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia’ya yönelik füze saldırısı girişiminde bulunduğunu açıklamıştı. Türkiye de mart ayında İran’dan fırlatılan bazı balistik füzelerin NATO hava savunması tarafından engellendiğini duyurmuştu.
Denizaltı İnternet Kabloları Da Seçenekler Arasında
Tahran’a yakın kaynakların aktardığı bir diğer seçenek ise askeri tesislerin dışına çıkıyor. İran yönetiminin, Basra Körfezi ile küresel internet ağı arasındaki veri trafiğini taşıyan Hürmüz Boğazı çevresindeki denizaltı fiber optik kablolarını da değerlendirdiği bildiriliyor.
Böyle bir girişim, enerji ve deniz taşımacılığının yanı sıra küresel dijital iletişim altyapısını da çatışmanın etkileriyle karşı karşıya bırakabilir. Bu nedenle olası bir saldırının ekonomik sonuçlarının yalnızca petrol piyasalarıyla sınırlı kalmaması ihtimali gündeme geliyor.
Bulgaristan İçin NATO Boyutu Önem Taşıyor
İran’ın Bulgaristan’daki bir Amerikan tesisini hedef alması durumunda gelişmenin NATO açısından da önemli sonuçlar doğurması beklenebilir. Bulgaristan’ın NATO üyesi olması nedeniyle ülke topraklarına yönelik silahlı bir saldırı, ittifakın güvenlik mekanizmaları açısından kapsamlı bir siyasi değerlendirmeyi beraberinde getirebilir.
NATO’nun 5. maddesi, bir müttefike yönelik silahlı saldırının tüm üyelere yapılmış sayılmasını öngörüyor. Bununla birlikte herhangi bir olay sonrasında maddenin uygulanıp uygulanmayacağı ve ittifakın vereceği karşılığın kapsamı, saldırının niteliğine ve müttefiklerin ortak değerlendirmesine bağlı olacak.
Henüz Saldırı Kararı Bulunmuyor
İran yönetimine yakın kaynakların aktardığı seçenekler, Tahran’ın olası bir ABD saldırısına karşı farklı senaryolar üzerinde çalıştığını gösteriyor. Ancak şu aşamada Avrupa’daki hedeflere yönelik alınmış resmî bir saldırı kararı bulunmuyor.
ABD’nin İran’a yönelik yeni ve geniş kapsamlı saldırılar düzenlemesi halinde Tahran’ın karşılığını Orta Doğu dışına taşıyabileceği yönündeki değerlendirmeler ise çatışmanın Avrupa güvenlik mimarisiyle doğrudan kesişme ihtimalini artırıyor.
