Romanya’da Tuna Nehri’nin su seviyesinin kritik eşiğe yaklaşması, ülkenin enerji arz güvenliği açısından yeni bir risk oluşturdu. Çernavoda Nükleer Santrali’nde çalışan tek reaktörün, nehir seviyesindeki düşüşün sürmesi halinde birkaç gün içinde durdurulabileceği belirtiliyor.
Santralin soğutma sisteminin ihtiyaç duyduğu suyun Tuna’dan sağlanması nedeniyle nehirdeki seviyenin düşmesi doğrudan santralin işletmesini etkiliyor. Romanya’da yaz döneminde elektrik talebinin yüksek seyretmesi ise olası bir reaktör duruşunun enerji sistemine etkilerine ilişkin endişeleri artırıyor.
Kritik Eşiğe Sadece 3 Santimetre Kaldı
Romanya Su Yönetimi Ulusal İdaresi verilerine göre Tuna’nın Çernavoda bölgesindeki su seviyesi eksi 227 santimetreye kadar geriledi. Nükleer santralin çalışmasını sürdürebilmesi için gerekli asgari seviyenin ise eksi 230 santimetre olduğu belirtiliyor.
Mevcut tahminler, nehir seviyesindeki düşüşün 14 Ağustos’a kadar günlük yaklaşık 2 santimetre hızla devam edebileceğine işaret ediyor. Sonrasında düşüş hızının yavaşlaması beklenirken, su seviyesinin 16 Ağustos’ta eksi 236 santimetreye kadar gerilemesi öngörülüyor.
Bu tablo, çalışan reaktörün soğutma ihtiyacı açısından kritik bir eşik oluşturuyor. Seviyenin gerekli sınırın altına inmesi durumunda santralin işletme koşulları yeniden değerlendirilmek zorunda kalabilir.
Mavnalarla Su Akışı Artırılmaya Çalışıldı
Santrale ulaşan su miktarını artırmak amacıyla olağan dışı bir müdahaleye de başvuruldu. Tuna’daki su akışının santralin su kanalına yönlendirilmesi için kaya yüklü mavnalar nehir yatağına batırıldı.
Bu uygulamanın ardından su seviyesinde geçici olarak yaklaşık 4 santimetrelik yükseliş sağlandı. Ancak daha sonra seviyenin yeniden 5 santimetre düşmesi, müdahalenin kalıcı bir çözüm oluşturmadığını ortaya koydu.
Nehir seviyesindeki düşüşün devam etmesi halinde santralin su temini açısından daha ciddi tedbirlerin gündeme gelmesi bekleniyor.
İkinci Reaktörün Durması Arz Riskini Büyütebilir
Çernavoda Nükleer Santrali’nde bulunan iki reaktörden biri halen devre dışı durumda. Bu nedenle yaklaşık 680 megavatlık üretim kapasitesi kullanılamıyor.
Çalışan reaktörün de Tuna’daki düşük su seviyesi nedeniyle durdurulması halinde Romanya’nın elektrik üretim kapasitesinde önemli bir kayıp meydana gelebilir. Özellikle yaz aylarında elektrik tüketiminin yüksek olması, olası açığın enerji arzına etkisini artırabilir.
İki reaktörün aynı anda devre dışı kalması, ülkenin elektrik sisteminde üretim-talep dengesinin korunmasını daha zor hale getirebilir.
Büyük Sanayi Tesisleri İçin Kesinti Mekanizması Devrede
Romanya yönetimi, olası elektrik arz açığına karşı şebekede uygulanabilecek bir kesinti mekanizmasını da devreye aldı. Üretimin talebi karşılamaması halinde şebeke işletmecisi Transelectrica’nın bazı büyük sanayi tesislerinin elektrik tüketimini geçici olarak sınırlandırabileceği belirtiliyor.
Uygulamanın hayata geçirilmesi durumunda ilgili sanayi kuruluşlarına 24 saat önceden bildirim yapılması planlanıyor. Haneler, hastaneler ve kritik enerji altyapıları ise kesinti kapsamının dışında tutulacak.
Tuna’daki su seviyesinin önümüzdeki günlerde nasıl seyredeceği, Çernavoda Nükleer Santrali’nin üretim durumunun yanı sıra Romanya’nın yaz dönemindeki elektrik arz güvenliği açısından da belirleyici olacak.
