Avrupa Birliği, Ukrayna’nın Patriot hava savunma sistemlerinde kullanmak üzere milyarlarca euro değerindeki PAC-3 füzelerini satın alma talebini incelemeye aldı. Kiev’in bu talebi, daha önce onaylanan 90 milyar euroluk destek kredisinden ABD üretimi savunma sistemlerinin tedariki için yararlanma yönündeki ilk resmi başvuru olarak öne çıkıyor.
Avrupalı yetkililerin bu hafta yaptığı açıklamalara göre Ukrayna’nın başvurusu, ülkenin Rusya’nın yoğun hava saldırıları karşısında ihtiyaç duyduğu balistik füze savunma kapasitesini güçlendirme çabasının önemli bir parçasını oluşturuyor.
Von Der Leyen Talebi Doğruladı
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, 2 Eylül’de NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yaptığı açıklamada Ukrayna’nın talebini doğruladı. Von der Leyen, Avrupa’nın hava savunması ve PAC-3 Patriot sistemleri de dahil olmak üzere Ukrayna’ya desteğini sürdüreceğini belirtti.
AB Komisyonu Başkanı ayrıca NATO ile iş birliğinin daha da güçlendirileceğini vurgulayarak Avrupa’nın güvenliğine yönelik tehditlere karşı caydırıcılığın artırılacağı mesajını verdi.
Ukrayna’nın talebi, Savunma Bakanı Yevhenii Khmara’nın müttefik ülkelere daha fazla destek çağrısı yapmasının ardından gündeme geldi. Rusya’nın Kiev, Odesa ve diğer kentlere yönelik hava saldırılarının sürmesi, Ukrayna’nın özellikle balistik füzelere karşı savunma kapasitesinde ciddi bir ihtiyacı ortaya çıkardı.
Kiev’den Ekonomik Destek Çağrısı
Khmara, müttefiklerden Ukrayna’nın insansız hava aracı üretiminin finansmanına ulusal bütçelerinden kaynak ayırmalarını ve AB tarafından sağlanacak kredinin kullanımının hızlandırılmasını istedi. Ukrayna Savunma Bakanı ayrıca dondurulmuş Rus varlıklarının değerlendirilmesine ilişkin görüşmelerin yeniden başlatılması çağrısında bulundu.
Ukrayna’nın yaklaşık 27 milyar dolarlık savunma bütçesi açığıyla karşı karşıya olduğunu belirten Khmara, ülkesinin savunmasına yapılacak yatırımların aynı zamanda Avrupa’nın güvenliğine katkı sağlayacağını ifade etti.
90 Milyar Euroluk Kredide Tedarik Kısıtlaması
Kiev’in yararlanmayı planladığı 90 milyar euroluk destek kredisi, aylar süren gecikmelerin ardından Nisan ayında AB Konseyi tarafından kesinleştirilmişti. Kaynağın yaklaşık 60 milyar eurosunun savunma tedarikine, 30 milyar eurosunun ise bütçe desteğine ayrılması planlanıyor.
Ancak kredi mekanizmasında Avrupa ve Ukrayna üretimi silahların önceliklendirilmesi şartı bulunuyor. Düzenlemeye göre belirli bir tedarik kapsamında AB veya Ukrayna dışından sağlanan içeriğin oranı en fazla yüzde 35 olabiliyor.
ABD’de üretilen PAC-3 füzelerinin bu kapsamda doğrudan finanse edilebilmesi için Ukrayna’nın özel bir muafiyet alması gerekiyor.
Muafiyet İçin Karar Bekleniyor
Ukrayna’nın daha önce Çin üretimi insansız hava aracı bileşenlerinin temini konusunda benzer bir muafiyet aldığı belirtiliyor. AB üyesi ülkelerin PAC-3 talebini değerlendirirken bu kararın emsal oluşturabileceği ifade ediliyor.
Von der Leyen, muafiyet konusundaki incelemenin olumlu yönde ilerlediğini ve AB temsilcilerinin konuya ilişkin kararını pazartesi günü vermesinin beklendiğini açıkladı. Böylece Ukrayna’nın Patriot sistemleri için ihtiyaç duyduğu PAC-3 füzelerinin finansmanında kritik bir aşamaya gelinmiş oldu.
