ABD Donanması, uçak gemilerinde kullanılacak MQ-25A Stingray insansız hava aracının düşük oranlı ilk üretim (LRIP) aşamasına geçilmesi için Boeing ile 562 milyon dolarlık sözleşme imzaladı. Sabit fiyatlı teşvik sözleşmesi kapsamında MQ-25A programının ilk üretim sürecinin başlatılması planlanıyor.
Boeing tarafından geliştirilen MQ-25A Stingray, ABD Savaş Bakanlığı’nın ilk insansız yakıt ikmal uçağı olmasının yanı sıra ABD Deniz Kuvvetleri’nin operasyonel hizmete girecek ilk uçak gemisi tabanlı insansız hava aracı olacak. Platformun temel görevi, uçak gemilerinden hareket eden savaş uçaklarına havada yakıt ikmali sağlamak.
Defense News tarafından aktarılan bilgilere göre Deniz Kuvvetleri Bakan Vekili Hung Cao, mayıs ayında Senato Silahlı Kuvvetler Komitesi’nde gerçekleştirilen oturumda MQ-25A’nın düşük oranlı ilk üretim ve konuşlandırma sürecinin önünü açan açıklamalarda bulunmuştu.
Super Hornet’lere Havada Yakıt Desteği
MQ-25A Stingray, başta ABD Donanması’nın F/A-18 Super Hornet savaş uçaklarına havada yakıt ikmali yapmak üzere tasarlandı. Bu kabiliyet sayesinde savaş uçaklarının görev sırasında yakıt ikmali ihtiyacının karşılanması ve Super Hornet’lerin yakıt ikmali görevinden ziyade taarruz görevlerine odaklanabilmesi amaçlanıyor.
Ağustos ayında Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi (GAO) tarafından yayımlanan raporda Stingray’in yaklaşık 926 kilometrelik bir mesafeye kadar yaklaşık 8 bin litre yakıt taşımasının beklendiği belirtildi. Bu yakıt kapasitesi, F/A-18 Super Hornet’in taşıyabildiği yakıt miktarıyla yaklaşık olarak aynı seviyede bulunuyor.
MQ-25A’nın uçak gemilerindeki kullanımıyla birlikte Donanma’nın hava kanadındaki yakıt ikmali görevlerinin bir bölümünün insansız bir platform tarafından gerçekleştirilmesi planlanıyor. Böylece insanlı savaş uçaklarının daha uzun menzilli görevler yürütmesine katkı sağlanması hedefleniyor.
İlk Üretim Teslimatları 2029’da
ABD Donanması tarafından açıklanan sözleşme, üç adet Lot 1 MQ-25A Stingray’in düşük oranlı ilk üretimini kapsıyor. Anlaşmada ayrıca üç adet Lot 2 MQ-25A’yı destekleyecek bileşenlerin tedariki için ilave finansman da bulunuyor.
İlk Lot 1 uçaklarının 2029 yılında teslim edilmesi planlanıyor. MQ-25 programının tamamında ise 67 operasyonel insansız hava aracı ile dokuz test aracından oluşan toplam 76 platformluk bir yapı hedefleniyor.
Üretim sözleşmesinin imzalanması, MQ-25A programının geliştirme ve test sürecinden düşük oranlı seri üretime geçişindeki önemli aşamalardan biri olarak öne çıkıyor.
Test Süreci Planlanandan Geride
Boeing, MQ-25 programında yaşanan çeşitli teknik ve programatik sorunlara rağmen üretim sürecini ilerletmeye çalışıyor. ABD Donanması, 25 Nisan’da Stingray’in ilk başarılı test uçuşunu gerçekleştirmişti. Ancak söz konusu uçuş, kuvvetin daha önce açıkladığı planın yaklaşık bir yıl gerisinde gerçekleşti.
ABD Donanması, MQ-25A’nın uçuş testlerine 2026 yılının sonuna kadar devam etmeyi öngörüyor. Testlerin sürdürülmesiyle birlikte platformun uçuş performansı, uçak gemisi operasyonlarına uygunluğu ve yakıt ikmal kabiliyetlerinin doğrulanması planlanıyor.
Pentagon’un Nisan 2026 tarihli Modernize Edilmiş Tedarik Raporu ise MQ-25 programının takviminde çeşitli risklerin bulunduğuna işaret etti. Raporda teknik risklerin yanı sıra Boeing’de yaşanan işçi grevinin de programdaki gecikmelere katkıda bulunduğu belirtildi.
İlk Operasyonel Yetenek İçin 2029 Hedefi
Pentagon, mevcut değerlendirmesinde MQ-25A’nın ilk operasyonel yeteneğe 2029 yılında ulaşabileceğini öngörüyor. Bu tarih, programın ilk planlamasına kıyasla yaklaşık dört yıllık bir gecikmeye işaret ediyor.
Gecikmelere rağmen MQ-25A için üretim aşamasına geçilmesi, ABD Donanması’nın uçak gemilerindeki insansız sistem kullanımını artırma planlarının önemli bir parçasını oluşturuyor.
Program kapsamında Mart ayında da önemli bir adım atıldı. USS Theodore Roosevelt, MQ-25A’yı destekleyen İnsansız Hava Harp Merkezi ile donatılan ilk ABD uçak gemisi oldu.
MQ-25 Uçak Gemilerinde Yeni Dönemi Başlatacak
MQ-25A Stingray’in hizmete girmesiyle ABD Donanması’nın uçak gemisi hava kanadında insansız bir platformun operasyonel olarak kullanılması hedefleniyor. Stingray’in özellikle havada yakıt ikmali görevini üstlenmesi, insanlı savaş uçaklarının görev planlamalarında yeni bir kullanım modeli oluşturacak.
İlk üç MQ-25A’nın 2029 yılında teslim edilmesi planlanırken, programın uzun vadeli hedefi 67 operasyonel ve dokuz test uçağından oluşan toplam 76 platformluk bir filoya ulaşmak olarak belirleniyor.
