ABD’nin Kuzey Kutbu’ndaki askeri varlığını genişletmeye yönelik yeni bir anlaşma hazırlığında olduğu bildirildi. Reuters’ın konuya yakın üç kaynağa dayandırdığı bilgilere göre Washington, Danimarka ve Grönland arasında imzalanması planlanan düzenleme kapsamında adanın güneyindeki Narsarsuaq ile doğu kıyısındaki Mestersvig’de askeri faaliyet yürütmeye hazırlanıyor.
Anlaşmanın 22 Eylül Salı günü New York’ta gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları kapsamında ABD, Danimarka ve Grönland tarafından imzalanması bekleniyor. Henüz kamuoyuna açıklanmayan anlaşma metnindeki bazı hükümlerin imza tarihine kadar değişebileceği belirtiliyor.
ABD Narsarsuaq’ta Yeniden Askeri Varlık Kuracak
Planlanan düzenlemenin önemli başlıklarından biri, Grönland’ın güneyinde bulunan Narsarsuaq olacak. ABD, Soğuk Savaş döneminde Bluie West One adıyla bilinen tesisi askeri amaçlarla kullanmış ancak daha sonraki süreçte bölgedeki faaliyetlerini sona erdirmişti.
Reuters’ın aktardığı bilgilere göre Washington, yeni anlaşmayla birlikte Narsarsuaq bölgesinde yeniden askeri varlık oluşturmayı planlıyor. Böylece ABD’nin Grönland’daki faaliyet alanının genişletilmesi hedefleniyor.
Anlaşmada öne çıkan ikinci bölge ise Grönland’ın doğu kıyısındaki Mestersvig. Bölge halen Danimarka’ya bağlı özel kuvvetler tarafından kullanılan Sirius Köpekli Kızak Devriyesi’nin faaliyet alanları arasında bulunuyor.
Kuzey Kutbu Güvenliğinde NATO Öne Çıkacak
Danimarka yönetimi, hazırlanan yeni düzenlemenin Kuzey Kutbu’nun güvenliğini yalnızca ABD ile Danimarka arasındaki ikili ilişkiler kapsamında değerlendirmek yerine NATO çerçevesine taşıyacağını belirtiyor.
Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Løkke Rasmussen, anlaşmayla birlikte NATO’nun Kuzey Kutbu’nun güvenliğindeki rolünün daha fazla öne çıkarılacağını ifade etti.
Bununla birlikte yeni düzenlemenin, ABD ile Danimarka arasında 1951 yılından bu yana yürürlükte bulunan Grönland’ın savunmasına ilişkin anlaşmaları nasıl etkileyeceği henüz açıklığa kavuşmuş değil.
Beyaz Saray tarafından anlaşmanın ayrıntıları paylaşılmazken, hazırlanmakta olan mutabakatın Grönland ile ABD’nin güvenliğini güçlendirmeyi hedeflediği belirtildi. Danimarka ve Grönland yönetimleri de anlaşmanın askeri boyutlarına ilişkin kapsamlı bilgi vermedi.
Trump’ın Grönland Açıklamalarının Ardından Gündeme Geldi
Yeni güvenlik düzenlemesi, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland üzerindeki ABD etkisinin artırılması yönündeki açıklamalarının ardından gündeme geldi.
Trump daha önce ABD’nin Grönland üzerinde kontrol sahibi olması gerektiğini savunmuş ve bu hedef doğrultusunda ekonomik ya da askeri seçenekleri dışlamadığını açıklamıştı. Bu açıklamalar Danimarka ve Grönland yönetimlerinin tepkisine neden olmuştu.
Grönland’ın ABD tarafından kontrol edilmesi fikrine ilişkin kamuoyu araştırmalarında da ada halkının büyük bölümünün karşı çıktığı görülmüştü. Reuters’a göre yaşanan gerilim NATO içerisinde diplomatik anlaşmazlıklara yol açarken, Danimarka ve Grönland’ın Washington ile yeni bir güvenlik düzenlemesi üzerinde görüşmeler yürütmesinin önünü açtı.
Soğuk Savaş Döneminde ABD’nin Varlığı Daha Genişti
ABD’nin Grönland’daki askeri varlığı geçmişte bugünkünden çok daha kapsamlıydı. Soğuk Savaş döneminde Washington’ın adada 17 askeri tesisi ve 10 binden fazla personeli bulunuyordu.
Günümüzde ise ABD’nin Grönland’daki başlıca kalıcı askeri noktası Pituffik Uzay Üssü. Üste yaklaşık 150 ABD personeli görev yapıyor.
Yeni anlaşmanın yürürlüğe girmesi halinde Narsarsuaq ve Mestersvig’de yürütülmesi planlanan faaliyetlerin, ABD’nin Kuzey Kutbu’ndaki askeri varlığının yeniden genişletilmesi açısından önemli bir adım olması bekleniyor.
