Marmara Bölgesi’nde son günlerde görülen iri çekirgelerle ilgili sanal medyadaki görüntülerin ardından, benzer çekirgeler Van’ın Erciş ilçesindeki Zilan Yaylaları’nda görüldü. Boyları 15 santime kadar ulaşabilen çekirgeleri gören vatandaşlar, yaşadıkları şaşkınlık ve tedirginliği dile getirdi. Bölgede arıcılık yapan Murat Poyrazoğlu, uzun yıllardır bölgeye geldiğini ancak daha önce bu büyüklükte çekirgeyle karşılaşmadığını söyledi. Poyrazoğlu, “Uzun yıllardır bu bölgeye gelirim ve burada bu boyutlarda hiç çekirge görmedim. Boyları yaklaşık 10 santimetreyi aşıyor. Bu tabii bizi tedirgin ediyor. Son günlerde bunları televizyonlarda gördük. Son birkaç gündür bu bölgede dev çekirgelerle karşılaşıyoruz. Bu çekirgelerin tarıma veya insana zarar verip vermediğini bilmiyoruz. Yetkililerden bu konuya el atmalarını rica ediyoruz” dedi.
‘ÇİFTÇİLERİN DOSTU OLARAK NİTELENDİREBİLİRİZ’
Söz konusu çekirgelerle ilgili bir değerlendirmede bulunan Hakkari Üniversitesi Biyoçeşitlilik Uygulama ve Araştırma Merkezi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Sait Taylan, çekirgelerin Orthoptera takımına ait ve avcı bir tür olduğunu söyledi. Böcek, biyoçeşitlilik, moleküler genetik ve biyotoksi alanlarında çalışmalar yaptığını belirten Taylan, “Van’ın Erciş ilçesi Zilan Yaylası’nda bir çekirge türünün bulunduğuna ilişkin bir bildirim aldık. Daha sonra bu canlıya ait fotoğraf ve videolar da paylaşıldı. Görülen canlı predatör, yani avcı ve etçil özellik taşıyor. Orthoptera takımına ait bir çekirgedir. Bu türler özellikle ekosistemlerde oldukça yararlı canlılardır. Çünkü zararlı böceklerle, özellikle tarım ürünlerine zarar veren böceklerle beslenmektedirler. Bu nedenle aslında çiftçilerin dostu olarak nitelendirebiliriz” dedi.
‘LÜTFEN ZARAR VERMEYİN’
Vatandaşlardan çekirgeleri gördüklerinde zarar vermemelerini isteyen Prof. Dr. Taylan, “Bu canlıyı gördüğünüzde, özellikle Saga cinsine ait bu türleri gördüğünüzde lütfen zarar vermeyin. Bilakis bu canlıları muhafaza edin. Çünkü bulundukları habitatta ve ekosistemde av-avcı ilişkisini dengeleyen ve kontrol eden önemli bir avcı türdür. ‘Saga’ cinsinin Türkiye’de çok sayıda türü var. Hatta bazı uzmanlar bu cinsin özellikle gen merkezinin Anadolu olduğunu ifade etmektedir. İlk tür 1938 yılında tanımlanmıştır. Batı Palearktik bölgede toplam 13 tür bulunmaktadır. Ülkemizde en son bulunan türlerden biri de Saga Hakkarica türüdür. Hakkari ilinde bulunmuş ve tespit edilmiştir. Bu tür, bizim yaptığımız bir çalışma sonucunda ortaya çıkarılmıştır” diye konuştu.
‘TARIM ALANLARINDAKİ ZARARLI BÖCEKLERLE BESLENİYOR’
Çekirgelerin insanlara veya bitkilere zarar verdiği yönündeki endişelerin yersiz olduğunu ifade eden Prof. Dr. Taylan, “Özellikle çiftçi arkadaşlarımızın bu canlıyla ilgili ‘İnsana zarar verir, bitkilere zarar verir’ gibi düşüncelerden uzaklaşmalarını öneriyorum. Bu canlı tamamen avcı, yani predatör bir canlıdır. Tarım alanlarındaki zararlı böceklerle beslendiği için ekosistem açısından önemli ve faydalı bir role sahiptir” dedi.
Canlıları ‘yararlı’ veya ‘zararlı’ şeklinde sınıflandırmanın biyolojik açıdan doğru bir yaklaşım olmadığını da vurgulayan Prof. Dr. Taylan, “Her ne kadar biyolojik açıdan ‘Bu canlı yararlıdır, şu canlı zararlıdır; bu iyidir, şu kötüdür’ şeklindeki ifadeler ve sınıflandırmalar doğru bir yaklaşım olmasa da canlıları insan merkezli değerlendirdiğimizde, bu türün tarım alanlarındaki zararlı böceklerle beslenmesi nedeniyle yararlı olduğunu söyleyebiliriz” diye konuştu.
‘BOYLARI 20 SANTİMETREYE YAKLAŞABİLİYOR’
Söz konusu çekirgelerin Batı Palearktik coğrafi bölgenin en büyük böcek türlerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Taylan, “Boyları yaklaşık 12-15 santimetreye kadar ulaşabilmektedir. Dişilerin arka kısmında yumurta bırakmaya yarayan bir yapı bulunmaktadır. Buna ovipozitör diyoruz. Ovipozitör de hesaba katıldığında toplam boyları 20 santimetreye yaklaşabilmektedir. İlk etapta ürkütücü görünebilirler. Ancak bulundukları ekosistem ve habitat açısından oldukça önemli ve yararlı canlılardır. Bu nedenle vatandaşlarımızın bu tür çekirgeleri gördüklerinde zarar vermemelerini, aksine doğal yaşam alanlarında korumalarını rica ediyorum” ifadelerini kullandı.
