Rusya’da Çin’e Altay üzerinden yeni bir demiryolu bağlantısı kurulmasını öngören Transaltay Demiryolu Projesi gündeme geldi. Projenin, Kazakistan ile Moğolistan arasındaki yaklaşık 55 kilometrelik bölgeden geçerek Çin’e ulaşması planlanıyor. Moskova’nın yeni bir ulaşım koridoru oluşturma hedefi kapsamında değerlendirilen hattın güzergahına ilişkin çalışmalar sürerken, yatırım maliyeti ve tamamlanma takvimi henüz netleşmedi.
Dört Farklı Güzergah Seçeneği Masada
Rusya’da proje için şu anda dört farklı güzergah alternatifi üzerinde çalışılıyor. Çin tarafındaki hattın son durağı olarak Aveytan istasyonu öne çıkarken, Rusya’daki başlangıç noktası için Biysk, Taştagol veya Abaza seçenekleri değerlendiriliyor.
Güzergahın kesinleştirilmesinin ardından hattın teknik özellikleri, yatırım ihtiyacı ve inşaat takviminin daha net ortaya çıkması bekleniyor. Ancak projenin trilyonlarca ruble düzeyinde yatırım gerektirebileceği belirtilirken, böyle büyük bir maliyetin uzun vadede ekonomik açıdan karşılanıp karşılanamayacağı tartışılıyor.
Putin’in Koridor Talimatı Kapsamında Değerlendiriliyor
Transaltay Demiryolu Projesi, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in temmuz ayında yeni bir Orta Ulaştırma Koridoru oluşturulmasına yönelik verdiği talimat çerçevesinde ele alınıyor.
Moskova açısından projenin hedefi yalnızca Çin’e yeni bir demiryolu bağlantısı sağlamak değil. Yeni hattın, Asya ile Avrupa arasındaki yük taşımacılığında Rusya’nın alternatif güzergahlar üzerinden yeniden daha etkin bir konuma gelmesine katkı sunması amaçlanıyor.
Orta Koridor’a Alternatif Güzergah Hedefi
Rusya’nın planladığı yeni demiryolu hattı, Çin’den başlayarak Kazakistan, Hazar Denizi, Azerbaycan ve Gürcistan üzerinden Avrupa’ya uzanan Trans-Hazar Orta Koridoru’na alternatif oluşturma potansiyeli taşıyor.
Trans-Hazar güzergahında taşınan yük miktarı 2023 yılında 1,63 milyon ton seviyesindeyken, 2025’te 1,87 milyon tona yükseldi. Aynı dönemde konteyner taşımacılığı da 20,5 bin konteynerden 76,9 bin konteynere çıktı.
Bu artış, Avrasya’daki alternatif ulaşım güzergahlarına yönelik talebin yükseldiğini gösterirken, Rusya da yeni bağlantılarla bölgesel transit taşımacılıktaki konumunu güçlendirmeyi hedefliyor.
Projenin Ekonomik Getirisi Tartışılıyor
Transaltay hattının hayata geçirilmesi durumunda Rusya’nın Çin ve diğer Asya pazarlarıyla demiryolu bağlantılarının çeşitlenmesi bekleniyor. Ancak uzmanlar, projenin gerektireceği yüksek yatırım maliyetine karşılık yeterli yük hacminin oluşup oluşmayacağı konusunda soru işaretleri taşıyor.
Özellikle kömür taşımacılığına dayalı talebin, trilyonlarca rublelik altyapı yatırımını karşılamak için yeterli olup olmayacağı tartışılan konular arasında bulunuyor. Bu nedenle hattın ekonomik fizibilitesi, güzergah seçimi kadar kritik bir başlık olarak öne çıkıyor.
Asıl Soru Yük Talebi Olacak
Yeni demiryolu projesi, Rusya’nın Avrupa ve Asya arasındaki kara taşımacılığında daha güçlü bir rol üstlenme arayışının yeni adımlarından biri olarak değerlendiriliyor. Çin’e Altay üzerinden ulaşacak hattın teknik olarak gerçekleştirilebilir olup olmadığı kadar, uzun vadede sürdürülebilir miktarda yük çekip çekemeyeceği de projenin geleceğini belirleyecek.
Maliyet, güzergah ve yük potansiyeline ilişkin çalışmaların tamamlanmasının ardından Transaltay Demiryolu’nun Rusya’nın ulaşım ve ticaret koridorları stratejisindeki yeri daha net ortaya çıkacak.