Kaspersky, 2026’nın ilk sekiz ayına ilişkin veriler üzerinden çocukların Türkiye ve Orta Doğu, Türkiye ve Afrika bölgesindeki dijital alışkanlıklarını inceledi. Araştırmada çocukların en fazla kullandığı mobil uygulamalar ve ziyaret ettiği dijital kaynaklar belirlenirken, çok oyunculu oyunlar, çevrim içi istismar, oltalama saldırıları ve üretken yapay zekayla oluşturulan sahte içeriklerin oluşturduğu risklere dikkat çekildi.
Çocukların İlk Tercihi YouTube Oldu
Kaspersky verilerine göre 2026’nın ocak-ağustos döneminde Türkiye’deki çocukların en fazla kullandığı mobil uygulamalar arasında YouTube yüzde 38,4 ile ilk sırada yer aldı. YouTube’u yüzde 16,5 ile Instagram ve yüzde 13,2 ile WhatsApp takip etti.
Çok oyunculu çevrim içi oyunlar da bölgedeki çocukların en fazla ziyaret ettiği dijital kaynaklar arasında üst sıralardaki yerini korudu. Türkiye’de bilgisayar kullanıcılarının tercihleri arasında Steam, VALORANT ve Minecraft öne çıkarken, mobil cihazlarda Brawl Stars, Minecraft ve çok oyunculu özelliğe sahip Super Bear Adventure dikkat çekti.
Steam’in yanı sıra iletişim ve topluluk platformu Discord da çocukların sık kullandığı dijital kanallar arasında yer aldı.
Çok Oyunculu Oyunlarda İletişim Riski
Kaspersky uzmanları, çocukların oyun servisleri dahil olmak üzere farklı çevrim içi platformlarda kötü niyetli kişilerle iletişim kurabileceği konusunda uyarıda bulundu.
Özellikle oyuncular arasında doğrudan iletişim kurulmasına imkan veren çok oyunculu oyunların, çocukların gerçek hayatta tanımadıkları kişilerle bağlantı kurmasına zemin hazırlayabildiği belirtildi.
Kötü niyetli kişilerin çocukların güvenini kazanmak için kendilerini akranları gibi gösterebildiği, kişisel fotoğraf veya video elde etmeye çalışabildiği ve çocukları yüz yüze görüşmeye ikna etmek için manipülasyon ve psikolojik baskı yöntemlerine başvurabildiği aktarıldı.
Elde edilen kişisel içeriklerin daha sonra şantaj amacıyla kullanılabileceği, çocukların zararlı veya yasa dışı faaliyetlere yönlendirilebileceği ifade edildi. Dijital ortamda çocuk istismarı olarak tanımlanan online grooming tehdidinin, oltalama saldırılarıyla birlikte önemli güvenlik riskleri arasında bulunduğu kaydedildi.
Yapay Zeka Siber Zorbalığı Değiştiriyor
Üretken yapay zeka teknolojilerinin hızlı gelişimi, çocukların dijital güvenliği açısından yeni riskleri de gündeme getiriyor. Uzmanların dikkat çektiği başlıca konulardan biri, yapay olarak oluşturulan veya değiştirilmiş görüntü ve videoların siber zorbalık amacıyla kullanılabilmesi.
Yapay zeka destekli içeriklerin geleneksel siber zorbalık vakalarına kıyasla henüz daha düşük oranlarda görüldüğü belirtilirken, teknolojinin gelişmesiyle birlikte çocukların dijital itibarının korunmasının daha önemli hale geldiği vurgulandı.
Çocukların internette paylaştığı fotoğraf, video ve diğer kişisel içeriklerin kötü niyetli kişiler tarafından manipüle edilerek deepfake veya sahte içerik üretiminde kullanılabileceği konusunda da uyarı yapıldı.
Uzmandan Ebeveynlere Dijital Güvenlik Uyarısı
Kaspersky Çocuk Çevrim İçi Güvenliği Lideri Andrey Sidenko, çocukların gerçek hayatta korunması için kullanılan temel güvenlik kurallarının dijital ortamda da geçerli olduğunu belirtti.
Sidenko, kötü niyetli kişilerin çocukların güvenini kazanmak amacıyla akranları gibi davranabileceğini veya sosyal medyada açık şekilde paylaşılan kişisel bilgilerden yararlanabileceğini ifade etti.
Çocukların tanımadıkları kişilerle iletişim kurmaması, özel fotoğraf ve hassas bilgilerini paylaşmaması gerektiğini belirten Sidenko, çevrim içi sohbetlerin sır olarak saklanmamasının da önem taşıdığını söyledi.
Çocukların kendilerini rahatsız veya güvensiz hissettikleri durumlarda güvendikleri bir yetişkinden yardım istemeleri gerektiğini vurgulayan Sidenko, aile içinde açık ve şeffaf iletişim kurulmasının dijital risklere karşı önemli bir koruma sağladığını dile getirdi.
“Dijital Alışkanlıklar Güvenlik Açısından Önemli”
Kaspersky Orta Doğu, Türkiye ve Afrika Tüketici Kanalı Lideri Seifallah Jedidi ise ebeveynlerin ve çocukların dolandırıcılık, oltalama, siber zorbalık ve çevrim içi istismar gibi tehditlerin yanı sıra üretken yapay zekanın ortaya çıkardığı yeni risklerin de farkında olması gerektiğini belirtti.
İnternette herkese açık olarak paylaşılan içeriklerin sahte görüntü ve videolar oluşturmak amacıyla yeniden kullanılabileceğine dikkat çeken Jedidi, bunun çocukların gizliliğini ve dijital itibarını etkileyebileceğini ifade etti.
Çocuklara doğru dijital alışkanlıkların kazandırılması, paylaşım yapmadan önce içeriklerin yeniden değerlendirilmesi ve ebeveyn denetim araçlarından yararlanılmasının çevrim içi güvenliğin güçlendirilmesine katkı sağlayabileceği belirtildi.
