Macaristan’ın başkenti Budapeşte’de yapımı süren Közvágóhíd demiryolu köprüsünün 2.200 ton ağırlığındaki güney bölümü, Mammoet’in kendinden tahrikli modüler taşıyıcıları (SPMT) kullanılarak yerine yerleştirildi. Operasyon sayesinde kentin önemli ulaşım arterlerinden Soroksári út’taki trafik kesintisi tek bir hafta sonuyla sınırlandırıldı.
Közvágóhíd köprüsü, Ferencváros-Kelenföld demiryolu hattının kapasitesini artırmayı amaçlayan projenin önemli parçalarından biri olarak inşa ediliyor. Aynı kapsamda yapılacak iki köprüden ilkinin güney açıklığı tamamlanırken, kuzey bölümünün yaklaşık bir yıl sonra tamamlanması bekleniyor.
Köprü 176 Aks Hattıyla Taşındı
Demiryolu ve köprü yüklenicisi V-Híd, daha önce farklı projelerde Mammoet’in SPMT araçlarıyla gerçekleştirdiği ağır köprü taşıma operasyonlarından yararlanarak Mart 2025’te şirketle temasa geçti.
Projede güney ve kuzey köprülerinin her biri 108 metre uzunluğa ve yaklaşık 20 metre genişliğe sahip olacak. Her bir yapının ağırlığı ise yaklaşık 2.200 ton olarak hesaplandı.
Köprünün yerine yerleştirilmesi sırasında toplam 176 akslı SPMT hattı kullanıldı. Operasyon, ağır ve büyük bir yapının şehir içindeki mevcut ulaşım altyapısına minimum müdahaleyle taşınmasına imkan verdi.
Soroksári Út’un Uzun Süre Kapanması Önlenmiş Oldu
Közvágóhíd köprüleri, Budapeşte’nin ana ulaşım güzergâhlarından Soroksári út’un üzerinden geçiyor. Bölgenin aynı zamanda yoğun ziyaretçi çeken Budapeşte Parkı’na yakın olması, yolun uzun süre kapalı kalmasını ulaşım açısından önemli bir sorun haline getiriyordu.
Geleneksel yöntemle köprü parçalarının kaydırılarak yerine yerleştirilmesi durumunda yol üzerinde geçici destek kulelerinin kurulması ve ağır makineler için yaklaşık 20 metre derinliğinde kazıkların oluşturulması gerekecekti.
Bu yöntemin uygulanması, kazıkların açılması ve ağır ekipmanların hareket ettirilmesi sırasında Soroksári út’un daha uzun süre trafiğe kapatılmasını gerektirecekti.
Mammoet bunun yerine destek direklerinin doğrudan SPMT’ler üzerine yerleştirilmesini ve köprünün bu sistemle yolun üzerinden taşınmasını önerdi. Şirkete göre bu çözüm, operasyonun daha hızlı tamamlanmasının yanı sıra yolun yeniden onarılması için ortaya çıkabilecek maliyetleri de azalttı.
SPMT’ler Köprünün Altına Girerek Taşıdı
Köprü bölümleri kamyonlarla şantiye alanına getirildikten sonra burada monte edildi, kaynaklandı ve yüzey kaplamaları tamamlandı. Ancak çalışma alanının dar olması operasyonun en önemli zorluklarından biri oldu.
Köprü parçaları, taşıma ekipmanları ve destek direkleri için ayrı alanların oluşturulması gerekti. Destek direklerinin kurulabilmesi için sahadaki eski bir tramvay istasyonunun da yıkılması gerekti.
Operasyonda dört SPMT seti iki farklı seviyede kullanıldı. Köprü açıklığı önce konsol şeklinde öne doğru hareket ettirildi. Ardından ilk SPMT grubu, destek direklerini taşıyarak yapının altına girdi.
Her sette dört destek direği yer aldı. Direkler, üst bölümde bir taban çerçevesi ve alt bölümde yük dağıtıcı elemanlarla birlikte MSG vinç direği bölümlerinden oluşturuldu.
Her SPMT seti iki farklı aşamada kullanıldı. İlk aşamada köprü açıklığını dayanaklarından kaldırmak için üst seviyede görev yapan ekipmanlar, daha sonra yol seviyesine indirilerek köprünün cadde üzerindeki açıklıktan taşınmasını sağladı.
400 Tonluk Vinç Operasyona Destek Verdi
Köprü ilerledikçe 400 ton kapasiteli mobil vinç kullanılarak daha fazla SPMT hattı üst seviyeden zemin seviyesine indirildi.
Ekipmanların yeniden düzenlenmesinin ardından her SPMT seti, montaj alanında dört destek direğini bir araya getirerek bunları köprünün altına taşıdı.
Köprünün her iki dayanağına ulaşmasının ardından yapının altında üç SPMT seti bulunuyordu. Her sette dört adet 12 akslı hat modülü yer aldı.
Bu sistem sayesinde yaklaşık 2.200 ton ağırlığındaki köprü açıklığı kontrollü şekilde nihai konumuna getirildi. Operasyonun tamamlanmasının ardından Soroksári út cuma sabahı trafiğe kapatıldı ve yol pazartesi sabahı yoğun saatler başlamadan yeniden ulaşıma açıldı.
Kuzey Köprüsünde Daha Zorlu Bir Operasyon Bekleniyor
Közvágóhíd projesinin kuzey açıklığında da benzer taşıma yönteminin uygulanması planlanıyor. Ancak Mammoet, güney açıklığının monte edilmesiyle şantiye alanının daha da daralması nedeniyle kuzey bölümündeki operasyonun daha zorlu olacağını öngörüyor.
Kuzey köprüsünün, güney açıklığının tamamlanmasından yaklaşık bir yıl sonra bitirilmesi planlanıyor.
Ferencváros-Kelenföld Hattının Kapasitesi Artırılacak
Közvágóhíd köprüsü, Budapeşte’nin Ferencváros ve Kelenföld istasyonları arasındaki Güney Çevre Demiryolu’nun ikinci aşama kapasite artırma projesi kapsamında inşa ediliyor.
Proje kapsamında mevcut demiryolu altyapısının iki raydan üç raya, belirli bir bölümde ise dört raya çıkarılması planlanıyor. Ayrıca yedi noktadaki demiryolu köprülerinin yeniden yapılması ve Közvágóhíd ile Nádorkert’te iki yeni durak oluşturulması hedefleniyor.
Toplam 3 bin 680 metrelik hat bölümünü kapsayan projenin 1.950 metresinde üç raylı, 1.730 metresinde ise dört raylı altyapıya geçilmesi planlanıyor.
Projenin Sözleşme Bedeli 337,9 Milyar Forint
Güney Çevre Demiryolu II. Aşama projesinde ayrıca yaklaşık 35 bin metrekarelik gürültü bariyerinin yapılması öngörülüyor. Çalışmaların yükleniciliğini V-Híd üstlenirken, net inşaat sözleşmesinin değeri yaklaşık 337,9 milyar Macar forinti olarak belirtiliyor.
İnşaat çalışmalarına 15 Aralık 2022’de başlandı. Projenin planlanan tamamlanma tarihi ise 31 Aralık 2029 olarak açıklanıyor.
Yeni Közvágóhíd ve Nádorkert durakları ile bunlara bağlı tesisler için IKOP Plusz kapsamında 210,4 milyar forintlik destek bulunuyor. Projenin ikinci aşaması ayrıca Avrupa Birliği’nin CEF2 programından 290 milyon avroluk hibe aldı.
Közvágóhíd köprüsünün güney bölümünün tek hafta sonunda yerine yerleştirilmesi, ağır yapıların şehir içindeki ulaşım akışını uzun süre kesmeden inşa edilmesine yönelik alternatif taşıma yöntemlerinin uygulanabileceğini ortaya koyarken, projenin tamamlanmasıyla Ferencváros-Kelenföld arasındaki demiryolu kapasitesinin önemli ölçüde artırılması hedefleniyor.
