Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik, 13 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle diyaliz hastalarının böbrek nakli açısından değerlendirilme sürecine belirli bir takvim getirildi. Evde diyaliz uygulamaları, hasta takibi ve merkezlerin cihaz kapasitelerine ilişkin kurallar da yeniden düzenlendi.
Böbrek Nakli Değerlendirmesi İçin 3 Ay İçinde Yönlendirme
Yönetmeliğe göre, programlı diyaliz tedavisine ilk kez başlayacak hastalar, tedavinin başlamasından itibaren en geç üç ay içinde böbrek nakli açısından değerlendirilmek üzere en yakın kamuya ait organ nakli merkezine yönlendirilecek.
Bu süreçte hastalara böbrek naklinin koşulları, canlı veya kadavra vericiden nakil seçenekleri, tedavinin sağlayabileceği yararlar ve olası riskleri hakkında sözlü ve yazılı bilgilendirme yapılacak. Nakil için uygun bulunan hastaların ulusal bekleme listesine kaydedilmesi ise organ nakli merkezlerinin sorumluluğunda olacak.
Belirlenen üç aylık süre, böbrek naklinin tamamlanması için değil, hastanın nakil değerlendirmesine yönlendirilmesi için uygulanacak.
Mevcut Diyaliz Hastalarına Bir Yıllık Geçiş Süresi
Yeni düzenleme, yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce diyaliz tedavisi gören hastaları da kapsıyor. Daha önce tanı almış hastaların da böbrek nakli açısından değerlendirilmek üzere ilgili organ nakli merkezlerine yönlendirilmesi gerekecek.
Ancak mevcut hastalar için bir yıllık geçiş süresi tanındı. Buna göre diyaliz merkezlerinin, bu hastaların nakil değerlendirme süreçlerini 13 Kasım 2027’ye kadar yeni yönetmelik hükümlerine uygun hale getirmesi öngörülüyor.
Önceki düzenlemede de hastaların organ nakli merkezlerine yönlendirilmesine ilişkin yükümlülük bulunuyordu. Yeni yönetmelikle bu süreç belirli süreler çerçevesinde daha açık hale getirildi.
Evde Hemodiyaliz İçin Yazılı Onay Gerekecek
Yönetmelikte evde hemodiyaliz uygulamasının koşulları da yeniden belirlendi. İl sağlık müdürlüğünden gerekli izni alan diyaliz merkezleri, hastanın talebi ve yazılı onayı doğrultusunda evinde hemodiyaliz hizmeti sunabilecek.
Uygulama kapsamında her hasta için ayrı bir cihaz tahsis edilecek. Hastanın tıbbi kontrolleri ise hizmet aldığı diyaliz merkezi tarafından yürütülecek.
Gerekli izne sahip merkezlerde, hastanın talep etmesi ve yazılı onay vermesi şartıyla en az yedi saat süren uzun süreli hemodiyaliz tedavisi de uygulanabilecek.
Diyaliz Merkezlerinde Cihaz Kapasitesi 80’e Çıkarıldı
Diyaliz merkezlerinde bulunabilecek cihaz sayısının üst sınırı 60’tan 80’e yükseltildi. Ancak kapasite artışı kendiliğinden gerçekleşmeyecek. Merkezler, Sağlık Bakanlığının bölgesel planlaması ve doluluk kriterleri doğrultusunda, tek seferde en fazla beş cihaz ekleyebilecek.
Yeni açılacak diyaliz merkezlerinin başlangıç kapasitesi ise en az 15, en fazla 25 cihaz olarak belirlendi. Yeni merkezlerin açılması veya mevcut tesislerin kapasitesinin artırılmasında bölgesel ihtiyaçlar ve mevcut hizmet kapasitesi dikkate alınacak.
Diyaliz Hastalarının Düzenli Takibi Zorunlu Olacak
Yeni yönetmelikle diyaliz hastalarının tıbbi takibine ilişkin yükümlülükler de sürdürülecek. Hastaların ayda en az bir kez ilgili uzman hekim tarafından değerlendirilmesi ve tedavi süreçlerinin kayıt altına alınması gerekecek.
Diyaliz merkezlerinde her hasta için ayrı takip dosyası oluşturulacak. Hastalara ait gerekli tıbbi bilgiler, Sağlık Bakanlığının dijital kayıt sistemine işlenecek.
Düzenlemeyle birlikte 1 Mart 2019 tarihli Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırıldı. Önceki yönetmelik kapsamında ruhsatlandırılmış merkezlerin ise mevcut durumlarıyla faaliyetlerini sürdürmesine izin verildi.
