Hindistan’da Hinjawadi bilişim merkezini Shivajinagar’a bağlayan 23,2 kilometrelik Pune Metrosu 3. Hattı, 3 Kasım 2026’da yolcu taşımacılığına başladı. 2017 Yeni Metro Raylı Sistem Politikası kapsamında kamu-özel sektör ortaklığı (PPP) modeliyle hayata geçirilen hat, Hindistan’da bu modelle gerçekleştirilen ilk metro projesi oldu.
Başbakan Narendra Modi, hattın açılışını video konferans yöntemiyle gerçekleştirirken Pune Metrosu’nun ikinci fazının da temelini attı. Başbakanlık Ofisi, aynı törende açılışı ve temeli gerçekleştirilen iki projenin toplam değerini yaklaşık 21 bin 800 crore rupi olarak açıkladı.
Pembe Hat olarak da bilinen 3. Hat, Maan’dan Bölge Mahkemesi Metro İstasyonu’na kadar uzanıyor ve mevcut Pune Metro ağına bağlanıyor. Projenin maliyeti 8 bin 313 crore rupi olarak belirtilirken ticari yolcu seferleri açılışın ardından başladı.
3. Hat, 35 Yıllık Kamu-Özel Ortaklığı Modeliyle Gerçekleştirildi
Pune Büyükşehir Bölgesi Kalkınma Otoritesi (PMRDA), 3. Hattı Hindistan’ın 2017 Yeni Metro Raylı Sistem Politikası kapsamında kamu-özel sektör ortaklığıyla gerçekleştirilen ilk proje olarak tanımlıyor.
Tasarım, inşaat, finansman, işletme ve devretme (DBFOT) modeliyle yürütülen proje, Tata Grubu şirketlerinden TRIL Urban Transport ile Siemens Project Ventures GmbH’nin ortak girişimi tarafından üstlenildi. Bu amaçla Pune IT City Metro Rail Limited adlı özel amaçlı şirket kuruldu.
Toplam 23 istasyondan oluşan ve 23 bin 203 metre uzunluğa sahip hattın proje maliyeti, arazi edinimi ve altyapı yer değiştirme çalışmaları dahil 8 bin 313 crore rupi olarak açıklandı.
Projenin imtiyaz süresi 35 yıl olarak belirlendi. Hattın işletme ve bakım hizmetleri ise Keolis’e verildi. Şirketin 10 yıllık sözleşmesi, 22 tren setinin, 23 istasyonun ve biletleme sisteminin işletme ve bakımını kapsıyor. Keolis, Pune’deki ilk iki metro hattının kamu kurumu tarafından inşa edilip işletildiğini belirtiyor.
Pembe Hat’ta 22 Alstom Treni Görev Yapacak
Pune Metrosu 3. Hattı’nın filosu, her biri üç vagondan oluşan 22 Alstom Metropolis tren setinden meydana geliyor. Her trenin yaklaşık 1.000 yolcu taşıma kapasitesi bulunuyor.
Metro araçları ve elektromekanik sistemlerin tedariki için 2021 yılında Alstom India, TRIL Urban Transport ve Siemens Project Ventures’ın ortak girişimine sözleşme verildi. Alstom, ilk tren setini 2024 yılında Andhra Pradesh’teki Sri City tesisinden teslim etti.
Siemens Limited ise projenin sistem entegrasyonu kapsamında 750 volt doğru akım üçüncü ray elektrifikasyonu, iletişim tabanlı tren kontrolü (CBTC), entegre iletişim sistemleri ve depo ekipmanlarını sağladı. Şirket ayrıca elektrifikasyon ve sinyalizasyon sistemlerinin bakımını 10 yıl boyunca üstlenecek.
Siemens, hattın tam kapasiteyle işletmeye alınmasıyla Hinjawadi ve Shivajinagar arasındaki seyahat süresinin yaklaşık yüzde 50 azalmasını bekliyor.
Hattın İşletilmesinde Kadın Tren Operatörleri Görev Alacak
Başbakanlık Ofisi tarafından yapılan açıklamada, Pune Metrosu 3. Hattı’nın tamamen kadın tren operatörleri tarafından işletileceği belirtildi. Projenin işletmecisi Keolis de daha önce hat için yaklaşık 100 kadın tren sürücüsünün işe alınması ve eğitilmesi yönünde planını duyurmuştu.
Metro hattının elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 30’unun güneş enerjisinden karşılanması da hedefleniyor. Bu uygulamayla yenilenebilir enerji kullanımının artırılması amaçlanıyor.
İkinci Fazda Yeni Metro Koridorları İnşa Edilecek
Açılış töreninde temeli atılan Pune Metrosu ikinci fazının yaklaşık 13 bin 500 crore rupi, yani yaklaşık 1,3 milyar dolarlık yatırım büyüklüğüne sahip olması öngörülüyor. Yeni etap kapsamında 2A, 2B, 4 ve 4A hatları inşa edilecek.
Vanaz ile Chandani Chowk arasında uzanacak 2A hattı ve Ramwadi-Vitthalwadi güzergâhındaki 2B hattı, mevcut doğu-batı metro koridoruna toplam yaklaşık 12,75 kilometre ilave edecek.
Kharadi ile Khadakwasla arasında planlanan 4. Hat yaklaşık 25,52 kilometre uzunluğunda olacak. 4A Hattı ise Nal Stop ile Manik Baug arasında 6,12 kilometrelik güzergâhta hizmet verecek.
Yeni koridorların mevcut metro ağına ve şehirlerarası otobüs ulaşımına entegrasyonu için Swargate, Nal Stop ve Kharadi Bypass noktalarında aktarma merkezleri oluşturulması planlanıyor.
Hindistan’da Metro Ağı 1.200 Kilometreye Yaklaştı
Başbakan Narendra Modi, açılış törenindeki konuşmasında Hindistan’ın metro yatırımlarındaki büyümeye de değindi. Hükümet verilerine göre ülke genelindeki metro hatlarının toplam uzunluğu 2014 yılında 248 kilometreyken Kasım 2026 itibarıyla yaklaşık 1.200 kilometreye ulaştı. Metro hizmeti sunulan şehir sayısı da 5’ten 26’ya yükseldi.
Maharashtra eyaletinde ise 2014 yılında yaklaşık 10-11 kilometre olan faal metro hattı uzunluğu yaklaşık 175 kilometreye çıktı. Eyalette 680 kilometreden fazla metro hattının yapımı sürüyor.
Açıklanan rakamlar, Hindistan genelindeki metro ağının 2014’ten bu yana yaklaşık beş kat, Maharashtra’daki faal hat uzunluğunun ise 15 kattan fazla büyüdüğünü gösteriyor. Başbakanın konuşmasında paylaşılan bu veriler, ülkenin kentsel raylı sistem yatırımlarındaki genişlemeye işaret ediyor.