Uganda’nın Kenya sınırındaki Malaba kentini başkent Kampala’ya bağlayacak standart hatlı demiryolu projesinde arazi ediniminde önemli ilerleme sağlandı. Hükümet, yaklaşık 272 kilometre uzunluğundaki güzergâhta 130 kilometrelik kesimin yüklenicinin çalışmasına uygun hale geldiğini açıkladı. Ancak projenin tam ölçekli inşaat aşamasına geçebilmesi için finansman anlaşmalarının tamamlanması gerekiyor.
7 bin 721 kişiye tazminat ödendi
Uganda Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı Fred Byamukama’nın 17 Kasım 2026’da parlamentoya sunduğu bilgilere göre demiryolu projesinden etkilenen 12 bin 946 kişiden 7 bin 721’ine toplam 373,07 milyar Uganda şilini ödendi. Bu ödemeler sayesinde güzergâh için gerekli yaklaşık 3 bin 536 dönümlük arazinin 2 bin 108 dönümünde edinim süreci tamamlandı.
Buna karşılık 5 bin 225 hak sahibine yönelik ödemeler henüz sonuçlanmadı. Kalan tazminat yükümlülüğü yaklaşık 472,45 milyar Uganda şilini düzeyinde bulunuyor. Hükümet, kamulaştırma işlemlerini inşaatın başlayabileceği kritik kesimlerden ilerleterek sürdürmeyi planlıyor.
Malaba-Mayuge kesiminde arazi edinimi yüzde 98’e ulaştı
Güzergâh üzerindeki en belirgin ilerleme Kenya sınırındaki Malaba ile Mayuge arasında kaydedildi. Bakanlığın verilerine göre bu kesimde kesintisiz demiryolu koridorunun yaklaşık yüzde 98’i kamu denetimine geçti. Böylece yaklaşık 130 kilometrelik bölüm yüklenici bakımından erişilebilir duruma geldi.
Bununla birlikte arazinin teslim edilmiş olması, söz konusu 130 kilometrede ray döşeme ve ana altyapı inşaatının tamamlandığı anlamına gelmiyor. Açıklanan ilerleme, esas olarak kamulaştırma ve şantiye erişimiyle ilgili hazırlık aşamasını ifade ediyor.
Yapı Merkezi ana inşaat için finansman sürecini bekliyor
Uganda hükümeti, yüklenici Türk şirketi Yapı Merkezi’ne ana finansman paketi kesinleşmeden önce kritik hazırlıkların yürütülebilmesi için sınırlı işe başlama izni verdi. Yaklaşık 75 milyon avro değerindeki bu dönem, Mayıs 2025’ten Ekim 2026’ya kadar sürdü. Bu kapsamda arazi ölçümleri, jeoteknik araştırmalar, saha hazırlıkları ve iş makinelerine ilişkin tedarik faaliyetleri gerçekleştirildi.
Tam kapsamlı yapım işlerinin başlaması için finansal kapanışın sağlanması ve kapsamlı işe başlama talimatının verilmesi gerekiyor. Uganda yönetimi daha önce Kasım 2026’yı hedeflerken son açıklamalarda finansmanın Ocak 2027’de tamamlanmasının amaçlandığını bildirdi.
İslam Kalkınma Bankasından 650,75 milyon avroluk destek
Projenin finansman ayağında Haziran 2026’da önemli bir gelişme yaşandı. İslam Kalkınma Bankası, Malaba-Kampala demiryolu için 650,75 milyon avroluk finansmanı onayladı. Kaynak; 553 metrelik Jinja Nil Köprüsü, yaklaşık 2,12 kilometrelik Mbuya-Kampala tüneli, altı istasyon ve bakım tesisleri gibi kritik altyapı unsurlarını desteklemeyi amaçlıyor.
Banka onayı, projenin finansmanında önemli bir aşama olsa da tüm kredi ve finansman düzenlemelerinin tamamlandığı anlamına gelmiyor. Uganda hükümeti farklı finans kuruluşlarıyla yürütülen süreçleri sonuçlandırarak inşaatın kesintisiz ilerlemesini hedefliyor.
Demiryolu Kenya üzerinden Mombasa Limanı’na bağlanacak
Malaba-Kampala hattı, Uganda’nın denize çıkışı bulunmayan ekonomisini Kenya’nın standart hatlı demiryolu ağı ve Mombasa Limanı ile bütünleştirmeyi hedefliyor. Kenya tarafındaki Kisumu-Malaba bağlantısı için Mart 2026’da temel atma töreni düzenlenmişti. İki ülkedeki yatırımlar tamamlandığında sınır ötesi yük taşımacılığında demiryolunun payının artırılması ve kara yolu üzerindeki lojistik yükün hafifletilmesi bekleniyor.
Uganda Parlamentosunda ise ödenmemiş tazminatların zamanında kapatılması, inşaatın finansmanı ve çevresel önlemler öncelikli gündem maddeleri olmaya devam ediyor. Bakan Byamukama, çevresel koruma çalışmalarına 11 milyar Uganda şilini ayrıldığını ve ihtiyaç halinde bütçenin artırılabileceğini açıkladı. Önümüzdeki dönemin belirleyici başlıkları kalan arazi ediniminin tamamlanması ve Ocak 2027 finansman hedefinin karşılanması olacak.