Dünya Alzheimer Günü’nde Farkındalık Çağrısı
Nöroloji bölümünden Uzm. Dr. Firdevs Kuserli, Dünya Alzheimer Günü dolayısıyla bu hastalığa karşı dikkat çekmenin ve farkındalığı artırmanın herkesin ortak sorumluluğu olduğunu ifade etti. Kuserli, “Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) demansa ve özellikle Alzheimer hastalığına yönelik açıkladığı eylem planında, kamu sağlığı müdahaleleri ile demansın önlenmesi ve demanslı bireylerin ile bakıcılarının iyi bir yaşam sürmesi hedefleniyor” dedi. Kuserli, Türkiye’de de bu hedeflere ulaşabilmek için Alzheimer hastalığına dair toplumsal bilinç oluşturmanın büyük önem taşıdığını vurguladı.
Alzheimer Hastalığı ve Toplumsal Bilinç
Alzheimer hastalığının, en sık rastlanan demans türü olduğunu belirten Kuserli, bu hastalığın halk arasında genellikle ‘bunama’ olarak adlandırıldığını söyledi. Kuserli, “Alzheimer hastalığı, beyin hücrelerinin zamanla yaşlanması ve işlevini yitirmesi neticesinde bilişsel fonksiyonların kaybedilmesi ile karakterizedir. Hastalıkla ilgili koruyucu faktörlerin bilinmesi ve bu faktörlere yönelik stratejilerin uygulanması, hastalıkla mücadeledeki en kritik aşamadır. Erken tanı ve uygun destek tedavileri ile hastalığın yıkıcı etkileri önemli ölçüde azaltılabilir” ifadelerini kullandı.
Normal Yaşlanma ile Demans Arasındaki Fark
Kuserli, “Yaşın ilerlemesiyle birlikte öğrenme ve zihinsel performansta bir azalma olabileceği bilinse de, normal yaşlanma ile ilişkili bilişsel gerileme genellikle hafıza ve bilgi işleme hızındaki hafif değişikliklerle sınırlıdır” diyerek konuyu açıkladı. Kuserli, “Normal yaşlanmayı demanstan ayıran en önemli özellik, bilişsel eksikliklerin çok ileri düzeyde olmaması ve günlük işlevlerin etkilenmemesidir. Demans hastalarının çoğu hafıza kaybı nedeniyle kendi kendine şikayette bulunmaz; bu durumu genellikle eşleri ya da çocukları fark eder. Ancak, aile bireyleri çoğu zaman yaşlanmaya atfedilen demans belirtilerini tanımakta gecikmektedir” dedi.
Alzheimer Hastalığının Belirtileri
Kuserli, Alzheimer hastalığının belirtilerinin bilinmesinin önemine dikkat çekerek, “Demans türüne bağlı olarak değişiklik gösterebilir; ancak Alzheimer hastalığının en yaygın başlangıç belirtisi ilerleyici hafıza bozukluğudur” dedi. Kuserli, diğer yaygın erken belirtileri ise şu şekilde sıraladı:
- Dikkat ve konsantrasyon bozuklukları,
- Yeni bilgileri öğrenme ve işleme zorlukları,
- Karmaşık veya çoklu görevleri yerine getirmede güçlük,
- Problem çözmede zorlanma ve zihinsel esneklikte azalma.
Kuserli, bu belirtilerin yaşlı bireylerde içe kapanma, depresyon ya da sinirlilik hali ile de kendini gösterebileceğini belirtti. Hastalığın ilerlemesiyle birlikte, davranışsal ve psikolojik belirtiler ile uyku bozukluklarının daha yaygın hale geldiğini ekledi.
Alzheimer Hastalığına Karşı Önlemler
Kuserli, Alzheimer hastalığı riskini azaltmak için zihinsel olarak zorlayıcı ve karmaşık aktivitelerle meşgul olmanın önemine dikkat çekti. “Zihni sürekli aktif tutmak, yeni bilgiler öğrenmeye ve yeni uğraşlarla meşgul olmaya her yaşta açık olmak gerekir” diyen Kuserli, “Sağlıklı ve yeterli uyku, sağlıklı zihinsel aktivite için hayati öneme sahiptir. Hipertansiyon, diyabet ve yüksek kolesterol gibi kronik hastalıkların kontrol altında tutulması, sigara ve alkolden uzak durulması, Akdeniz tipi beslenme ve düzenli egzersiz öneriyoruz. Kalbinize iyi gelen şeyler, beyninize de iyi gelecektir” ifadelerini kullandı.
Sosyal Bağların Önemi
Kuserli, özellikle fiziksel aktivitenin sürdürülmesinin zihinsel aktivite üzerinde oldukça faydalı etkileri olduğunu vurgulayarak, mümkün olduğunca stres kontrolünün sağlanmasının önemine değindi. Aktif bir sosyal yaşamın sürdürülmesi ve hayattan kopmamanın yaşlı bireyler için büyük önem taşıdığını belirten Kuserli, “Araştırmalar, geniş ve çeşitli sosyal ağlar içinde bulunan bireylerin daha sağlıklı kaldığını göstermektedir” diye ekledi.
