TBMM 1 Ekim’de Açılıyor
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), 1 Ekim tarihinde açılacak. Cumhur İttifakı’nın gündeminde yer alacak ilk konulardan biri, yeni anayasa çalışmaları olacak. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un, Meclis’te grubu bulunan partilerle yeni anayasa sürecine ilişkin görüşmeler yapması bekleniyor. Ancak, yeni bir anayasa için geniş bir uzlaşının sağlanması gerektiği vurgulanıyor.
Son dönemde, Cumhurbaşkanlığı ve milletvekilliği seçimlerinin ardından, muhalefetin oluşturduğu 6’lı masa dağılmış durumda. DEVA ve Gelecek Partisi’nin bir araya geleceği yönündeki iddialar gündemdeyken, Gelecek Partisi’nin TBMM’de Saadet Partisi çatısı altında grup faaliyetlerine devam ettiği belirtiliyor. Bu nedenle, iki parti arasındaki “tam bir birleşmenin olmayacağı” ifade ediliyor. Ayrıca, her iki partinin, “Özgür Özel liderliğindeki CHP yönetimiyle yeniden bir araya gelmeyeceği” de dile getiriliyor. Bunun nedeni olarak ise, CHP’nin 6’lı masadaki uzlaşıdan farklı bir siyaset anlayışını benimsediği öne sürülüyor.
DEVA ve Gelecek Partisi, iktidar tarafından yürütülecek yeni anayasa sürecinde nasıl ve ne şekilde yer alacakları konusunda çekincelere sahip. Özellikle önerilerinin ne ölçüde kabul göreceği konusunda endişeler bulunuyor. DEVA Partisi’nin, yeni anayasa çalışmalarıyla ilgili olarak daha önce hazırladığı “Demokrasiye Geçiş Eylem Planı”na referans verdiği bildiriliyor. Bu çalışma kapsamında, adil bir yargı sisteminin inşası, Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyi standartlarında temel hak ve özgürlüklerin Türkiye’de nasıl geliştirileceği, sendikal haklar gibi konuların ele alındığı belirtiliyor. İktidarın, yeni anayasayı hazırlarken “diyalog zeminini açık tutacağı”na dair çağrıları olduğu, ancak bu çağrıların gerçekçiliğinin yeni anayasa çalışmalarında takınılacak tutumdan anlaşılacağı kaydediliyor.
‘İlk 4 Madde’ Üzerine Tartışmalar
HÜDA-PAR Genel Başkanı Zekeriya Yapıcıoğlu, yakın zamanda anayasanın 4. maddesinin değiştirilmesine yönelik taleplerini gündeme getirmişti. DEVA Partisi yetkilileri ise anayasanın ilk 4 maddesi ile ilgili bir sorunları bulunmadığını, yeni anayasanın bu maddeler üzerinden değil, “özgürlükler ve temel haklar” ekseninde tartışılması gerektiğini savunuyor. Gelecek Partisi de bu noktada DEVA Partisi ile benzer düşünceler taşıdığını ifade ediyor. Partide, iktidarın hazırlanacak yeni anayasada TBMM’de grubu bulunan siyasi partilerin nasıl katkıda bulunabileceği, partilerin görüş ve önerilerinin ne ölçüde dikkate alınacağına vurgu yapılıyor. “Mevcut anayasanın değiştirilmesi gerektiği ancak yeni anayasada en öncelikli konunun demokrasi ve anayasal özgürlükler olması gerektiği” belirtiliyor.
‘Gündem Ekonomi Olmalı’
CHP, yeni anayasa konusunda savunduğu görüşlerin arkasında durmaya devam ediyor. Türkiye’nin birincil gündeminin “yeni anayasa” değil, “ekonomi” olduğuna dikkat çekiliyor. “Türkiye’de yeni anayasa gibi bir sorun yok. Mevcut anayasaya uyulmama gibi bir sorun var. Mevcut anayasaya uyulmazken yeni anayasa yapmanın bir anlamı yok. Önce mevcut anayasaya uyulsun” şeklinde değerlendirmelerde bulunuluyor. İYİ Parti’nin de yeni anayasa konusunda CHP ile benzer görüşleri savunduğu ifade ediliyor. İYİ Parti, Türkiye’nin asıl gündeminin yeni anayasa değil, ekonomi ağırlıklı olması gerektiğini vurguluyor. HDP’nin ise yeni anayasa çalışmalarında başta “anadilde eğitim” olmak üzere pek çok talebinin gündeme geleceği iddia ediliyor.
Uzlaşı Şart, İktidarın Vekil Sayısı Yetersiz
İktidarın yeni anayasayı kabul ettirebilmesi için geniş bir uzlaşının sağlanması gerekiyor. AKP’nin TBMM’de 266, MHP’nin ise 50 milletvekili bulunuyor. Anayasanın referanduma (halkoyuna) sunulabilmesi için TBMM’de en az 360 milletvekilinin, doğrudan kabul edilebilmesi için de 400 milletvekilinin “evet” oyu vermesi gerekiyor. Her iki partinin toplam milletvekili sayısı ise 316. Bu durumda muhalefetin de destek vermesi şart. Ancak TBMM’deki “çok parçalı” muhalefet ile birlikte yeni anayasanın kabul edilmesi mevcut durum itibarıyla “zor görünüyor”.
