Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) Direktörü Prof. Dr. Seyfettin Gürsel, son aylarda firmaların nitelikli eleman bulma konusundaki zorluklarına dikkat çekerek, “Eğer büyüme yavaşlayıp işsizlik artarsa, bu durumda çalışanlar her şeye razı olsalar bile iş bulmakta zorlanacaklar,” dedi. Gürsel ile ekonomideki güncel durumu ve gelecek öngörülerini değerlendirdik.
Ekonomik Daralma ve Enflasyon
Uygulanan sıkı para politikasına rağmen, enflasyonun istenen seviyelerde düşmemesinin nedenleri üzerine Gürsel, “Hizmet fiyatlarında büyük bir katılık var. Enflasyonu artıran dört ana kalem bulunuyor: sağlık, eğitim, otel ve lokanta fiyatları. Bu kalemlerde son zamanlarda ciddi artışlar yaşandı. Ayrıca, kiralarda da belirgin bir reel artış gözlemleniyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mevcut kiraları takip etmesine rağmen, bakanlık kiralardaki artış sınırını kaldırınca, bu süreç hızlandı,” açıklamasında bulundu.
Faiz Artışlarının Etkisi
Faiz artışlarının ekonomik etkilerine dair değerlendirmelerde bulunan Gürsel, “Faiz artışları, kredileri kısıtlayarak talebi düşürmeye yardımcı oluyor. Ancak kiralar, Merkez Bankası’nın faiz artırmasından bağımsız olarak yükseliyor. Yani, Merkez Bankası’nın faiz artırması, kiraların düşmesine neden olmayacak,” ifadelerini kullandı.
2025 İçin Kritik Yıl
Gürsel, “Merkez Bankası yıl sonu hedefini büyük ihtimalle tutturacak. Ancak 2025 için öngörülen yüzde 17’lik enflasyon hedefi oldukça iddialı. Bu hedefin tutturulması için büyük ihtimalle ücretler üzerinde baskı yapılması gerekecek. IMF, büyüme tahminlerini 3.2’den 2.7’ye indirdi. Bu da iç talepte ciddi bir baskı yaratılması gerektiğini gösteriyor,” şeklinde konuştu.
Vergi artışlarının da sınırlandığını belirten Gürsel, “Büyüme yüzde 3’ün altına düştüğünde, iflasların artması kaçınılmaz hale gelecek. Bu durumda, işsizlik ve yoksullaşma artacak. İktidarın önündeki en büyük sorun, enflasyonu yeterince düşürememek ve büyümede yaşanan daralma,” dedi.
İşgücü Piyasasındaki Zorluklar
Gürsel, “İşgücü piyasası yeterince dikkatle takip edilmiyor. İşsizlik oranı yüzde 8 civarında görünse de, firmaların eleman bulmakta zorlandığı bir dönem içerisindeyiz. Özellikle inşaat sektöründe vasıflı iş gücü bulmak oldukça zorlaştı,” diye ekledi.
Eğitim ve İşgücü Sorunları
Ülke genelinde eğitim sisteminin, reel sektörün ihtiyaçlarına göre yeterli donanımda gençler yetiştiremediğine dikkat çeken Gürsel, “Eğitim kalitesi giderek düşüyor. Kadınların işgücüne katılımı konusundaki sorun da büyük bir yapısal mesele. Üniversite mezunu kadınların işsizlik oranı, erkeklerden 1.5 kat daha fazla,” dedi.
Gelecek İçin Yapısal Reformlar
Gürsel, “Krizden çıkış için acil olarak eğitim, işgücü piyasası reformları gibi yapısal reformların hayata geçirilmesi gerekiyor. Güven ortamı olmadığı sürece, yatırımlarda da herhangi bir artış beklemek mümkün değil,” ifadeleriyle sözlerini tamamladı.
