Vietnam, geleneksel olarak Sovyet ve Rus askeri teçhizatına bağlı bir müşteri olarak bilinse de, son yıllarda savunma stratejilerinde önemli değişiklikler dikkat çekiyor. Aralık ayında Hanoi’de düzenlenen Vietnam Uluslararası Savunma Fuarı (VIDEX 2024), bu değişimlerin somut bir göstergesi oldu. Fuar, Batılı savunma sanayi devlerinin Vietnam’ı potansiyel bir pazar olarak gördüğünü açıkça ortaya koydu.
Batılı Şirketlerin Vietnam’a İlgisi
VIDEX 2024’e Boeing, Lockheed Martin, Airbus, BAE Systems, Leonardo ve Thales gibi dünya çapında tanınan savunma sanayi şirketleri katıldı. ABD’nin, fuarda sergilediği Stryker 8×8 zırhlı araç, M777A2 çekili obüs ve C-130J Super Hercules gibi askeri ekipmanlar, Vietnam’ın dikkatini çekti. Lockheed Martin, özellikle C-130J Hercules’in taktiksel tasarım kabiliyetlerini vurgulayarak Vietnam’ın hava taşımacılığı kapasitesindeki eksikliklere çözüm sunabileceğini belirtti.
Washington’un 2016 yılında Vietnam’a yönelik silah satış yasağını kaldırması ve 2023’te imzalanan kapsamlı stratejik ortaklık anlaşması, ABD ile Vietnam arasındaki askeri iş birliği potansiyelini artırıyor. ABD’nin Vietnam Büyükelçisi Marc Knapper, fuarda yaptığı açıklamada, “Amacımız Vietnam’ın karada, denizde, havada ve siber alanda çıkarlarını savunabilmesi için ihtiyaç duyduğu her şeye sahip olmasını sağlamak,” diyerek bu iş birliğine verdikleri önemi vurguladı.
Boeing ve Deniz Güvenliği
Boeing yöneticisi Dale McDowall, VIDEX 2024’te şirketin deniz güvenliği alanında Vietnam ile iş birliği yapmaya odaklandığını belirtti. Güney Çin Denizi’ne kıyısı olan Vietnam için deniz güvenliğinin kritik öneme sahip olduğunun altını çizen McDowall, Wave Glider insansız yüzey gemisi ve ScanEagle dronlarının tanıtımına odaklandıklarını söyledi. Ayrıca, Boeing’in Vietnam’daki ulaşım altyapısı eksikliklerini gidermek adına CH-47F Chinook nakliye helikopterlerinin büyük bir potansiyel taşıdığını ifade etti.
Rusya ve Diğer Tedarikçilerin Rekabeti
Vietnam’ın savunma sektörü, geleneksel Rus tedarikçilerin yanı sıra Çek Cumhuriyeti, Hindistan, İsrail, Güney Kore, Türkiye ve Japonya gibi ülkelerin de ilgisini çekiyor. Rusya, VIDEX 2024’te BMP-3 piyade savaş aracı ve Rubezh kıyı füze sistemi gibi ekipmanlarla güçlü bir varlık sergiledi. Bununla birlikte, Batılı şirketler ile rekabet eden Rusya, Vietnam’ın diplomatik olarak denge politikası yürüttüğünün de farkında.
Vietnam, hem Rus hem de Batılı tedarikçilerin yanı sıra kendi savunma sanayi şirketlerini de güçlendiriyor. Ülkenin en büyük savunma şirketi olan Viettel, kinetik silah üretimine geçerek bu alanda lider konuma yerleşiyor. Fuarda sergilenen VCS-01 Truong Son kıyı savunma füze sistemi, 80 km menzilli VSM-01A füzesiyle dikkat çekti.
Vietnam’ın Savunma Politikalarında Yeni Dönem
VIDEX 2024, Vietnam’ın savunma stratejilerinde ve uluslararası ortaklıklarında yeni bir dönemin başlangıcını işaret ediyor. ABD’nin ve Batılı şirketlerin artan ilgisi, Vietnam’ın çeşitliliği artıran bir savunma politikası izlediğini gösteriyor. Aynı zamanda, ülkenin kendi yerli savunma sanayi şirketlerinin gelişimi, bağımsız bir savunma ekosistemi yaratma yolunda ilerlediğini ortaya koyuyor.
Vietnam’ın savunma sanayisindeki bu değişim, sadece askeri alanda değil, bölgesel güvenlik ve diplomasi açısından da önemli bir dönüşümün habercisi. Bu süreçte, ABD ve Batılı şirketlerin Vietnam’ın ihtiyaçlarına uygun çözümler sunma kabiliyeti, Vietnam’ın savunma pazarındaki yönelimlerini belirleyecek önemli bir faktör olacak.
