ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenski ve Avrupalı liderleri Beyaz Saray’da ağırlayarak Rusya’nın Ukrayna’da sürdürdüğü üç yıllık savaşın nasıl sona erdirileceğini görüşmek üzere kritik bir toplantıya ev sahipliği yapıyor. Bu zirve, Trump’ın geçtiğimiz hafta Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı ve bir anlaşmaya varılamayan görüşmenin hemen ardından geldi. Trump, bu görüşmeden sonra ateşkes şartını terk ederek, müzakerelerin uzun vadeli bir çözüme odaklanması gerektiği yönündeki Putin’in tutumuna destek verdi. Washington’daki bu çok taraflı toplantı, çatışmanın sadece Ukrayna’yı değil, tüm Avrupa kıtasının güvenliğini nasıl etkilediğini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Çözüm İçin Çelişkili Kırmızı Çizgiler
Zirvenin en önemli gündem maddesi, her iki tarafın da daha önce belirlediği ve birbiriyle bağdaşmayan “kırmızı çizgiler”. Rus lider Putin, barışın tek koşulu olarak Ukrayna’nın doğusundaki sanayi bölgesi Donbas‘tan ve 2014’te yasadışı olarak ilhak edilen Kırım‘dan vazgeçmesini talep ediyor. Buna karşılık, Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski, Ukrayna Anayasası’nın toprak verilmesini yasaklaması nedeniyle bu talebi kesin bir dille reddediyor. Zelenski için kabul edilebilir en üst seviyedeki taviz, yaklaşık 1.000 kilometre uzunluğundaki cephe hattının dondurulması gibi görünüyor. Bu durum, kapsamlı bir barış anlaşmasına ulaşılmasını oldukça zorlaştırıyor.
Öte yandan, Başkan Trump’ın sosyal medyada yaptığı paylaşım, savaşın sona erdirilmesi yükünü Ukrayna liderinin omuzlarına yüklemiş gibi bir izlenim yarattı. Trump, “Ukrayna Devlet Başkanı Zelenski isterse Rusya ile savaşı hemen bitirebilir, isterse savaşmaya devam edebilir” diyerek, kararı Zelenski’ye bıraktığını ima etti.
Ukrayna’ya Destek ve Avrupa’nın Güvenlik Endişeleri
Washington’daki görüşmelerde birçok Avrupalı liderin bulunması, bu zirvenin Ukrayna’nın geleceği kadar Avrupa’nın kendi güvenliği için de ne kadar hayati olduğunu gösteriyor. Avrupalı liderler, Ukrayna’nın mücadelesini, Rusya’nın Doğu Avrupa’ya doğru yayılma emellerine karşı bir siper olarak görüyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ukrayna’yı “Rusya tekrar ilerlemek isterse kolektif savunmamızın bir ileri karakolu” olarak nitelendirdi.
Toplantıda beklenen ağır toplar arasında Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte yer alıyor. Bu toplantı, aynı zamanda daha önce Beyaz Saray’da gergin bir tartışma yaşayan Zelenski’ye de güçlü bir destek gösterisi olma özelliği taşıyor.
Cephede Son Durum: Çatışmalar ve Sivil Kayıplar Devam Ediyor
Diplomatik çabalar sürerken, cephe hattında çatışmalar durmaksızın devam ediyor. Rusya, Alaska zirvesi öncesinde Donetsk bölgesinde hat ihlalleri yaparak ilerleme kaydetmeye çalışsa da, büyük bir atılımın işaretleri görülmüyor. Ancak her iki taraf da cephe gerisine yönelik uzun menzilli saldırılarını sürdürüyor.
Pazar gecesi Ukrayna’nın ikinci büyük şehri Harkov’a düzenlenen Rus insansız hava aracı saldırısında, biri 18 aylık diğeri 16 yaşında olmak üzere altı kişi hayatını kaybetti. Saldırıda altısı çocuk olmak üzere 20 kişi de yaralandı. Rusya Savunma Bakanlığı ise, Ukrayna’ya ait 23 insansız hava aracının Rus bölgeleri ve ilhak edilen Kırım üzerinde engellendiğini bildirdi. Bu can kayıpları ve saldırılar, barış görüşmelerinin aciliyetini bir kez daha ortaya koyuyor.
