e-Devlet üzerinden alınan SGK tescil ve hizmet dökümlerinde önemli bir değişiklik gerçekleştirildi. Bu düzenlemeyle birlikte çalışanların işten ayrılma nedenini gösteren işten çıkış kodları ve bu kodlara ait açıklamalar e-Devlet’ten alınan belgelerde artık bulunmamaktadır. Özellikle iş arama sürecinde yaşanan mağduriyetlerin önüne geçmeyi amaçlayan bu uygulama, yargı kararları doğrultusunda devreye alınmıştır.
Uzun süredir çalışma hayatında tartışma konusu olan işten çıkış kodları özellikle Kod-29 gibi ağır ithamlar içeren fesih nedenleriyle çalışanların yeni iş bulma sürecinde ciddi sorunlar yaşamasına yol açıyordu. İşverenlerin tek taraflı beyanına dayalı olarak verilen bu kodlar, yargı süreci tamamlanmadan resmi kayıtlara işleniyor ve çalışanlar üzerinde kalıcı olumsuz etki yaratıyordu.
Yargı Kararlarının Etkisi ve Sert Düzenleme
14 Ekim 2024 tarihinde Danıştay tarafından verilen emsal karar ile bu uygulama hukuki zemine taşındı. Yüksek mahkeme, işten çıkış kodlarının sadece işverenin beyanına dayalı olduğunu ve henüz yargı denetiminden geçmediğini belirtti. Ayrıca, bu kodların resmi kayıtlarda yer almasının kişinin hukuksal ve kişisel haklarını ihlal ettiği ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na aykırılık oluşturduğuna dikkat çekti.
Kararda, işten çıkış kodları gibi bilgilerin, ahlak ve iyi niyet ilkelerine uygun olmayan kullanımlar sebebiyle, kişinin mesleki geleceğini olumsuz etkilediğine vurgu yapıldı. Dolayısıyla, herkes tarafından erişilebilir olan resmi belgelerde bu kodların yer alması mağduriyetleri artırmakta.
Yeni Uygulama ve Getirilen Değişiklikler
Bu karar doğrultusunda, SGK kayıtlarının e-Devlet’teki görünümünde yeni düzenlemeler yapıldı. Artık, e-Devlet üzerinden alınan SGK Tescil ve Hizmet Dökümü / İşyeri Ünvan Listesi belgelerinde işten çıkış kodları ve fesih nedenlerine ilişkin açıklamalar tamamen kaldırıldı. Bu belgelerde sadece sigortalılık süreleri, işyeri bilgileri ve çalışma tarihleri yer almaya devam ediyor.
Bu gelişme, özellikle iş başvuruları sırasında önemli bir değişiklik anlamına geliyor. İşverenler, adayın geçmişteki fesih nedenini doğrudan göremiyor. Böylelikle, otomatik eleme ve önyargı uygulamalarının önüne geçilmeye çalışılıyor. Kendi e-Devlet hesaplarından çalışanlar, detaylı kayıtları görebilirken, üçüncü taraflar tarafından ibraz edilen resmi dökümanlarda bu bilgiler yer almıyor.
Mevcut Durum ve Önümüzdeki Adımlar
SGK’nın iç kayıtlarda veya işverenlerin bildirimlerinde herhangi bir değişiklik olmamakla birlikte, işten çıkış kodları kullanılmaya devam ediyor. Ayrıca, İşten Ayrılış Bildirgesi gibi belgelerde de fesih nedenlerinin otomatik olarak görünür olması tartışmalara neden olmaya devam ediyor.
Hukuki açıdan, Danıştay’ın kararının bu belgeleri de kapsayacağı ve ilerleyen süreçte, bilgilerin KVKK kapsamında kaldırılmasının gündemde olduğu bilinmektedir. Böylece, çalışanların kişisel verilerinin korunması ve haksız amaçlarla kullanılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
