Arkeologlar, Kudüs’ün Kibbutz Ramat Rachel bölgesidne yapılacak olan bir inşaat için bölgede rutin bir yüzey araştırması gerçekleştirdi. Araştırma esnasında bazı tarihi kalıntılar bulunması bekleniyordu. Ancak beklendiği gibi ufak tefek eşyaların aksine karanlığa doğru inen bir merdiven keşfettiler. 45 metreden fazla uzanan, geçitleri 5 metre yüksekliğe ve 3 metre genişliğe sahip bir tünel sisteminin girişi olduğunu anladılar. Ancak bu tünel sisteminin kim tarafından, ne zaman ya da ne amaçla inşa edildiği bilinmiyor.
DİKKATLİ BİR PLANLAMA YATIRIMI YAPILMIŞ
İsrail Eski Eserler Dairesi (IAA) kazı başkanları Sivan Mizrahi ve Zinovi Matskevich tarafından yapılan açıklamada “Nispeten kayalık ve açık bir arazide kazı yaparken aniden doğal bir karstik boşluk keşfettik. Hayretler içinde kaldık ki, kazı ilerledikçe bu boşluk uzun bir tünele dönüştü. Bazı kısımları hâlâ çökmüş durumda, bu yüzden tünel henüz tüm sırlarını açığa çıkarmadı.” dedi.
İnşaatın ölçeklerinin genişliği karşısında büyülendiklerini aktaran arkeologlar tünelle ilgili “Bu tüneli kazan her kimse, muazzam bir çaba, dikkatli bir planlama yatırımı yaptığı ve bu amaca ulaşmak için gerekli kabiliyet ile kaynaklara sahip olduğu açıkça görülüyor” ifadelerinii kullandı.
BÜYÜK BİR ÇABA VAR AMA AMACI BELİRLENEMİYOR
Arkeoloji ekibinin aktardığı gibi büyük bir çabayla yapılmış olmasına rağmen tünel sisteminin amacı gizemini koruyor. Ekibin ilk teorisi tünelin halkı tatlı su kaynaklarına ulaştırmaya yarayan bir tür su kemeri yani akuedük olarak hizmet verdiği yönünde oldu. Ancak bir jeoloğa göre sitenin yakınlarında yer altı su kaynağı bulunmadığı gibi kaya duvarlarda sıva da yoktu.
Antik su yapılarında bu sistem standart bir uygulama olduğundan teori çürüdü. Daha sonra tarımsal veya endüstriyel bir amaç olasılığı değerlendirildi ama bu fikri destekleyen bir eser ya da yakınlarda tesis de bulunamadı.
Şu anki teori ise işçilerin bu tüneli yapı taşı çıkarmak veya kireç üretmek için ideal bir tebeşir tabakasına ulaşmak amacıyla kazdığı yönünde. Tabii bu şuan için yalnızca bir teoriden ibaret. Sistemin tasarımına bir havalandırma şaftı eklenmiş ve tünel zeminine saçılmış taş ocağı atıkları bulunmuştu. Bu da pratik bir amaca hizmet ettiğinin fiziksel kanıtı. Bunun yanına, tünelin tamamlanamamış ve yarım kalmış bir proje olması da ihtimal dahilinde.
KESİN KANIT YERİN ALTINDA GÖMÜLÜ KALMAYA DEVAM EDİYOR
Arkeologlar tünel ile ilgili aktardıkları bilgilerde “Tünelin tarihi de bizim için bir muamma, çünkü ne zaman yapıldığına dair en ufak bir buluntu bile ortaya çıkarılamadı. Aynı zamanda tünel, kuş uçuşu sadece birkaç yüz metre uzaklıkta, iki önemli antik alana komşu konumda: Arnona mahallesindeki Demir Çağı’na (Birinci Tapınak dönemi) ait bir kamu binası ve Demir Çağı’ndan İslam dönemine kadar uzanan yerleşim kalıntılarının belgelendiği Tel Ramat Rachel.” ifadelerine yer verdi.
Alan komşu olan yapılar tünelin kabaca 3 bin yıllık olabileceği ihtimalini düşündürüyor. Ancak kesin kanıt, şimdilik yerin altında gömülü halde duruyor.
IAA arkeologlarından Amit Re’em yaptığı açıklamada keşfin şehrin dört bir yanında her gün, her sat başı çıkarılan keşiflere katıldığını aktardı. Genellikle keşifler için bir açıklamaları olduğunu belirten Re’em, bazen ise bu keşif gibi keşiflerin kendilerini şaşkınlık içinde bıraktığını belirtti.
