Anayasa Mahkemesi, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşayan kişilere bağlanan gelir ve aylıkların kesilmesine dair düzenlemeyi inceleyerek iptal talebini reddetti. Kararda, söz konusu hükmün hangi durumlarda uygulanacağına ilişkin düzenlemenin açık ve belirgin olduğu vurgulandı.
Mahkeme, düzenlemenin uygulama usul ve esaslarının da belirsizliğe yer bırakmayacak şekilde düzenlendiğini belirtti; bu nedenle mülkiyet hakkına getirilen sınırlamanın kanunilik koşulunu karşıladığına hükmetti.
Kararın Esasları ve Gerekçesi
Başvuruyu yapan mahkeme, 5510 sayılı Kanun’un 56/2 maddesinde yer alan; “Eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkları kesilir. Bu kişilere ödenmiş olan tutarlar, 96’ncı madde hükümlerine göre geri alınır” ibaresinin iptalini istemişti. Başvuruda, düzenlemenin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yetersiz araştırma yapılması durumunda mahkemelerin idarenin işini üstleneceği ve böylece yargının idarenin yerine geçeceği; ayrıca özel hayata müdahale anlamına geleceği ileri sürüldü.
AYM, itirazları değerlendirdi ve düzenlemenin amacının eş desteğinden yoksun kalan hak sahiplerine sosyal sigorta yardımı sağlama olduğu; boşanmış ancak fiilen eski eşiyle birlikte yaşayan kişilerin gerçekte eşinin desteğinden faydalandığı göz önünde bulundurularak, bu kişilere bağlanan gelir ve aylıkların kesilmesinin hakkın kötüye kullanılmasını önlemeye yönelik olduğu sonucuna vardı.
Meşru Amaç ve Orantılılık
Mahkeme, düzenlemenin sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğini sağlama amacını taşıdığını; kanun koyucunun takdir yetkisi kapsamında getirilen sınırlamanın, belirtilen meşru amaca ulaşma bakımından gereklilik ve orantılılık ölçütlerini ihlal etmediğini tespit etti. Kararda, ayrıca geri alınma usulüne ilişkin hükümler bakımından da belirsizlik bulunmadığı ifade edildi.
AYM iptal talebini reddederek, 56/2 maddesinin Anayasa’ya uygun olduğuna karar verdi ve böylelikle gelir ile aylıkların kesilmesine ve geri alınmasına ilişkin düzenleme yürürlükte kalmaya devam edecek.
