ABD ile İran arasında devam eden çatışmalar hafta sonunda Hürmüz Boğazı ve çevresinde yoğunlaştı. Yerel kaynakların aktardığı bilgilere göre İran, ABD tarafından işletildiği belirtilen insansız bir deniz aracının yanı sıra çeşitli ticari gemileri hedef aldığını duyurdu.
Bölgede tansiyon, ABD’nin İran’a ait üç petrol tankerine yönelik saldırılarının ardından daha da yükseldi. Karşılıklı saldırılar, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığı ve enerji güvenliğine ilişkin endişeleri artırdı.
İran’dan İnsansız Deniz Aracına Saldırı İddiası
İran Devrim Muhafızları Ordusu, deniz kuvvetlerinin Hürmüz Boğazı’nda koruma altında bulunan bir bölgeye girmeye çalıştığını öne sürdüğü ABD’ye ait uzaktan kumandalı insansız deniz aracını hedef aldığını açıkladı.
İran daha önce de ABD’ye ait bir uçak gemisi ile donanma destroyerinin balistik füzelerle vurulduğunu duyurmuştu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise Amerikan savaş gemilerinin füzelerden kaçındığını ve saldırılar sırasında herhangi bir personelin yaralanmadığını bildirdi.
ABD’den Üç İran Tankerine Saldırı
Washington yönetimi, İran’ın saldırılarına üç ham petrol tankerini hedef alarak karşılık verdi.
M/T Downy ve M/T Stark 1 isimli tankerlerin kalıcı olarak kullanılamaz hale getirildiği belirtildi. Yüksüz durumdaki M/T Kylo’nun ise Umman Körfezi’nde imha edildiği bildirildi. CENTCOM daha sonraki açıklamasında Kylo’nun battığını duyurdu.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran’ın Amerikan gemilerine yönelik saldırılarının karşılıksız bırakılmayacağını belirterek, Washington’ın İran petrol tankerlerini hedef alarak karşılık vereceği mesajını verdi.
Hürmüz Boğazı’nda Ticari Gemiler Hedefte
İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’nda “izinsiz” olarak nitelendirdiği güzergahlarda ilerleyen üç petrol tankerine de saldırı düzenlediğini açıkladı. İran güçleri ayrıca farklı bölgelerde ABD ile bağlantılı olduğu öne sürülen üç geminin daha hedef alındığını iddia etti.
İran Dışişleri Bakanlığı ise ABD’nin tanker saldırılarına tepki göstererek operasyonları kınadı. Bakanlık, gerilimin daha fazla tırmanması halinde ortaya çıkabilecek sonuçlardan ABD ve müttefiklerinin sorumlu tutulacağını bildirdi.
Petrol Sevkiyatlarında Düşüş Yaşandı
Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri çatışmalar, bölgedeki petrol sevkiyatlarını da olumsuz etkiliyor. TankerTrackers verilerine göre Orta Doğu’nun ham petrol ihracatı ağustos ayında, ocak ve şubat aylarında günlük ortalama 18,5 milyon varil olan sevkiyat seviyesine kıyasla yüzde 39 daha düşük gerçekleşti.
Savaş öncesi döneme göre petrol ihracatındaki günlük açık mayıs ayında 12,4 milyon varile kadar yükselirken, ağustosta bu fark 7,2 milyon varile geriledi.
Türkiye’nin De Dahil Olduğu Diplomasi Trafiği
Askeri gerilim sürerken bölgedeki diplomatik temaslar da devam ediyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Türkiye ve Suudi Arabistan’daki mevkidaşlarıyla ayrı ayrı telefon görüşmeleri gerçekleştirdi. Görüşmelerde bölgesel istikrarın yanı sıra Hürmüz Boğazı’ndaki son gelişmeler ele alındı.
Bölgedeki çatışmalar yalnızca Hürmüz çevresiyle sınırlı kalmadı. İsrail, Hizbullah’ın insansız hava araçlarıyla saldırılar düzenlediği suçlamasının ardından Lübnan’ın güneyine yönelik yeni saldırılar gerçekleştirdi. İsrail ordusu ayrıca geniş çaplı ve çok cepheli olası bir çatışmaya karşı hazırlık düzeyini değerlendirmek amacıyla sürpriz tatbikatlar düzenlemeye başladı.
Yemen’de ise çatışmaların şiddeti artarken hükümet güçleri, İran destekli Husilere karşı ilerleme sağladığını açıkladı.
Hürmüz Boğazı’nda artan askeri hareketlilik ve ticari gemilerin hedef alınması, küresel enerji piyasalarının da odağında bulunuyor. Deniz taşımacılığının güvenliği ile Körfez ülkelerinin petrol ihracatında yaşanabilecek yeni kesintiler, küresel petrol fiyatlarının seyri açısından kritik önem taşıyor.
