Yapay zekâ yatırımlarının hız kazanmasıyla birlikte veri merkezi donanımlarına yönelik talep yeni bir aşamaya geçti. Grafik işlemcilerinin ardından sunucuların temel bileşeni olan merkezi işlemcilerde de arz sıkışıklığı yaşanırken, Intel ve AMD Çinli veri merkezi müşterileriyle daha uzun vadeli tedarik anlaşmaları yapmaya başladı. Bu gelişme, işlemci fiyatlarının hızla yükselmesine ve teslimat sürelerinin uzamasına neden oluyor.
Uzun Vadeli Alım Anlaşmaları Yaygınlaşıyor
Intel ve AMD’nin Çinli müşterilerle yürüttüğü yeni anlaşmalar, belirli miktarda işlemci satın alınmasını garanti altına alıyor. Bu sözleşmeler çoğunlukla sabit fiyat içermese de üreticilere gelecek siparişler konusunda daha net bir görünürlük sağlıyor.
Müşteriler sipariş miktarını önceden taahhüt ederken, teslimat tarihindeki piyasa koşulları fiyat üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor. Böylece üreticiler üretim planlamasını daha sağlıklı yapabilirken, alıcılar ise tedarik önceliğini korumayı hedefliyor.
Sunucu İşlemcilerinde Fiyatlar Hızla Yükseldi
Çin’de bazı sunucu işlemcilerinin fiyatı yıl başından bu yana yüzde 40’ın üzerinde artış gösterdi. Bazı modellerde ise yalnızca son bir ayda yüzde 10’u aşan fiyat yükselişleri yaşandı.
Bu artışın temel nedeni, veri merkezlerinin hem geleneksel sunucu altyapısını hem de yapay zekâ sistemlerini aynı anda büyütmeye çalışması oldu. Artan talep karşısında Çinli bulut şirketleri ve internet platformları daha uzun süreli tedarik sözleşmelerine yöneliyor.
Teslimat Süreleri Altı Aya Kadar Uzadı
Artan sipariş yoğunluğu yalnızca fiyatları değil teslimat sürelerini de etkiliyor. Intel’in bazı Xeon sunucu işlemcilerinde teslimat süresi altı aya kadar çıkarken, AMD tarafında da talep mevcut üretim kapasitesini aşmış durumda.
İleri teknoloji üretim hatlarının kısa sürede genişletilememesi nedeniyle arz tarafındaki darboğazın devam etmesi bekleniyor. İşlemci temin edemeyen şirketlerin yeni sunucu kurulumlarını ertelemesi, kiralık bulut altyapılarına yönelmesi veya mevcut eski sistemleri kullanmayı sürdürmesi olası senaryolar arasında yer alıyor.
Yapay Zekâ Yatırımları Tüm Donanım Ekosistemini Etkiliyor
Yapay zekâ veri merkezleri yalnızca grafik işlemcilerinden oluşmuyor. Merkezi işlemciler, bellek, depolama sistemleri ve ağ ekipmanları da bu altyapının vazgeçilmez parçaları arasında bulunuyor.
Merkezi işlemciler; sunucuların yönetimi, veri akışı, depolama operasyonları, ağ trafiği ve yapay zekâ modellerinin sonuç üretme süreçlerinde kritik görev üstleniyor. Bu nedenle yapay zekâ yatırımlarının büyümesi, daha önce kolay temin edilebilen sunucu işlemcilerini de stratejik ürün haline getirdi.
Çinli Şirketlerin Maliyetleri Artıyor
İşlemci fiyatlarındaki yükseliş, Çinli bulut hizmeti sağlayıcıları ile internet şirketlerinin yapay zekâ yatırımlarının maliyetini önemli ölçüde artırıyor.
Sunucu işlemcilerinin yanı sıra bellek, ağ ekipmanları, veri depolama sistemleri ve enerji altyapısındaki maliyet artışları toplam yatırım bütçesini büyütüyor. Teslimatlardaki gecikmeler ise yeni hizmetlerin devreye alınmasını geciktirerek beklenen gelirlerin ertelenmesine yol açabiliyor.
Artan donanım maliyetlerinin müşterilere yansıtılması halinde bulut bilişim, veri işleme ve yapay zekâ hizmetlerinde fiyat artışlarının görülmesi de olası değerlendiriliyor.
ABD Kısıtlamaları Yerli Çip Geliştirmeyi Hızlandırıyor
Çinli teknoloji şirketleri, ABD’nin gelişmiş yapay zekâ grafik işlemcilerine yönelik ihracat kısıtlamalarıyla karşı karşıya bulunuyor. Sunucu işlemcileri aynı seviyede kısıtlanmasa da yükselen talep alternatif donanım kaynakları üzerindeki baskıyı artırıyor.
Bu durum Çin’in yerli işlemci geliştirme çalışmalarını hızlandırırken, Intel ve AMD ürünleri mevcut yazılım uyumluluğu ve veri merkezi altyapıları nedeniyle önemini koruyor. Ancak yüksek fiyatlar ve uzun teslimat süreleri, Çinli şirketlerin yerli çözümlere geçiş sürecini hızlandırabilecek faktörler arasında gösteriliyor.
Intel ve AMD İçin Yeni Fırsatlar Doğuyor
Intel daha önce özellikle Xeon sunucu işlemcilerine yönelik talebin üretim kapasitesinin üzerinde seyrettiğini açıklamıştı. Şirket, büyük teknoloji müşterileriyle yaptığı çok yıllı anlaşmalar sayesinde sipariş görünürlüğünü artırmayı hedefliyor.
AMD ise yapay zekâ kullanımının yaygınlaşmasıyla küresel sunucu işlemcisi pazarının 2030 yılına kadar 120 milyar doların üzerine çıkabileceğini öngörüyor. EPYC işlemcileriyle Intel’in Xeon serisine rakip olan şirket, güçlü talebin sağladığı fiyatlama avantajından yararlanırken üretim kapasitesine erişim büyüme performansını belirleyen en önemli unsur olmaya devam ediyor.
Darboğaz Tüketici Elektroniğine De Yansıyabilir
Üreticilerin daha yüksek kâr marjına sahip veri merkezi işlemcilerine öncelik vermesi, kişisel bilgisayarlarda kullanılan işlemcilerin arzını da etkileyebilir.
Masaüstü ve dizüstü bilgisayar işlemcilerinde yaşanabilecek arz sıkıntısı, fiyat artışlarını beraberinde getirebilir. Bellek ve depolama bileşenlerindeki maliyet yükselişleriyle birleşmesi halinde bu gelişme, bilgisayar ve diğer elektronik ürünlerin fiyatları üzerinde küresel ölçekte yeni bir maliyet baskısı oluşturabilir. Böylece Çin’deki sunucu işlemcisi darboğazı, yalnızca veri merkezi sektörünü değil tüketici elektroniği pazarını da etkileyebilecek bir gelişme olarak öne çıkıyor.
