İKÇÜ Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Mustafa Duman, 19-25 Eylül Dünya Şeker Tüketimine Dikkat Haftası kapsamında vatandaşlara beslenme ve şeker tüketimi konularında uyarılarda bulundu. Şeker tüketiminin doğrudan zararlı bir alışkanlık olarak görülmemesi gerektiğini belirten Dr. Duman, miktarın, sıklığın ve tüketilen şekerin türünün esas belirleyici faktör olduğunu ifade etti. Şeker içermediği düşünülen gıdalardan farkında olmadan yüksek miktarda şeker alınabildiğini vurgulayan Uzm. Dr. Duman, paketli soslar, atıştırmalıklar, asitli ve şekerli içecekler ile aromalı kahvelerin en büyük şeker kaynakları arasında yer aldığını kaydetti.
‘MEYVE SUYU DEĞİL MEYVENİN KENDİSİ TÜKETİLMELİ’
Şeker ihtiyacının öncelikle meyveden karşılanması gerektiğine dikkati çeken Dr. Mustafa Duman, meyve suyu tüketiminin olumsuz etkilerine değindi. İki adet portakalı art arda yemenin doygunluk hissi nedeniyle zor olduğunu ancak meyve suyu olarak içildiğinde çok kısa sürede ciddi miktarda şeker alındığını belirten Dr. Duman, “Meyveyi bütün olarak yediğimizde su, vitamin, mineral ve antioksidanların yanı sıra lif de alıyoruz. Lif, şekerin emilimini yavaşlatarak kan şekerinin daha dengeli yükselmesini sağlıyor. Oysa meyve suyunu sıktığımızda o kadar şekeri lifinden arındırılmış olarak, tokluk hissi oluşmadan ve çok kısa sürede tüketmiş oluyoruz. Bu nedenle meyveyi tüm olarak tüketmek çok daha faydalıdır” dedi.
‘ŞEKER TÜKETİMİNİ DENGELİ VE ÖLÇÜLÜ BİÇİMDE YÖNETMELİYİZ’
DSÖ’nün günlük kalori ihtiyacının maksimum yüzde 5’inin şekerden gelmesini önerdiğini hatırlatan Dr. Duman, 2000 kalorilik bir beslenme rutininde bu miktarın yaklaşık 25 grama (6-7 çay kaşığı) denk geldiğini belirtti. Piyasadaki kutu içeceklerin tehlikesine dikkati çeken Dr. Duman, “100 mililitrelik bir içecekte ortalama 10 gram şeker bulunuyor. Normal bir kutu içeceğin 330 mililitre olduğu düşünüldüğünde, bir kutuda ortalama 33 gram kadar şeker yer alıyor. Tek bir kutu asitli içecekle bile DSÖ’nün günlük şeker sınırını aşıyoruz. Şeker tüketimini tamamen hayatımızdan çıkarmak yerine sağlıklı, dengeli ve ölçülü biçimde yönetmeliyiz” diye konuştu.
İNSÜLİN DİRENCİ ÇOCUKLUK ÇAĞINDA BAŞLIYOR
Bilinçsiz şeker tüketiminin çocukluk çağından itibaren başladığını kaydeden Dr. Mustafa Duman, çocukların damak zevkini yetişkinlerin şekillendirdiğini vurguladı. Erken yaşta yüksek şekerli gıdalarla beslenen çocukların süt, yumurta ve yoğurt gibi besleyici gıdalara daha az yer ayırdığını belirten Duman, bu durumun yetişkinlik dönemi hastalıklarına zemin hazırladığını ifade etti. İleri yaşlarda görülen Tip 2 diyabetin temelinin çocukluk çağındaki insülin direnciyle atıldığını aktaran Dr. Duman; aşırı şeker tüketiminin karaciğer yağlanması, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları ve kolesterol bozukluklarına yol açabileceği uyarısında bulundu.
ETİKET OKUMA UYARISI
Tüketicilerin market alışverişlerinde daha bilinçli davranması gerektiğini ifade eden Endokrinoloji Uzmanı Dr. Mustafa Duman, ürün ambalajlarının ön yüzündeki yanıltıcı ifadelere karşı vatandaşları uyardı. Ürünlerin üzerinde fit, sağlıklı, doğal veya meyveli yazmasının o ürünün şekersiz olduğu anlamına gelmediğini vurgulayan Dr. Duman, şöyle devam etti:
“Vatandaşlarımızın markete girdiklerinde ürünlerin sadece ön yüzüne değil, arka kısmındaki içindekiler etiketine de bakmayı öğrenmesi gerekiyor. İçindekiler kısmında glikoz şurubu, fruktoz şurubu, maltodekstrin, meyve suyu konsantresi gibi ibareler varsa, bu durum üründe ilave şeker olduğunu gösterir. Bilinçli ve sağlıklı tüketim bizim kendi elimizdedir.”
