Ankara-Eskişehir
Ülkemizin en önemli projelerinden biri olan Yüksek Hızlı
Tren Projesinin hayata geçirilmesinde Rehabilitasyondan
Yüksek Hızlı Trene geçişte yaşanan süreç, Büyük
Önder Atatürk’ün “Muassır Medeniyetler Seviyesinin
Üzerine Çıkma” hedefini gerçekleştirecek zihniyet değişimini
de ortaya koymuştur.
Projenin gelişim sürecine baktığımızda;
Projenin ilk defa, 1990’lı yılların ilk yarısında Ankaraİstanbul
arasındaki mevcut demiryolunun rehabilite
edilerek çift hatlı hale getirilmesi fikrinin ortaya çıkmasıyla
birlikte, 1994 yılında “Ankara-İstanbul Mevcut Demiryolunun
Rehabilitasyonu Projesi” şeklinde yatırım
programında yer aldığını görüyoruz. Ancak, mevcut
hattaki dar yarıçaplı kurpların 90-120 km/saat hız yapabilecek
şekilde büyütülmesi ile bazı kesimlerde ikinci
hat yapılmasını kapsayan projede 1994-1998 yılları arasında
herhangi bir çalışma yapılmadı.
1999 yılına gelindiğinde ise Devlet Planlama
Teşkilatı’nca (DPT) Ankara-İstanbul hattının rehabilitasyonunun
yapılması için TCDD’ye sınırlı miktarda kredi
verildi. Kredinin sınırlı ve süreli olması nedeni ile en
ekonomik şekilde kullanılması amacıyla daha fazla yol
yapılacak olan Esenkent-Eskişehir kesiminde kullanılmasına
karar verildi.
17.09.1999 tarihinde Esenkent-Eskişehir kesiminin
200 km/saat hıza uygun çift hatlı olarak inşa edilmesi
ile Esenkent-Eskişehir (İnönü) sinyalizasyon tesislerinin
200 km/saat hıza göre düzenlenmesi için ihaleye çıkıldı.
16.10.2000 tarihinde gerçekleştirilen ihalede en uygun
teklifi veren ALSİM-ALARKO-OHL konsorsiyumu
ile 23.11.2000 tarihinde 437 milyon avro bedelle sözleşme
imzalandı. Ancak Projede sözleşmenin imzalandığı
tarihten 2003 yılına kadar geçen sürede herhangi bir
gelişme sağlanamadı.
Projeye Start Verildi
Kaybedilen 3 yıllık sürenin ardından, Projenin hayata geçirilmesi için 08.06.2003 tarihinde
Ankara’da yapılan temel atma töreni ile inşaat çalışmalarına başlanarak projeye start verildi.
Rehabilitasyondan Hızlı Trene
Sözleşmesi 2000 yılında imzalanan proje, mevcut hattın rehabilitasyonunu içermesi ve hızının
200 km/saat olması nedeniyle, Dünya’daki hızlı tren hatlarında olduğu gibi mevcut hattan
bağımsız 250 km/saat hıza uygun çift hatlı olarak yapılması şeklinde değiştirildi. Mevcut
demiryolunun konvansiyonel trenler için korunmasına karar verildi. Bu çerçevede 5.5.2005
tarihli Bakanlar Kurulu kararı ile de Proje, Rehabilitasyon Projesinden “Hızlı Tren Projesine”
dönüştürüldü.
2004 yılında inşaatına başlanan 206 km uzunluğundaki Esenkent-Eskişehir kesimi 2008
yılında tamamlandı. 25.04.2007 tarihinde Ulaştırma Bakanımız Sayın Binali YILDIRIM’ın katılımlarıyla
başlayan test sürüşleri sonucunda hat 13 Mart 2009’da işletmeye açılıyor.
Hat nasıl inşa edildi?
Esenkent-Eskişehir Hızlı Tren Hattı inşaat çalışmaları dört ayrı bölümde sürdürüldü. İlören,
Biçer ve Beylikova’da 3 ayrı şantiye merkezi kuruldu.
Projenin altyapı, üstyapı ve elektromekanik sistemlerinde kullanılan tüm malzemeler uluslar
arası standartlara uygun olarak seçildi. Hattın inşası sırasında gerek uygulamaların ne şekilde
olacağı gerekse karşılaşılan sorunlara ne şekilde çözüm üretileceğini belirlemek amacıyla,
Ülkemizin seçkin Üniversiteleri ile her aşamada işbirliğine gidildi.
İspanya’da hızlı tren hattı için imal edilen raylar ile yine yurt dışından gelen travers ve elektromekanik
sistemlere ait malzemeler depo sahalarına istiflendi.
Depo sahalarında hazırlanan 36 m’lik paneller VAIACAR isimli hat montaj makinesi ile hatta
serildi. Daha sonra hattın elektrifikasyon, sinyalizasyon ve telekomünikasyon sistemlerinin
montajı tamamlandı. Hattın test sürüşlerine hazır hale getirilmesi amacıyla gerekli tüm çalışmalar
tamamlandı.
Esenkent- Eskişehir Hızlı Tren Hattı mevcut yola paralel
olarak devam etse de yer yer kesiştiği noktalar
da oldu. Bu noktalarda tren alt geçit ve tren üst geçitleri
yapılarak mevcut ve hızlı tren hattının
birbirleri ile olan ilişkisi kesildi.
Ayrıca, hızlı tren hattının Ankara-Eskişehir Devlet Karayolunu
2 noktada kesmesi nedeniyle bu kesimlerde
de yeni hızlı tren hattı, karayolu
üzerinden köprü yapılmak suretiyle
geçirildi. Güzergâh üzerinde yer alan
tarım alanları ve yerleşim merkezlerinden karayolu vasıtaları,
traktör, biçerdöver
gibi araçlar ile yaya ve hayvanların
geçişini sağlamak üzere alt geçit, üst geçit ve
menfez inşaatları yapıldı.
Türkiye’nin En Uzun Viyadüğü
Esenkent-Eskişehir hızlı tren güzergâhında yapılan en
önemli sanat yapılarından birisi de viyadüklerdir. Bu
kesimde toplam uzunluğu 3993 m olan 4 adet viyadük
inşa edildi.
Sakarya nehri üzerinden geçen hızlı tren güzergâhında
2300 m uzunluğunda Türkiye’nin en uzun viyadüğü
yapıldı. Sakarya viyadüğü ilk olması nedeniyle proje
dizayn çalışmaları yaklaşık 8 ay sürdü. İnşaatı ise yaklaşık
13 ayda tamamlandı.
Viyadük’te en düşük debuşe 5 m, en yüksek debuşe
ise 16 m. 1056 adet kazık çakılan viyadükte 2 adet
kenar ve 65 adet orta ayak bulunuyor.
Ayrıca mevcut demiryolu, viyadüğün Eskişehir istikametindeki
son ayağından sonra tren alt geçidi ile
hızlı tren hattının altından geçmekte.
Esenkent-Eskişehir Kesiminde Neler Yapıldı?
Kazı dolgu çalışmalarında 2,5 milyon
kamyon ile 25 milyon ton hafriyat yapıldı,
– 164 Bin Kamyon Yükü İle 2,5 Milyon
Ton Balast Taşındı
– 254 Adet Menfez,
– 26 Adet Karayolu Üst Geçidi
– 30 Adet Karayolu Alt Geçidi,
– 13 Adet Nehir Köprüsü,
– 4 adet kanal geçişi,
– 2 Adet Karayolu Geçiş Köprüsü,
– 7 Adet Tren Köprüsü,
– Toplam 3993 Metre Uzunluğunda 4
Adet Viyadük,
– 471 m Uzunluğunda 1 Adet Tünel,
– 1 adet aç kapa tünel Yapıldı.
– Toplam 51 Bin Ton Ray,
– 680 Bin Adet Travers Döşendi.
Sonuç olarak; Esenkent-Eskişehir hızlı
tren hattı mevcut hattan bağımsız,250
km/saat hıza uygun, çift hatlı olarak inşa
edildi.
