Ankaranın metro ağı genişliyor

Ankaranın metro ağı genişliyor :Ankara’da 40 yıl önce ilk kazması vurularak başlayan “metro” çalışmaları Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı’na devredilen Çayyolu ve Sincan Hattı’nın Şubat ayında açılması hedefleniyor. Keçiören hattının da 2014 yılı ilk yarısında devreye girmesi planlanıyor.
Ankara’nın trafik sorununa çözüm olacak Kızılay-Çayyolu ve Batıkent-Sincan metrosu için geri sayım başladı. Her 2 hattın da test sürüşleri yapıldı yakın zamanda resmi olarak hizmete açılması planlanıyor. Kızılay-Çayyolu metro hattı toplam 16 bin 590 metre hat uzunluğuna sahip. 11 istasyondan oluşan Kızılay-Çayyolu metro hattı tamamlandığında Kızılay-Çayyolu arası yolculuk süresi 24 dakikaya inecek. Batıkent-Sincan metro hattının uzunluğu ise 15,5 kilometre olacak. 11 istasyondan oluşacak olan Batıkent-Sincan metro hattının en önemli güzergah noktası ise Mesa İstasyonu olacak. Proje tamamlandığında Batıkent-Sincan arası yolculuk süresi 44 dakikaya inecek. Batıkent-Sincan metro hattı, Kızılay-Batıkent metro hattı üzerinden Kızılay-Çayyolu metrosu ile Çayyolu’na kadar kesintisiz ulaşım imkanı sağlayacak.
TARİHSEL SÜREÇTE ANKARA METROSU
Ankara’ya metro kazandırmak için ilk kez 1972 yılında Ekrem Barlas döneminde Ankara’nın metro etüdleri yapıldı. Bu süre içinde Ankara’da tramvaydan, metrobüse; teleferikten, monoraya kadar trafiği rahatlatacağı düşünülen birçok alternatif gündeme getirilmiş. Ancak Ankara’nın 40 yıl önce başlayan “metro serüveni” umduğu gibi gitmedi. Yarım asra yaklaşan dönemde nüfusu 4 milyona dayanan Başkent’e sadece Kızılay-Batıkent metrosuyla Dikimevi’ni AŞTİ’ye bağlayan Ankaray hattı hizmete açıldı.
Barlas’tan sonra göreve gelen Vedat Dalokay döneminde ise Ankara’ya metro getirme düşüncesi devam etti. Ancak Dalokay yönetimi DPT’nin onaylamadığı metro projesinin güzergahını, maliyetini, firmasını, yabancı bağımlılığını uygun bulmayarak yeni bir fikir geliştirdi. Bunun üzerine hummalı bir çalışma başlatılarak, günün şartlarına uygun yeni bir metro projesi geliştirildi. Proje için Moskova Belediyesi ile ön anlaşma yapıldı. Söz konusu anlaşmaya göre Sovyetler Birliği’nden düşük faizle sağlanan kredinin gıda maddeleri ihracatıyla ödenmesi planlandı. Ancak Dalokay’ın bu yaklaşımı da dönemin hükümeti tarafından destek görmeyerek hüsranla sonuçlandı.
1970’lı yılların sonlarında göreve gelen Ali Dinçer ise EGO’nun yerli bir firmayla 25 kilometre uzunluğunda büyük bölümü yüzeyden giden bir ağır toplu taşıma sistemi yapabileceğini gündeme getirdi. TCDD’nin üreteceği banliyö dizilerinin kullanılacağı söz konusu hat da nazım plan kentsel büyüme stratejilerine uygun olmadığı ve kapsamlı bir ulaşım ana planına dayandırılmadığı için kabul görmedi.
BAŞKENT’İN GELECEĞİ ŞEKİLLENDİ
Başkent’in metrodaki geleceğiyle ilgili en kapsamlı çalışmayıise 1984-1989 yılları arasında Belediye Başkanlığı görevini yürüten Mehmet Altınsoy yaptı. Metronun miladı sayılan ‘Altınsoy dönemi’nin şansı ise belki de 1984 yılında çıkarılan 3030 Sayılı Yasa oldu. Bu yasayla büyükşehir belediyelerinin ulaşım alanındaki görev ve sorumlulukları belirlendi. Raylı sistemle ilgili çerçevenin çizilmesinin ardından Ankara Büyükşehir Belediyesi ve EGO Genel Müdürlüğü tarafından, 1985-1987 yılları arasında, bir yabancı bir yerlişirketle birlikte ‘Ankara Kentsel Ulaşım Ana Planı ve Raylı Toplu Taşıma Yapılabilirlik Etüdü’ hazırlandı. 30 yıl önce hazırlanan bu etüd, metro projeleri için de bir milat oldu. Ulaşım Ana Planı çalışması, Büyükşehir Belediyesi ve ODTÜ’nün birlikte gerçekleştirdiği 2015 hedefli ‘Ankara Yapısal Planı’ önerilerini girdi olarak aldı.
ALTINSOY DÖNEMİ MİLAT OLDU
Raylı sistem projesinin ön etüdü olmaktan ileri giden bu çalışmada kentin tüm toplu taşıma yönleri ayrıntılı olarak incelendi. Zamanında herkesi heyecanlandıran bu çalışmayla Ankara’nın raylı toplu taşıma ağı tür ve plan alternatiflerine göre sıralandı. Ve nihayet tarihler 1989’u gösterdiğinde Altınsoy, Ankara toplu taşımacılığında yıllar sonra bile akılda kalacak o büyük adımı attı. Altınsoy, 1989 yılındaki seçimler öncesinde Yap-İşlet-Devret modeliyle hayata geçmesi planlanan metro projesinin temelini attı. Altınsoy’un temelini attığı raylı sistem projelerini ise kendisinden bayrağı devralan halefi Murat Karayalçın devam ettirdi.
Altınsoy döneminde planlama çalışmaları başlayan, Karayalçın döneminde ise temeli atılan Ankaray sistemi 1996’da, Metro-1 hattı da 1997’de hizmete açıldı. Planlama çalışmaları 1şarım asra uzanan metro hatlarının inşaat çalışmalarında ise aradan geçen zamanda maalesef çok mesafe alınamadı.
828 MİLYON TL’LİK HARCAMA YAPILDI
Maliyeti diğer ulaşım türlerine göre yüksek olan üç hat için belediye, Ulaştırma Bakanlığı’na devredilene kadar 828 milyon lira para harcadı. Bakanlık tüm hatları tamamladığında toplamda 3.1 milyar lira para harcamış olacak. Belediyeler de bu jest karşısında metro bittikten sonra işletme gelirinin belli oranını devlete aktaracak. 40 yıldır konuşulan Ankara’nın 23 kilometrelik hafif ve ağır raylı metro ağına yaklaşık 44 kilometrelik yeni üç ağ eklenecek. Dünyanın en eski metrosunun bulunduğu Londra’da yer altında 400 kilometrelik ray olduğu göz önüne alındığında Ankara’nın bu alanda daha çok mesafe kat etmesi gerektiğini gösteriyor.